ठडियो माझी बस्ती

कान्तिपुर संवाददाता

सिन्धुपाल्चोक — भूकम्पले सबै घर एकै साथ हल्लाएर ढाल्न थालेपछि इन्द्रावती किनारमा बसेका माझी परिवारमा हाहाकार मच्चियो । सुरक्षित स्थानमा दौड्दादौड्दै आफ्नै घरले पुरिएर बालबालिका र वृद्धवृद्धासहित १२ जना माझीले ज्यान गुमाए ।

भूकम्पको चार वर्षपछि इन्द्रावती गाउँपालिका–११ बिस्देउटारमा ठडिएको ५६ माझी परिवारको एकीकृत बस्ती । तस्बिर : अनिश तिवारी/कान्तिपुर 

झन्डै ३ वर्ष पछाडि फर्कंदा इन्द्रावती गाउँपालिका–११ बिस्देउटारकी १०६ वर्षकी मनुमाझीको आँखा एकाएक रसाए । नब्बे साल होस्या ७२ सालको भूकम्प दुवै भोगिसकेकी उनले अबचाहिं दुःखको दिन सकिएको महसुस गरेकी छन् । ‘हाम्रो माझी गाउँ चिटिक्क बस्ती बनिसकेको छ, मनैबाट साह्रै हर्ष लागेको छ, सहयोग गर्नेलाई धन्यवाद छ,’ उनले वरिपरि हेर्दै भनिन् ।

महिला पुनर्स्थापना केन्द्र (ओरेक) ले २८ लाख बराबरको आर्थिक सहयोगमा ५६ वटा आवास बनाएको हो । भूकम्प गएको चार वर्षपछि सुविधाजनक घर पाउँदा बिस्देउटारको माथिल्लो माझी टोलकी रत्नु माझीले ढुक्क महसुस गरेको सुनाइन् । ‘पहिले ५६ घरलाई दुइटा मात्रै शौचालय थिए, अहिले घरपिच्छै बनेको छ,’ उनले भनिन् । ढिलै भए पनि ५६ माझी परिवारको लागि एकीकृत बस्ती बन्नुले उमंग छाएको उनको अनुभव छ ।

भूकम्पमा बिस्देउटारमा मन्दिर, बस्तीदेखि सबै संरचना ढलाउनुका साथै १२ जनाले पुरिएर ज्यान गुमाए । ‘बालबालिका, वृद्धवृद्धा धेरै परे, यत्तिको बस्ती ठडिएला भन्ने त सोचेका थिएनौँ,’ ४९ वर्षका देवचन्द्र माझीले भने । शुक्रबार पूर्वकानुनमन्त्री शेरबहादुर तामाङ, इन्द्रावती गाउँपालिकाका प्रमुख वंशलाल तामाङसहित वडाअध्यक्ष मने माझीले एकीकृत बस्ती माझी परिवारलाई सुम्पिए ।

बस्ती पाएपछि माझी परिवारले अतिथिलाई भव्य स्वागत गरेर खुसी व्यक्त गरे । ओरेक नेपालका कार्यकारी निर्देशक लुभराज न्यौपानेका अनुसार बैठक कोठासहित ३ कोठे भवनको आकर्षक एउटा आवासमा झन्डै ५ लाखखर्च भएको छ । ‘बिउबिजन वितरण, सुधारिएको चुल्होजस्ता विभिन्न जीविकोपार्जनसम्बन्धी अभियान कार्यक्रम माझी परिवारलाई केन्द्रित गरेर सकेका छौँ,’ उनले भने । उनले एकीकृत बस्तीसँगै बाल रमहिलामैत्री चेतनामूलक अभियान सम्पन्न गरिसकेकोउनले प्रस्ट्याए ।

इन्द्रावती किनार छेउमा बनेको बस्तीलाई नमुना एकीकृत बस्तीको अवधारणा लैजान र बस्तीलाई पर्यटकीय क्षेत्रको रूपमा अगाडि बढाउन पहलकदमी लिने इन्द्रावती गाउँपालिकाका प्रमुख वंशलाल तामाङले बताए ।

‘इन्द्रावती गाउँपालिका र चौतारा साँगाचोकगढी नगरपालिका छुट्याएर बग्ने झ्याडी खोला गएर मिसिने इन्द्रावतीले बस्तीको सौन्दर्य झनै बढेको छ,’ उनले भने ।गाउँपालिका महासंघका महासचिव रहेका तामाङले एकीकृत बस्ती निर्माणमा माझी समुदायको संस्कृतिलाई ध्यान दिनुपर्ने जरुरी देखिएको प्रस्ट्याए ।

‘माझी समुदायको लोप भइरहेको संस्कृतिको जगेर्ना जरुरी छ , यसको लागि संस्था र गाउँपालिका समन्वय गरेर अगाडि बढने छौँ,’ उनले भने । बस्ती निर्माणमा संस्थाले सुरुआती समन्वय नगरिकन एकपाखे छत हालेपछि एकीकृत बस्तीप्रति स्थानीयको असन्तुष्टि बढेको थियो । त्यसप्रति एकीकृत बस्ती व्यवस्थापनमा गाउँपालिकाले सहजीकरण गरेको उनको भनाइ छ ।

प्रकाशित : वैशाख १, २०७६ ०७:३१
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

सबै विद्यालयमा एकै पोसाक

कान्तिपुर संवाददाता

हेटौंडा — मकवानपुरको एक गाउँपालिकाले आफ्नो कार्यक्षेत्रभित्रका सामुदायिक विद्यालयमा अध्ययन गर्ने छात्रछात्रालाई एकै खालको पोसाक लगाउनुपर्ने व्यवस्था गरेको छ । जिल्लाको पश्चिमी क्षेत्रमा पर्ने मनहरी गाउँपालिकाले आगामी शैक्षिक सत्रदेखि गाउँपालिकाभित्र रहेका सामुदायिक स्कुलका विद्यार्थीले एकै खालको विद्यालय पोसाक लगाउनुपर्ने व्यवस्था गरेको हो । 

गाउँ शिक्षा समिति मनहरीले फरक/फरक विद्यालयमा अध्ययनरत विद्यार्थीको विद्यालय पोसाकमा फरकपन देखिएकाले एकरूपता ल्याउन उक्त निर्णय गरेको गापा अध्यक्ष एकराज उप्रेतीले बताए । समितिको शुक्रबार बसेको बैठकले यससम्बन्धी निर्णय गरेको हो । शिक्षा समितिले छात्रछात्रा दुवैलाई आकाशे रंगको सर्ट, गाढा नीलो रंगको पाइन्ट र टाई तथा जुत्तारहने निर्णयसमेत गरेको छ ।

वर्षायाममा भने कतिपय विद्यालयमा टाई र जुत्ता अनिवार्य नहुने समितिले निर्णय गरेको छ । खोला तरेर विद्यार्थी स्कुल जानुपर्ने भएकाले त्यस्ता स्कुलका विद्यार्थीलाई वर्षायाममा भने जुत्ता र टाई अनिवार्य गरेको छैन । ‘सबै विद्यालयका बालबालिकाको पोसाक एकरूपता ल्याउनका लागि यस्तो कदम चालेका हौँ,’ मनहरी गाउँपालिका उपाध्यक्ष मनिला विष्टले भनिन्, ‘हाम्रो पोसाक देखेर मनहरी गाउँपालिकाका विद्यालयको विद्यार्थी रहेछ भनेर सबैले चिनून् भन्ने उद्देश्य हो ।’

गाउँ शिक्षा समितिले शैक्षिक वर्ष २०७६ को लागि शैक्षिक क्यालेन्डरसमेत निर्माण गरेको छ । जसअनुसार यसअघि दसैं, तिहार र छठ पर्वलाई जोडेर दिइँदै आएको लामो बिदा कटौती गरेको छ ।

दसै र तिहारको बीचमा १३ दिन विद्यालय सञ्चालन हुने गरी क्यालेन्डर निर्माण भएको गाउँ शिक्षा समितिका प्रमुख राजेन्द्र चौलागाईँ ले बताए । साविकको मनहरी र हाँडीखोला गाविस समेटेर बनाएको मनहरी गाउँपालिकामा ८ वटा सामुदायिक विद्यालय छन् भने २३ वटा निमावि र प्राथमिक विद्यालय रहेका छन् । उक्त गापामा रहेका ३२ वटा सामुदायिक विद्यालयमा ६ हजार ५ सय छात्रछात्रा अध्ययनरत छन् ।

प्रकाशित : वैशाख १, २०७६ ०७:३०
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्