अझै बनेनन् ५० प्रतिशत घर

२१ अर्ब खर्च
अनिश तिवारी

सिन्धुपाल्चोक — भूकम्प गएको ३८ महिना बितिसक्दा पनि सिन्धुपाल्चोकमा आधाभन्दा बढी घर पुनर्निर्माण हुन सकेका छैनन् । पहिचान गरिएका ८६ हजार ९ सय ७१ लाभग्राहीमध्ये हालसम्म ३९ हजार १ सय ३९ को मात्रै घर बनेको छ ।

ऋण अभावमा पुनर्निर्माण गर्न नसक्दा अलपत्र परेको सिन्धुपाल्चोकको जुगल गाउँपालिकास्थित जलबिरेकी कलमाया विकको छाप्रो । पहिलो किस्ता पाए पनि आर्थिक समस्याका कारण उनले घर बनाउन नसकेकी हुन् । तस्बिर : अनिश

स्थानीय तहको समन्वयपछि पुनर्निमाणमा केही गति देखिएपनि झन्झटिलो प्रक्रियाका कारण पुनर्निर्माण कछुवा गतिमा छ । विगतमा जस्तै यस वर्षपनि भूकम्पपीडितको वर्षायाम पनि टहरामै कट्ने निश्चित छ ।

‘यो वर्षको पानी पनि टहरामा ओतिनुपर्छ जस्तो छ, घर बनाउन सकिएन,’ जुगल गाउँपालिका जलबिरेकी कलमाया विकले दुखेसो पोखिन्, ‘एककोठे बनाएर नहुने २ कोठे बनाउन पैसाले पुगेन ।’ आर्थिक समस्या झेलिरहेकी कलमायाले ऋण नहुँदा बिलखबन्धमा परेको सुनाइन् । ‘पहिलो र दोस्रो किस्ताको अनुदान लिएर मापदण्डअनुसार बनाउन ऋण लागेपछि भौंतारिरहेकी छु,’ उनले भनिन् । अनुदान लिने सरकारी मापदण्डको जटिल भएको कारण किस्ता लिए पनि पुनर्निर्माणमा समस्या भएको उनले बताइन् । ‘सरकारी डिजाइन व्यावहारिक देखिएन, आर्थिक अवस्था कमजोर हुनेलाई सोचेको देखिएन,’ उनले झार उम्रिइसकेको डीपीसी देखाउँदै भनिन् । घुम्थाङमा २ कोठे घर बनाउने जग्गा नपुगेकाले थप समस्या भएको उनले जनाइन् ।

सडक सञ्जाल जोडिएका केही गाउँमा घर बन्न थाले पनि जग्गा, ऋणजस्ता धेरै समस्या झेलिरहेका भूकम्पपीडित अरूको घर हेरेर चित्त बुझाउन बाध्य छन् । दोस्रो किस्ता नआएपछि पुनर्निर्माण रोक्नुपरेको त्रिपुरासुन्दरी गाउँपालिका धुस्कुन पात्लेगाउँका कुन्सा लामाले बताए । ‘खै दोस्रो अनुदान आएन, म त अन्योलमा छु,’ उनले भने ।

सिन्धुपाल्चोकमा पुनर्निर्माण थालिएसँगै जिल्लाभर ३ वर्षमा २१ अर्बभन्दा बढी खर्च भएको सहरी विकास तथा भवन डिभिजन कार्यालयले जनाएको छ । जसमा पहिलो, दोस्रो र तेस्रो गरी २१ अर्ब ११ करोड ७३ लाख ५० हजार अनुदान निकासा गरिएको छ । दोस्रो किस्ताका लागि ११ अर्ब ७ करोड १९ लाख ५० हजार खर्च भएको छ । निर्माण सुरु भएका ७४ हजार २६ आवासमा ३९ हजार ४ सय ९९ घरका लागि तेस्रो किस्ता निकासा भइसकेको जिल्ला समन्वय समितिले जनाएको छ । पुनर्निर्माण प्राधिकरण समन्वय समिति सचिवालयका अनुसार पहिचान गरी गरिएका ८६ हजार ९ सय ७१ लाभग्राहीमध्ये ८२ हजार ५ सय ११ ले पहिलो किस्ता प्राप्त गरिसकेका छन् ।

प्रकाशित : श्रावण १, २०७५ ०८:५०
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

जोखिममा परेका बस्ती सारियो

प्रताप विष्ट

हेटौंडा — भूकम्पपछि जोखिममा परेका र लालपुर्जाविहीन भूकम्पपीडितलाई सुरक्षित स्थानमा जमिन खरिद गर्न मकवानपुरका १० जनाले १९ लाख ५० हजार रुपैयाँ पुनर्निर्माण प्राधिकरणबाट बुझेका छन् । उनीहरूले बकैया गाउँपालिकाको छतिवनमा जमिन समेत खरिद गरिसकेका छन् ।

भूकम्पपछि जोखिममा परेका १४ ले भूकम्पीय आवास परियोजना इकाई हेटौंडामा निवेदन दिएका थिए । तीमध्ये १० ले रकम बुझेर जग्गा पनि खरिद गरिसकेको जिल्ला आयोजना कार्यान्वयन इकाई तथा अनुदान व्यवस्थापन कार्यालय प्रमुख सोमनाथ तिमल्सिनाले बताए । सरकारले जग्गा खरिद गर्नका लागि बढीमा प्रतिधुरी २ लाख रुपैयाँसम्म उपलब्ध गराउँदै आएको छ ।

जग्गाधनी पुर्जा नभएका भूकम्पपीडितले जग्गा खरिद गर्न १ सय ९ जनाले निवेदन दिएका छन् । तीमध्ये ४० लाभग्राहीको छानबिन भइसकेको र अन्यको बाँकी रहेको प्रमुख तिमल्सिनाले बताए । मकवानपुरमा हालसम्म ८ हजार २३ लाभ्रग्राहीसँग अनुदान सम्झौता हुन सकेको छैन । पुनर्निर्माणबारे जानकारी दिन जिल्ला कार्यान्वयन इकाई अनुदान व्यवस्थापन कार्यालयले हेटौंडामा सोमबार गरेको कार्यक्रममा मकवानपुरको कुल लाभग्राहीमध्ये ७ हजार ८ सय ३५ भूकम्पीडितले निजी घर बनाएर सरिसकेको जनाइएको छ ।

१६ हजार ५६ लाभग्राहीले दोस्रो किस्ता लगेर घर निर्माण गरिरहेको तिमल्सिनाले बताए । सरकारले दोस्रो किस्ता अनुदान माग गर्न अन्तिम समय असार मसान्तसम्म तोकेको छ । गुनासोहरू फस्र्योट भएर थपिएकासहित मकवानपुरमा ३३ हजार २ सय ६६ लाभग्राही छन् । तीमध्ये अनुदान सम्झौता २५ हजार २ सय ४३ सँग भएको छ । अनुदान सम्झौता भएकामध्ये पहिलो किस्ता २४ हजार २ सय ४ लाभग्राहीले बुझेका छन् । दोस्रो किस्तामा १६ हजार ५६ लाभग्राही छन् ।

यसमा गैरसरकारी संस्थाले १ हजार २ सय ६२ लाभग्राहीलाई रकम उपलब्ध गराएका छन् । तेस्रो किस्ता ७ हजार ९ सय ४८ लाभग्राहीले बुझेका छन् । १ हजार १ सय ९१ लाभग्राहीलाई गैरसरकारी संस्थाले तेस्रो किस्ता उपलब्ध गराएको छ । जिल्लाको थाहा नगरपालिकामा पर्ने टिस्टुङ र आग्रामा टियर फन्डको सहयोगमा राडो नेपालले ६ सय घर निर्माण गरिसकेको छ भने अमेरिकन रेडक्रसको सहयोगमा रेडक्रस मकवानपुरले कैलाश गाउँपालिकाको गोगनेमा ६ सय घर निर्माण गरिरहेको छ । ३ सयभन्दा बढी घर निर्माणपछि लाभग्राही बसिसकेका छन् ।

अझै पनि मकवानपुरमा ८ हजार २३ लाभग्राहीसँग अनुदानका निम्ति सम्झौता हुन सकेको छैन । लालपुर्जाविहीन, सुकुम्बासीलगायतका कारणले राष्ट्रिय पुनर्निर्माण प्राधिकरणसँग आवास पुनर्निर्माणका लागि सम्झौता हुन नसकेको हो ।

जिल्ला अनुदान इकाईका प्रमुख तिमल्सिनाले जानकारी दिँदै भने, ‘मकवानपुरमा लाभग्राहीहरू ३३ हजार २ सय ६६ जना रहेका छन्, तीमध्ये २५ हजार २ सय ४३ लाभग्राहीसँग सम्झौता भएको छ । ८ हजार २३ लाभग्राहीसँग अनुदान सम्झौता हुन सकेको छैन ।’ निर्माणाधीन निजी भवन जिल्लामा १६ हजार ५६ वटा छन् । सरकारी र गैरसरकारी संस्थाको अनुदान सहयोगमा ७ हजार ८ सय ३५ निजी आवासीय भवन पुनर्निर्माण भएका छन् ।

प्रकाशित : श्रावण १, २०७५ ०८:४९
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्