कीटजन्य रोग नियन्त्रणमा आएन 

कान्तिपुर संवाददाता

चितवन — चितवनमा कीटजन्य रोगको जोखिम नियन्त्रण गर्न हम्मेहम्मे परेको छ । डेंगु, औलो, स्क्रबटाइफसलगायतका रोग नियन्त्रण गर्न बर्सेनि विभिन्न कार्यक्रम सञ्चालन गरिए पनि त्यो प्रभावकारी हुन सकेको छैन । बिरामीको संख्या हरेक वर्ष बढदो छ ।

चितवनको जनघनत्व र अव्यवस्थित सहरीकरण कीटजन्य रोगको संक्रमणको मुख्य कारकका रूपमा देखिएको जिल्ला स्वास्थ्यका कीट नियन्त्रण निरीक्षक राम केसीले बताए । ‘कीटजन्य रोगको संक्रमणका लागि चितवन फर्टाइल हो,’ उनले भने, ‘रैथाने र घुमन्ते बिरामीले रोगको संक्रमण दर बढाइरहेका छन् ।’

चितवनमा कीटजन्य रोग नियन्त्रणका लागि प्रदेश सरकारको समेत चासो रहंको देखिन्छ । डेंगु तथा औलो रोग नियन्त्रणका लागि प्रदेश सरकारले समेत सचेतना कार्यक्रमका लागि चितवनलाई प्राथमिकतामा राखी कार्यक्रम सञ्चालन गरेको छ । तर, रोगको संक्रमण दर घटाउन उल्लेख्य सफलता हासिल गर्न सकिएको देखिँदैन ।

जिल्ला स्वास्थ्यका अनुसार गत वर्ष चितवनमा ३१ जना डेंगुको संक्रमणबाट थला परेका थिए । रगत परीक्षण गराएका १ हजार ९ सय ९१ जनामध्य ३१ मा डेंगु प्रमाणित भएको थियो । तीमध्ये १५ जना बिरामी चितवनकै थिए । ०७४/७५ मा १ हजार ४ सय ८३ जनाको रगत परीक्षण गरिएकोमा ५९ मा रोगको संक्रमण पुष्टि भएको थियो ।

डेंगु रोग एडिस एजेप्टाई नामको पोथी लामखुट्टेको टोकाइबाट लाग्दछ । विशेष गरी भरतपुर महानगरको १, ३, ७ र ११ नम्बर वडा डेंगु रोगको उच्च जोखिममा रहेको जिल्ला स्वास्थ्यले जनाएको छ । सर्तकता नअपनाउने हो भने कुनै पनि बेला डेंगुको प्रकोप फैलन सक्ने केसीले बताए । जिल्लामा औलो रोगको जोखिम उत्तिकै देखिन्छ । अघिल्लो वर्ष जिल्लामा १० जनामा औलो रोगको पुष्टि भएको थियो ।

प्रकाशित : श्रावण २२, २०७६ ०७:५१
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

कार्यालय सहयोगीले पढाउँछन्

कान्तिपुर संवाददाता

सिन्धुली — सुगमका विद्यालयमा विद्यार्थी संख्या न्यून भए पनि शिक्षकका लागि सधैं आकर्षणमा रहँदै आएको छ । दुर्गमका सामुदायिक विद्यालयमा भने विद्यार्थी धेरै भए पनि शिक्षक अभाव छ ।

गोलान्जोर–४ स्थित एक सामुदायिक विद्यालयमा शिक्षक अभावले विद्यार्थीहरू एउटै कक्षाकोठामा कोचिएर पढ्न बाध्य छन् । बितिजोर कुभिण्डेस्थित प्राथमिक विद्यालयका विद्यार्थी कोचिएर पढ्न बाध्य भएका हुन् ।

विद्यालयका कक्षा १, २ र ३ का विद्यार्थीलाई एउटा कोठा र कक्षा ४ र ५ कालाई अर्को छुट्टै एउटै कोठामा पढाउनुपर्ने बाध्यता रहेको छ । विद्यालयमा कार्यरत एक मात्र राहत शिक्षक जुनु श्रेष्ठका अनुसार अर्का एक अस्थायी शिक्षक चैतमै ‘गोल्डेन हेन्डसेक’ लिएर बिदावारी भए । झन्डै चार महिनायता विद्यालयमा शिक्षक अपुग छ ।

विद्यालयमा ५२ जना विद्यार्थी छन् । सबै कक्षामा नभ्याएपछि विद्यालय सहयोगीलाई समेत पढाउने जिम्मेवारी दिएको उनले बताइन् । विद्यालयमा यतिखेर शिक्षक श्रेष्ठसहित बाल विकास केन्द्रकी सहयोगी कार्यकर्ता तृष्णा कुँवर र कक्षा ८ सम्म पढेका विद्यालय सहयोगी यादव ठकुरी गरी तीन जना कार्यरत छन् ।

‘पठनपाठन नै ठप्प हुने भएपछि विद्यालय व्यवस्थापन समितिले निर्णय गरी आन्तरिक स्रोतबाट तीन हजार रुपैयाँ थपेर कार्यालय सहयोगीलाई समेत पढाउने जिम्मेवारी दिएको छ,’ शिक्षक श्रेष्ठले भनिन्, ‘बाल विकास केन्द्रकी सहयोगी कार्यकर्ताको कार्यालय समय दिउँसो एक बजे नै सकिने भएकाले कार्यालय सहयोगीलाई पढाउन लगाइएको हो ।’ ‘कहिलेकाहीँ त ५/७ दिन नै तालिम पर्छ, कहिले के कार्यक्रम पर्छ । जिल्ला सदरमुकाम जानु परिहाल्यो,’ उनले थपिन्, ‘त्यति बेला भने विद्यालय सहयोगीकै भरमा विद्यालय चल्ने हो ।’

अरू बेला पनि कहिलेकाहीँ कार्यालय सहयोगी बिरामी पर्दा सबैलाई एउटै कक्षामा राखेर पढाउनुपर्ने बाध्यता आउने विद्यालयले जनाएको छ । सबैलाई एकै ठाउँमा राखेर पढाउँदा समस्या भएको शिक्षक श्रेष्ठको गुनासो छ । यता विद्यार्थीमा पनि उस्तै गुनासो पाइन्छ । सबै कक्षाका विद्यार्थीलाई एउटै कक्षाकोठामा राखेर अध्ययन गर्दा हल्लाखल्लाले पढाएको राम्रोसँग नबुझिने विद्यार्थी बताउँछन् ।

कक्षा ५ मा अध्यनरत मेखबहादुर तामाङ सबैलाई एकै ठाउँमा राख्दा समस्या भएको बताउँछन् । उनी भन्छन्, ‘मेडमले एकातिर पढाइरहँदा अर्कातिर विद्यार्थी झगडा गर्ने र रोइरहेका हुन्छन् । हामी कहिले हिसाब सिकिरहेका हुन्छौं । कहिले मेडमले नेपाली व्याकरण सिकाइ रहनुभएको हुन्छ ।’

गाउँपालिकाले सामुदायिक विद्यालयमा लागु गरेको दिवाखाजा कार्यक्रमपछि विद्यार्थी नियमित पढन आउने गरेका छन् । तर शिक्षकको अभावमा पठनपाठन कार्य भने राम्रोसँग चल्न नसकेको विद्यालयले जनाएको छ । गोलन्जोरका अध्यक्ष पुष्पबहादुर कार्की शिक्षकको व्यवस्था गरी पठनपाठनलाई सहज बनाइने बताए ।

प्रकाशित : श्रावण २२, २०७६ ०७:५१
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्