मलकै पिरलो- मधेस - कान्तिपुर समाचार

मलकै पिरलो

ओमप्रकाश ठाकुर

सर्लाही — सर्लाही कविलासी नगरपालिका–१ पिपरियाका रवीन्द्र रायले डेढ बिघामा धान खेती गरेका छन् । धानले गाँज हाल्ने बेलामा मल हाल्नुपर्ने भए पनि पाएका छैनन् । मलका लागि उनी कृषि सहकारी संस्था तथा निजी एग्रोभेटमा सधैं पुग्छन् । तर, खाली हात फर्किनुपर्छ ।


सरकारले उपलब्ध गराउने अनुदानको मल त परको कुरा, निजी एग्रोभेटमा पनि पाउन नसकेको उनी बताउँछन् ।

राय जस्तै जिल्लाका अधिकांश किसानको अवस्था छ । मलको समस्या बर्सेनि दोहोरिन्छ । मल नहालेकै कारण यस वर्ष उत्पादन घट्ने उनीहरूको चिन्ता छ । कतिपय किसानले अनुदानको मल दोब्बर मूल्य तिरेर निजी पसलबाट खरिद गरेका छन् । कतिपय सहकारी संस्थाले नै किसानबाट दोब्बर मूल्य उठाइरहेका छन् । तर बिल दिने गरेका छैनन् । रायले खेतमा मल नहाली रोपाइँ सकेको जनाउँदै गाँज हाल्ने बेलासम्ममा पनि नपाएको गुनासो गरे । मल छर्ने मुख्य–मुख्य समयमा नै नपाउँदा किसानको बिजोग हुने गरेको उनले सुनाए । ‘हिउँदे बालीमा पर्याप्त मल छर्न पाएनौं, जसको असर उत्पादनमा बेहोर्नुपर्‍यो, अहिले धानको गाँज हाल्ने मुख्य समयमा मल हालिएन भने उत्पादन घट्नेछ,’ रायले भने, ‘तर मल कतै पनि पाइरहेको छैन, किसानको आवाज सुनिदिने कोही भएनन् ।’

सहकारीले कृषि सामग्री कम्पनीबाट थोरै परिमाणमा मल पाएपछि कालोबजारीसमेत हुन थालेको छ । थोरै मात्रामा मल पाएपछि कतिपय सहकारीले स्थानीय व्यापारीलाई बुझाउने गरेका छन् । व्यापारीले किसानबाट चर्को मूल्य असुल्ने गरेका छन् । कतिपय सहकारी संस्थाले नै ८ सय १५ रुपैयाँ पर्ने युरिया मलको १ हजार ५ सय रुपैयाँ असुल्ने गरेका छन् । पिपरियाकै उपेन्द्र साहले युरिया प्रतिबोरा १ हजार ५ सयका दरले किने । ‘सरकारले अनुदानको मल लिन तोकेकै संस्थाबाट झन्डै डबल मूल्य तिरेर ल्याएको हो, तर उनीहरूले बिल दिन मानेनन्,’ साहले भने, ‘के गर्नु, मल हाल्नुपर्ने बाध्यता छ, उनीहरूले भनेको मूल्य दिइन भने त्यो मल पनि हातबाट फुत्किन्छ ।’ किसानका लागि ल्याइएको अनुदानको मल कृषि सामग्रीको शाखाबाट लिँदा भीडभाड हुने भएपछि केही वर्षदेखि कम्पनीले सहकारीमार्फत दिने नीति बनाएको थियो ।

कृषि सामग्री कम्पनीले भने किसानका लागि पिकआवर मानिएको समयमै गोदाममा एक बोरा पनि मल नभएको जनाएको छ । कम्पनी नवलपुरका प्रमुख दीपक बर्मलेले वीरगन्ज गोदाममा मल आइसके पनि त्यहाँ अवरोध भइरहेकाले अहिलेसम्म मल ल्याउन नसकिएको जानकारी दिए । बर्मलेका अनुसार भदौको पहिलो सातासम्ममा मल जिल्ला आइपुग्ने छ । उनले अभाव भएका बेला मलको कालाबजारी पनि बढेको जनाउँदै यसको नियमनमा स्थानीय तह लाग्नुपर्ने बताए ।

वीरगन्ज महानगरले छोड्यो ४ ट्रक मल

पर्सा– वीरगन्ज महानगरपालिका क्षेत्रका किसानलाई निर्धारित कोटाभन्दा तीन गुणा बढी युरिया मल दिने सहमति भएपछि महानगरको नियन्त्रणमा रहेको कृषि सामग्री कम्पनीका ४ ट्रक मल छाडिएको छ । सोमबार महानगरका प्रमुख प्रशासकीय अधिकृत लक्ष्मीप्रसाद पौडेल र कृषि सामग्री कम्पनी मधेस प्रादेशिक कार्यालय वीरगन्जका प्रमुख चन्द्रप्रसाद चौलागाईंबीच ४ बुँदे सहमति भएको हो । त्यसलगत्तै ट्रक छाडिएको कम्पनी प्रादेशिक कार्यालयका सूचना अधिकृत आलोक कुमारले जानकारी दिए । सहमतिअनुसार वीरगन्ज महानगरपालिकाले समन्वय गर्ने गरी यसअघि उपलब्ध गराइएको २ हजार ७ सय ७१ बोरा युरिया मलबाहेक थप ६ हजार बोरा मल यसै साताभित्र उपलब्ध गराइनेछ ।

प्रकाशित : श्रावण ३१, २०७९ ०८:२४
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

बोक्सी आरोपमा मलमूत्र खुवाउने प्रयास

सामान्य वादविवाद तथा झैझगडामा एक पक्षले बोक्सीको आरोप र अर्कोले गाली बेइजतीमा निवेदन दर्ता गराएको प्रहरीको भनाइ 
ओमप्रकाश ठाकुर

सर्लाही — सर्लाहीको दक्षिणी इलाका सुदामामा महिला–महिलाबीच भएको सामान्य विवादमा बोक्सी आरोप लगाएर प्रहरीमा निवेदन दिइएको छ । महिलालाई सामान्य विवादमा पनि बोक्सीको गम्भीर आरोप लगाउन थालिएको छ ।

बलरा नगरपालिका–१० सुदामामा गत आइतबार महिला–महिलाबीच विवादपछि झगडा भएको थियो । माली र हजाम दुई परिवारबीच भएको विवादले राजनीतिक रूप लिँदा एक पक्षले बोक्सी आरोप लगाई मलमूत्र खुवाउने प्रयास गरेको भन्दै जिल्ला प्रहरीमा निवेदन दर्ता गराएका छन् । अर्को पक्षले भने गालीगलौज गरेको भन्दै कारबाहीका लागि निवेदन दर्ता गराएका छन् । सामान्य विवादमा दुवैतर्फबाट निवेदन परेको जिल्ला प्रहरी कार्यालय महिला सेलले जनाएको छ ।

आइतबार भएको दुई पक्ष बीचको झगडामा मंगलबार हजाम पक्षकी एकल महिला ३६ वर्षीया रितादेवी ठाकुर आफुमाथि बोक्सी अरोपमा कुटपिटसहित मलमूत्र खुवाउने प्रयास गरेको भन्दै घाउजाँच गरी कारबाही गरी पाउँ भनेर निवेदन दिएकी छन् ।

उनले सोही ठाउँका चुनचुन र सञ्जय भण्डारीले गालीगलौज गरी लछारपछार गर्दै निर्घात कुटपिट गरेको भनेर निवेदनमा उल्लेख गरेकी छन् । ‘मेरो आँगनमा आएर हूलहुज्जत गरी बोक्सी आरोप लगाउँदै निर्घात कुटपिट गरेका छन् । भण्डारी दुई दाजुभाइमध्ये एक जना छातीमा बसेर अर्काको बिष्टा खुवाउने प्रयास गरे,’ उनले निवेदनमा भनेकी छन्, ‘छरछिमेकका कारण दिसा खुवाउनबाट नसके पनि अहिले पनि मेरो जीउज्यानमाथि धम्की दिइरहेका छन् ।’ प्रादेशिक अस्पतालमा चेकजाँच गराएकी ठाकुरको सामान्य चोटपटक रहेको चिकित्सकले बताएका छन् । श्रीमान् मुकेश ठाकुरको केही समयअघि मृत्यु भएपश्चात रिता १६ वर्षको एक छोरा र ७ वर्षकी एक छोरीसहित करिब १५ वर्षका एक भान्जासमेत साथमै बस्दै आएकी छन् ।

ठाकुर पक्षको निवेदन परेपछि भण्डारी पक्षले समेत बुधबार जिल्ला प्रहरीमा पुगेर रितादेवी ठाकुरले गालीगलौज गरेको भन्दै कारबाहीका लागि निवेदन दर्ता गराएका छन् । ठाकुरले हुँदै नभएको घटनाको कल्पना गरी निवेदन दिएको बताएका छन् । ‘महिला–महिलामा सामान्य झैझगडा भएको थियो, गाउँघरमा यस्ता समान्य झगडा हुने गर्छ, यसलाई सरलीकरण गर्नुपर्ने ठाउँमा मलाई नै बोक्सी आरोपमा विपक्षी बनाएर निवेदन दिएँ,’ भण्डारीले भने ।

बालक ठाकुरले झगडा र गालीगलौज दुवै पक्षबाट भएको बताए । ‘कपाल काट्नु छ भनेर हजमा छिटो आऊ भनेर बोलाए, मैले पनि मलियवा आउँदै छु भनेर भनिदिएँ, त्यतिकैमा दुवै पक्षका महिलाबीचमा हजमिनिया र मलिनियाँ भनेर गालीगलौज र कपाल तानातान भयो,’ उनले भने, ‘दुवैतिरका महिलाले डयनियाँ भनेर निकै बेर झगडा गरे ।’ सामान्य वादविवाद तथा झैझगडामा दुवै पक्षबाट निवेदन परेको जनाउँदै एकले बोक्सीको आरोप तथा अर्कोले गाली बेइजतीमा निवेदन दर्ता गराएको प्रहरी प्रवक्ता विजय यादवले बताए ।

‘यो सामान्य दुई पक्षबीच झैझगडा मात्र हो, मधेसमा महिला–महिलाबीच डायन (बोक्सी) भनेर झगडा गर्ने गरेका छन्,’ प्रहरी नायब उपरीक्षक यादवले भने, ‘यो झगडालाई राजनीतीकरण गरिएको छ, वास्तविक बोक्सी आरोप लगाएको अहिलेसम्मको अनुसन्धानमा फेला परेको छैन ।’

गाउँ–गाउँमा सामान्य वादविवाद तथा झैझगडामा राजनीति पस्नु सर्लाहीमा नौलो भने होइन । नागरिक अगुवा रजनीकान्त झाले गलत आरोप लगाउँदा विपक्षीको पनि मानवअधिकारको हनन हुने गरेकाले यसतर्फ सरोकारवालालाई ध्यान दिनुपर्ने बताए ।

प्रकाशित : श्रावण २७, २०७९ ०८:१७
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×