सामुदायिक विद्यालयमा चाप

वडा कार्यालयले निःशुल्क ड्रेस तथा बालविकासका लागि खेलौना सहयोग, विद्यालय छात्रामैत्री
कान्तिपुर संवाददाता

सिन्धुली — निजी विद्यालयको जस्तै ड्रेसमा सजिएर बालबालिकाहरू विद्यालय आउँछन्  । विद्यालय हाताभित्रै रहेको सालको रूखमा झुन्ड्याएर राखिएको खानेपानीको धारामा बोतलबाट पानी भर्छन्  ।

कक्षाकोठामा ब्याग राखेपछि उनीहरूको दैनिक फोहोर देखे टिपेर डस्टबिनमा हाल्ने हुन्छ । यो काम ९ र १० का विद्यार्थीहरूले गर्छन् । पछिल्लो पुस्ताले पनि उनीहरूले गरेको कामलाई नियालिरहेका हुन्छन् ।


कमलामाई नगरपालिका १३ माथिल्लो रानीवासमा रहेको प्रभात मावि जिल्लाकै नमुना सामुदायिक विद्यालय बन्दै गएको छ । प्राथमिक तहमा सामुदायिक विद्यालयहरूमा दिनानुदिन विद्यार्थीको संख्या घट्दै गइरहेको भए पनि प्रभात माविमा भने चाप छ । विद्यालयले अंग्रेजी माध्यमबाट पढाइ सुरु गरेर एक कक्षादेखि ५ कक्षासम्म ९ वटा विषयमा अध्यापन गराउँछ । दुई वर्षअघि नजिकै खुलेको निजी विद्यालयले ८ वटा विषयमा पढाइ सुरु गरेको थियो । प्रभात माविले ९ वटा विषयको पढाइ सुरु गरेपछि यतिखेर निजी विद्यायल बन्द भएको छ । अभिभावकहरूले निजी विद्यालयको भन्दा गुणस्तरीय शिक्षा निःशुल्क पाएपछि आफ्ना बालबालिकाहरूलाई सामुदायिकमा ल्याएको विद्यालयले जनाएको छ ।


सामुदायिक विद्यालयमा विद्यार्थीको आकर्षण बढाउन वडा कार्यालयले निःशुल्क ड्रेस तथा बालविकासका लागि खेलौना सहयोग गरेको छ । निजी विद्यालयलाई विस्तापित गरी सबै बालबालिकाहरूलाई सामुदायिकमा अध्यापन गराउने लक्ष्य रहेको वडाध्यक्ष किरण माझीले बताए । ‘स्थानीय तहबाट शिक्षकको समेत व्यवस्था गरेका छौं,’ उनले भने, ‘शिक्षामा सबैको पहुँच र समानताका लागि लागिपरेका छौं ।’


चारैतिर रुखहरूले विद्यालयलाई घेरेकाले समेत शान्त वातावरणमा अध्यापन हुने गरेको छ । त्यसका अलावा सोही विद्यालयमा अध्यापन हुने विद्यालय तहकै बाली विज्ञान समूहका विद्यार्थी र शिक्षक, शिक्षिका मिलेर व्यवस्थित बगैंचासमेत बनाएको छ । विद्यालयमा सबैभन्दा रोचक पक्ष भनेको छात्रामैत्री हुनु हो । विद्यालयमै सेनेटरी प्याड बनाएर छात्राहरूलाई निःशुल्क वितरण गरिन्छ । १० कक्षामा अध्ययनरत छात्राले ९ कक्षाकालाई प्याड बनाउन सिकाउने गरेका छन् । त्यो क्रम प्रत्येक वर्ष चलिरहन्छ । प्याड बनाउन चाहिने सामग्री भने विद्यालयले जुटाइदिने गरेको छ । सस्तो पनि पर्ने र आफैंले बनाउँदा छात्राहरूमा आत्मवल बढ्ने विश्वास विद्यालयका प्रधानाध्यापक अरुणकुमार थिङले बताए । ‘ प्याड नभएर कुनै पनि छात्राले विद्यालयबाहिर बस्न नपरोस् भनेर उनीहरूलाई नै तालिम दिएर बनाउन लगाइएको हो,’ उनले भने, ‘विद्यालयले चाहिने सामग्री गज, कटन, कैंची लगायत सामानको व्यवस्था गरेका छौं ।’ न्यूनतम सिकाइ उपलब्धि भएका विद्यार्थीहरूलाई छुट्टै कोचिङ कक्षाको व्यवस्था गरिएको छ । प्रभात माविमा शिक्षकहरू खेर जाने बिदामा पनि विद्यालय छाड्दैनन् ।


बिदा नलिएर पढाएबापत केही प्रोत्साहन भत्ता भने उनीहरूलाई दिने गरिएको छ । निजीको जस्तै साना बालबालिकाहरूलाई अभिभावकले नै विद्यालयसम्म ल्याउने–लाने गर्नाले पनि शिक्षकहरूमा उत्साह थपिएको सहायक प्रधानाध्यापक मीनप्रसाद बरालले बताए । विद्यालयमा शिक्षकहरूलाई कोड भाषाबाट बोलाइने गरेको छ । २०१८ सालमा स्थापना भएको विद्यालयमा बालविकासमा २२ जना, कक्षा एकदेखि ५ सम्म १००, कक्षा ६ देखि ८ सम्म एक सय ५४ र ९ र १० मा एक सय ४० विद्यार्थी छन् । त्यसका अलावा बाली विज्ञानतर्फ ९१ जना विद्यार्थी रहेका छन् । विद्यालयमा भएका विद्यार्थीहरूलाई गुणस्तरीय शिक्षा दिन सके सामुदायिक विद्यालयमा विद्यार्थीको संख्या बढ्ने प्रधानाध्यापक थिङको धारणा छ । ‘निजी विद्यालयमा चर्को शुल्क हुनाले सामुदायिक गुणस्तरीय शिक्षा निःशुल्क हुँदा कुनचाहिँ मूर्ख हुन्छ र पैसा धेर भएको ?’ उनले प्रश्न गरे ।

राजकुमार कार्की रानीवास

प्रकाशित : जेष्ठ २, २०७६ ०८:२५
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

विनियोजन विधेयक प्रस्तुत

कान्तिपुर संवाददाता

मकवानपुर — प्रदेश ३ सरकारले आगामी आर्थिक वर्ष २०७६/०७७ का लागि विनियोजन विधेयकको सिद्धान्त र प्राथमिकता (कर बाहेक) बुधबार प्रदेशसभा बैठकमा प्रस्तुत गरेको छ  ।

प्रदेश ३ का आर्थिक मामिला तथा योजना मन्त्री कैलाश ढुंगेलले ‘प्रदेश समृद्धिका आधार : श्रम सिर्जना, उत्पादन र रोजगार’ भन्ने नारासहित आगामी आर्थिक वर्षको बजेटका सिद्धान्त र प्राथमिकता प्रदेशसभामा प्रस्तुत गरेका थिए । प्रदेश सरकारले पन्ध्रौं योजनाको आधार पत्र एवं प्रदेश सरकारको पहिलो आवधिक योजनाको आधार पत्रमा टेकेर दिगो विकासका लक्ष्यहरूलाई मार्ग दर्शनको रूपमा लिँदै विनियोजन विधेयक ल्याएको मन्त्री ढुंगेलले बताए ।


विनियोजन विधेयकमा प्रदेशको तीव्र आर्थिक विकास, मर्यादित रोजगारको सुनिश्चितता, व्यवस्थित र गुणस्तरीय पूर्वाधार निर्माणमा जोड दिएको छ । त्यस्तै आधुनिक प्रविधिको विस्तार, मानवीय पुँजीको विकास र उपयोग, औद्योगिक विकासमा उन्मुख हुँदै अघि बढ्ने पनि लक्ष्य लिएको छ ।

प्रदेश सरकारले छनोट गर्ने सबै प्रकारका योजना तथा कार्यक्रममा दोहोरोपन नहुने व्यवस्था मिलाउने र प्रदेशभरका ११९ वटा स्थानीय तह र ६६ निर्वाचन क्षेत्रसँग विकासमा सन्तुलन हुने गरी सन्तुलित व्यवहारको सिद्धान्तलाई प्राथमिकता दिएको छ । विकासको नाममा अनुदान छर्ने प्रवृत्तिलाई निरुत्साहित गर्दै प्रदेशभित्रका राष्ट्रिय महत्त्व राख्ने योजनालाई प्रदेश गौरवको आयोजनाको रूपमा छनोट गरी कार्यान्वयन गर्ने नीति प्रदेश सरकारले अलवलम्बन गर्ने भएको छ ।


पर्यटन, ऊर्जा, उद्योग र सेवा क्षेत्रमा आन्तरिक तथा वैदेशिक लगानी भित्र्याउन नीतिगत एवं प्रक्रियागत प्रणालीमा सुधार गरी प्रदेश ३ लाई आकर्षक स्थलको रूपमा विकास गर्ने नीति आगामी बजेटमा उल्लेख गरिने मन्त्री ढुंगेलले जानकारी दिए ।

आगामी वर्षको बजेटमा प्रदेश सरकारबाट स्वीकृत हुने मापदण्ड तथा सूचकहरूको आधारमा योजनाहरूको प्राथमिकीकरण गर्ने र बहुवर्षीय र क्रमागत योजनाहरू स्पष्ट हुने गरी बजेट व्यवस्था गरिने तथा प्रदेशमा विद्यमान गरिबी न्यूनीकरण र खाद्यान्न अपुगको अन्त्य गर्ने दिशामा बजेट केन्द्रित रहने बताइएको छ ।

सरकारी कार्यालयहरूका सम्पूर्ण आर्थिक कारोबारलाई क्रमशः बैंकिङ प्रणालीमा आबद्ध गरिने र राष्ट्रिय तथा अन्तर्राष्ट्रिय गैरसरकारी संस्थाले प्रदेशभिक्र कार्यत्रम तथा गतिविधिहरू सञ्चालन गर्नुपूर्व प्रदेश सरकारसँग अनुमति लिनुपर्ने व्यवस्था गर्ने भएको छ ।

खेतीयोग्य जमिनको खण्डीकरण र बाँझो राख्ने प्रवृत्तिको अन्य गर्न सहकारी, सामूहिक र करार खेतीमा जोड दिइने तथा कृषि उत्पादनमा प्रांगारिक खेतीलाई प्रोत्साहन गरिने बताउँदै मन्त्री ढुंगेलले कृषिको बजारीकरण, आधुनिकीकरण तथा औद्योगिकीकरणलाई उच्च प्राथमिकता दिइने बताए ।

‘कृषिमा उत्पादनका आधारमा अनुदान दिइने व्यवस्था मिलाइने छ,’ मन्त्री ढुंगेलले प्रदेशको आवश्यक स्थानमा जडिबुटी प्रशोधन केन्द्र स्थापना, वैज्ञानिक वन व्यवस्थापन तथा गैरकाष्ठ वन पैदावारको व्यावसायिक उत्पादन तथा वितरण सुरु गरिने बताए । प्रदेशलाई औद्योगिक प्रदेशको रूपमा विकास गर्ने योजना बनाएर कार्यान्वयनमा ल्याइने तथा विदेशी लगानीकर्ताहरूलाई उद्योग स्थापना गर्न विशेष आकर्षणको नीति प्रदेश सरकारले लिने भएको छ ।


प्रदेशमा रहेका औद्योगिक क्षेत्रको क्षमता तथा प्रभावकारिता अभिवृद्धि गरी लघु एवं मझौला उद्योग प्रवर्द्धनमार्फत स्वरोजगार सिर्जना गर्ने कार्यका लागि स्रोतको व्यवस्था गर्ने र स्वदेशी कच्चा पदार्थको प्रयोगबाट सञ्चालन हुन सक्ने उद्योगहरूको विकासमा जोड दिइने मन्त्री ढुंगेलले बताए ।

प्रकाशित : जेष्ठ २, २०७६ ०८:१२
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्