दोलखामा ‘रोपाइँ समिति’

राजेन्द्र मानन्धर

दोलखा — ठाउँठाउँमा विभिन्न खाले समितिहरू बनिरहेकै हुन्छन् । दोलखाको रामकोटमा भने रोपाइँ समिति बनेको छ । समितिले धान रोपाइँको तालिका बनाइदिन्छ । त्यसैका आधारमा दोलखा सदरमुकाम चरिकोटछेऊको खेतमा धमाधम रोपाई भइरहेको छ ।

दोलखाको रामकोटमा तालिकाअनुसार रोपाई गरिँदै । तस्बिरः कान्तिपुर

रोपाइँको निहुँमा वर्षेनी झगडा र झमेला हुन थालेकाले समिति र तालिका प्रकाशनको उपाय निकालिएको हो।

रोपाइँमा झगडाको कारण पानीको स्रोत हो। धान फल्ने राम्रा राम्रा खेत भएको तर पानी कम भएकाले समिति बनाइएको स्थानीय हिमाल न्यौपानेले बताए। ‘समितिले सामूहिक भेला गरी रुटिङ बनाउँछ, त्यसैको आधारमा रोपाइँका दिनहरू तोकिन्छन्,’ उनले भने।

यो उपायले कृषकहरुबीच समन्वय र सदभाव बढेको स्थानीय रामप्रसाद न्यौपानेको भनाई छ। ‘पहिला पहिला रोपाइँ गर्ने बेला आयो की किचलो सुरु हुन्थ्यो,’ उनले भने, ‘अहिले पालो अनुसार अर्मपर्मसहित रोपाइँ भइरहेको छ।’ एक पटक खेतमै दाजुभाइबीच कुटाकुट हुँदा केही घाइतेलाई अस्पताल नै भर्ना गर्नु परेपछि समिति खडा गरिएको उनी बताउँछन्।

दोलखामा यतिखेर रोपाइँको चटारो छ। असार १५ सम्म यस जिल्लामा आधा धान खेत रोपाइँ भइसक्छन्। रामकोट रोपाई समितिले जेठ ९ गतेदेखि असारको २० गतेसम्मको तालिका सार्वजनिक गरेको छ। निर्णयअनुसार प्रत्येक दिन दुई वटा परिवारको खेत रोप्ने कार्य भइरहेको समिति अध्यक्ष भगवान् न्यौपानेले बताए।

रामकोटमा दैनिक दुई परिवारका खेत रोप्न सकिने दुई वटा पानीका मुहान छन्। मुहानलाई न्यायोचित बाँडफाँड गरेकाले पानी अभाव हुन छाडेको उनले जानकारी दिए। उनका अनुसार तालिकाअनुसार पानीको स्रोत उपलब्ध गराइदिने कार्यका लागि प्रति परिवार वार्षिक पाँच सय बुझाउनुपर्छ।
समितिमा सात जना सदस्य छन्। उनीहरुले उक्त बस्तीका झन्डै ७० परिवारका रोपाइँलाई व्यवस्थापन गर्छन्। तालिका निर्माण गर्दा कर्मचारी र शिक्षकलाई प्राथमिकतामा राखिन्छ।

उनीहरूलाई सकेसम्म बिदाको दिन परिने समितिले जनाएको छ। तालिका अनुसार रोपाई हुन थालेपछि खेतालाको समस्या हुन छाडेको छ। मिलाएर रोपाई गर्दा पानी र खेतालाको व्यवस्था हुनाले किसानहरू खुसी देखिन्छन्।

प्रकाशित : असार ११, २०७६ १४:३१
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

माथिल्लो तामाकोसीमा सफलता, ठाडो सुरुङमा पेनस्टक पाइप जडान

राजेन्द्र मानन्धर

दोलखा — अति नै कठिन ठानिएको कार्य सात घण्टा १५ मिनेटको प्रयासमा सफल भएपछि दोलखास्थित माथिल्लो तामाकोसी जलविद्युत आयोजनामा आइतबार राति खुसी छायो । पटकपटक असफल भएको २७ टनको पाइपलाई क्रेनले तोकिएको ठाउँमा गएराति १० बजे राखेपछि आयोजनाभित्र खुसी फैलिएको हो ।

माथिल्लो तामाकोसी जलविद्युत आयोजनाको कठिन मानिएको पेनस्टक पाइप राख्ने कार्यमा पहिलोपटक  सफलता हासिल भएपछि । तस्बिर सौजन्य : माथिल्लो तामाकोसी जलविद्युत आयोजना ।

करिब चार वर्षदेखि प्रयासरत ठाडो सुरुङमा पेनस्टक पाइप जडान कार्यको सफल सुरुवातीले ४५६ मेगावाटको उक्त आयोजनाको बाँकी दुई प्रतिशत कार्य पछिल्लो पटक निर्धारित समयमा सकिने आशा बलियो बनेको छ।

उक्त कार्य गर्न नेपाल विद्युत् प्राधिकरणका कार्यकारी निर्देशक तथा अपर तामाकोसी हाइड्रो पावर सञ्चालक समितिका अध्यक्ष कुलमान घिसिङ आफै लामावरस्थित आयोजनाको सुरुङभित्र खटेका थिए। आयोजनाका कार्यकारी अधिकृत विज्ञान श्रेष्ठ र प्रमुख दिनेशजंग राणासहितको विज्ञ प्राविधिकहरू दिउँसो २ः४५ देखि राति १० बजेसम्म खटेका थिए। उक्त कार्यको सुरुवातपछि थप ७३ वटा पेनस्टक राख्ने कार्य सजिलै अघि बढ्ने आयोजनाको भनाई छ।

आयोजनाको मुख्य सकसपूर्ण तीन सय ७३ मिटर तल्लो र तीन सय १० मिटर माथिल्लो ठाडो सुरुङमा पेनस्टक पाइपको जडानको कार्य हुन सकेको थिएन। २०७२ सालको भूकम्प अगाडि नै पाइप राख्न मिल्ने गरी सुरुङ खनिएपनि विभिन्न कारणले उक्त काम सम्पन्न हुन सकेको थिएन।

आयोजनाका प्रवक्ता गणेश न्यौपानेले तल्लो ठाडो सुरुङमा पाँच मिटर लम्बाइका तीन दशमलव ६ मिटर व्यासका सबै स्टिल पाइपहरू सुरुका दिनहरूमा लामोसाँघु जिरी सडक खण्डको स्तरवृत्ति कार्यले ढुवानी हुन बाधा पुगेको थियो।

प्रकाशित : असार २, २०७६ १५:१४
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्