पहाडको गाँजा मधेस हुँदै भारत- मधेस - कान्तिपुर समाचार
कान्तिपुर वेबसाईट
AdvertisementAdvertisement

पहाडको गाँजा मधेस हुँदै भारत

विगतमा पर्साको ग्रामीण नाकाबाट भारततर्फ तस्करी हुने लागूऔषध गाँजा अहिले वीरगन्जकै नाका हुँदै भारततर्फ जाने गरेको छ
भूषण यादव

वीरगन्ज — वीरगन्ज महानगरपालिका–२४ बहुअरी चोकमा गत मंगलबार राति ११ बजे रोकी राखेको भारतीय नम्बरको ट्रकबाट सशस्त्र प्रहरी १३ नम्बर गणले १४३ केजी गाँजा बरामद गर्‍यो । गणबाट गएको टोलीले ड्राइपोर्ट परवानीपुर सडक खण्डस्थित पवनपुर पेट्रोल पम्पदेखि करिब एक सय मिटर उत्तरतर्फ बहुअरी चोकमा रोकेको यूपी ७५ एम ४०८९ नम्बरको भारतीय मालवाहक ट्रक खनतलासी गर्दा उक्त ठूलो परिमाणको गाँजा बरामद भएको थियो । 

सशस्त्रका सूचना अधिकारी डीएसपी सन्तोष बस्नेतका अनुसार ट्रक चालकमाथिको हुडमा बाकस माथि सामान राख्ने खण्ड बनाई १० वटा प्याकेटमा गाँजा लुकाएको अवस्थामा फेला परेको थियो । यसैगरी साउन २० मा पर्साको बहुदरमाई नगरपालिका–७ विश्रामपुरको छपकैया टोलस्थित बाल निकेतन इङलिस बोर्डिङ स्कुलको पुरानो भवन पछाडि झाँडीमा हरियो घाँस र कर्कलोको पातले लुकाइछिपाइ राखेको अवस्थामा २ सय ४० केजी गाँजा बरामद गरेको थियो ।

असार ३२ मा राति साढे १२ बजेको समयमा वीरगन्ज महानगरपालिका–२५ सिर्सियाको बाटो हुँदै लागूऔषध गाँजा ओसारपसार भइरहेको सूचना पायो । जिल्ला प्रहरीबाट गएको टोलीले एनएल ०२ जी ३७९१ नम्बरको भारतीय ट्रकलाई जाँच गर्दा चालक बस्ने क्याबिनमा लुकाइछिपाइ राखेको अवस्थामा २ सय ५० केजी गाँजा फेला परेको थियो । गाँजासहित ट्रक चालक र सहचालकलाई प्रहरीले नियन्त्रणमा लिएको थियो । असार २३ मा पर्सा प्रहरीले भारतीय नम्बरको ट्रकबाट ठूलो परिमाणमा लागूऔषध गाँजा बरामद गरेको छ ।

प्रहरी निरीक्षक प्रज्वल थपलियाको नेतृत्वको टोलीले वीरगन्ज महानगरपालिका–२१ परवानीपुर सडक खण्डमा यूपी २१ एन ९९५७ नम्बरको भारतीय ट्रकलाई जाँच गर्दा २ सय ७० केजी गाँजा बरामद भएको जिल्ला प्रहरी कार्यालय पर्साले जनाएको छ । प्रहरी उपरीक्षक रमेश बस्नेतका अनुसार असार २३ गते बिहान साढे ८ बजेको समयमा प्रहरीले उक्त नम्बरको ट्रक जाँच गर्दा चालक बस्ने क्याबिनमा फ्लस बटम बनाई २ सय ७० केजी गाँजा लुकाएर राखिएको अवस्थामा बरामद भएको हो ।

ट्रकचालक भारत विहार पलडवा निवासी ५० वर्षीय धर्मेन्द्र यादव र विहार मोतीहारी सेमरीका २७ वर्षीय सहचालक विजेशकुमार यादवलाई नियन्त्रणमा लिई अनुसन्धान अगाडि बढाएको छ । ‘विशेष सूचनाका आधारमा दुई सय ७० केजी गाँजा बरामद भएको छ,’ ‘एसपी बस्नेतले भने, लागूऔषध गाँजाको कारोबारमा संलग्न रहेकाहरूको अनुसन्धान गरिरहेका छौं ।’ त्यसको दुई दिन अगाडि मंगलबार असार २१ मा प्रहरीले यूपी ७० बीके ९९५५ नम्बरको भारतीय नम्बरको कारबाट ९० केजी गाँजा बरामद गरेको थियो ।

वीरगन्ज–२८ बगहीको सडक खण्ड हुँदै गाँजाको कारोबार भइरहेको सूचना आएपछि प्रहरीले चेकजाँचका क्रममा भारतीय नम्बरको कारको डिकी र सिटमुनी लुकाइछिपाइ राखिएको अवस्थामा ९० केजी गाँजा बरामद भएको एसपी बस्नेतले जनाए । प्रहरीले कारमा सवारी दुईजना भारतीय नागरिकलाई नियन्त्रणमा लिएको थियो । पक्राउ पर्नेमा भारत उत्तर प्रदेश मउ कमलसागर निवासी ३० वर्षीय रविकान्त भारती र विहार बेतिया डाकघर तेलुवा निवासी सुनील भारती रहेका छन् । लागूऔषधसम्बन्धी कसुरमा प्रहरीले थप अनुसन्धान गरिरहेको जनाएको छ ।

आर्थिक वर्ष ०७७/७८ मा जिल्ला प्रहरी पर्साले १ हजार ३ सय ५० केजी गाँजा बरामद गरेको थियो । यसैगरी सशस्त्र प्रहरी १३ नम्बर गण पर्साले गत आवमा ३ सय ६७ केजी गाँजा बरामद गरेको थियो । यसको ओसारपसारमा संलग्न रहेको आरोपमा ८ भरियालाई समेत नियन्त्रणमा लिई कारबाहीका लागि जिल्ला प्रहरी कार्यालय पर्सालाई बुझाएको छ ।

जानकारका अनुसार झन्डै एक दशकयता पर्सामा व्यावसायिक रूपले गाँजा खेती भएको छैन् । जिल्लामा गाँजा उत्पादन नभए पनि छिमेकी जिल्लामा उत्पादित गाँजा भारत पुर्‍याउने नाकाका रूपमा पर्सा प्रयोग हुँदै आएको छ । विगतमा जिल्लाको ग्रामीण नाकाबाट भारततर्फ तस्करी हुने लागूऔषध गाँजा अहिले वीरगन्जकै नाका हुँदै भारततर्फ जाने गरेको छ । असार २३ मा भारत विहारको पटना र रक्सौल कस्टमको संयुक्त टोलीले वीरगन्जबाट रक्सौलतर्फ जाँदै गरेको ना७ख ३००५ नम्बरको नेपाली नम्बरको ट्रकबाट ५२७ केजी गाँजा बरामद गरेको थियो ।

सम्बद्धका स्रोतका अनुसार नेपालमा दुईदेखि चार हजार रुपैयाँ प्रतिकेजी पर्ने गाँजा भारतमा २० देखि २५ हजार रुपैयाँसम्म बिक्री हुने गरेको छ । ‘कम लगानी र कम समयमा अत्यधिक आम्दानी हुने भएकाले तस्करहरू गाँजाको कारोबारमा संलग्न हुँदै आएका छन्,’ एक प्रहरी अधिकारी भन्छन्, ‘कारोबारीहरू भारतर्फ नै बस्ने भएकाले भरियामात्र पक्राउ पर्ने गरेका छन् ।’ प्रहरीका अनुसार सवारी चालक र भरियासँग ‘आर्थिक डिल’ भइसकेकाले अधिकांशले कारोबारीबारे मुख खोल्दैनन् ।

मकवानपुर र धादिङमा उत्पादन भएका गाँजा वीरगन्ज नाका मात्र नभई जिल्लाको ग्रामीण नाकाबाट समेत भारततर्फ तस्करी हुने गरेको छ । स्थानीयका अनुसार मकवानपुरबाट पर्सा आरक्षको बाटो भरियामार्फत ओसारिने गाजा पर्साको सोनवर्षा, मधुवन मथवल र शंकरसरैयासम्म सुरक्षित रूपमा आइपुग्छ ।

‘एक पटकमा कम्तीमा २० जना भरियामार्फत ओसारिने गाँजाको सुरक्षाका लागि अघिपछि चार/चार जना हतियारधारीले स्कर्टिङ गर्छन्,’ एक कारोबारीले भने, ‘मकवानपुरबाट पर्सा हुँदै ३ चरणमा गाँजा भारत पुग्छ ।’ पर्साका प्रहरी उपरीक्षक रमेश बस्नेतका अनुसार गाँजाका कारोबारीहरूले अहिले ग्रामीणभन्दा पनि वीरगन्ज वरिपरिको नाका प्रयोग गरेको बताउँछन् । ‘अवैध कारोबारीले भारत गाँजा लैजान अनेक तरिका निकाल्छन्,’ एसपी बस्नेतले भने, ‘अवैध कारोबार नियन्त्रणमा विशेष जोड दिइएको छ ।’ ग्रामीणभन्दा पनि वीरगन्जकै नाका प्रयोग गरि ट्रकमा लुकाएर गाँजा लग्ने गरेका छन् । विशेष सुराकी र कहिले काही आकस्मिक चेकजाँचको क्रममा समेत लागूऔषध गाँजा बरामद हुने गरेको एसपी बस्नेतले जनाए ।

पर्सा मात्र नभई बारा र रौतहटका नाकाबाट समेत गाँजा भारततर्फ तस्करी भइरहेको पाइएको छ । गत साउन ६ मा राति करिब १० बजे बाराको महागढीमाई नगरपालिका ५ तेलगाईबाट सशस्त्र प्रहरी बल बाराले १ सय ५० केजी गाँजा बरामद गरेको थियो । भारततर्फ गइरहेको बा५ख ८०७५ नम्बरको ट्रकलाई जाँच गर्दा उक्त गाँजा बरामद भएको थियो ।

गाँजासहित मकवानपुरको कैलाश गाउँपालिका ६ सानुलेख निवासी २९ वर्षीय राजकुमार रुम्बा र भारतको मोतीहारी संग्रामपुरका श्याम महतोलाई नियन्त्रणमा लिएको थियो । साउन १ मा सशस्त्रले रौतहटको राजपुर नगरपालिका ६ कुडिया पानीट्यांकीस्थित आँपको बगैँचामा लुकाएर राखिएको भारतीय नम्बरको स्कार्पियोबाट एक सय ९२ केजी गाँजा बरामद गरेको थियो । डीएल ४ सीएनबी ६२२९ नम्बरको भारतीय स्कार्पियोमा गाँजा लोड गरि कारोबारीले आँपको बगैंचामा लुकाइछिपाइ राखेको सूचना आएपछि सशस्त्र प्रहरीको टोलीले नियन्त्रणमा लिएको थियो ।

प्रकाशित : श्रावण २८, २०७९ ११:४०
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

मल खोज्दै किसान बजारमा

‘रोप्ने बेलामा पाइएन, अब मल अभावमा धानै भित्र्याउन नपाइने भयो’
अगन्धर तिवारी

पर्वत — रसायनिक मल बिनै रोपाइँ गरेका किसानले गोड्ने बेलासम्म मल नपाउँदा धान पहेँलिन थालेको बताएका छन् । बिना मल रोपाइँ गरिएकोमा नियमित वर्षा पनि नहुँदा रोपो सुकेको थियो । अहिले धान गोड्ने बेला भएको छ । धान गोडेर मल छर्नुपर्ने बेलासम्म पनि मल नपाउँदा किसान निराश छन् ।

‘मकै छरेदेखि मल पाइएको छैन । मल अभावकै कारण अघिल्ला वर्षजस्तो मकै राम्रो भएन,’ बिहादी–२ बर्राचौरका मानबहादुर कुँवरले भने, ‘धान रोप्ने बेलामा पनि पाइएन । अहिले कुश्मामा मल आएको छ भन्ने सुनेर आएको, आउँदाआउँदै सकिएछ । अब धान पहेँलिइसक्यो । यो वर्ष मलकै आसमा धानखेती भित्र्याउनै नपाइने भयो ।’

फलेवास–४ का बिदुर लामिछानेले दिनभर लाइन बसेर पाँच किलो मात्रै मल लिएर फर्किर्एको बताए । ‘३० किलो युरिया चाहिएको थियो,’ उनले भने, ‘कोटा सकिएको रहेछ । पाँच किलो ल्याएर केमा सुघाउने ? अरू मल आएपछि एकै पटक छरौंला भनेर राखेको छु ।’

४ दिनअघि कुश्मा बजारमा सीमित मात्रामा आएको केही बोरा मल लिन किसानको हारालुछ थियो । विगतका वर्षमा किसानले मागेजति मल गाउँमै पुर्‍याएर वितरण गर्दै आएका बिहादी–३ रानीपानीका रामु पराजुलीले ६ महिनायता मल नपाइएको गुनासो गरे । नमुना कृषि सहकारी संस्थामार्फत निःशुल्क ढुवानी गरी गाउँभरि मल वितरण गर्दै आएका पराजुलीले यो वर्ष मल अभावकै कारण वितरण गर्न नपाएको बताए । ‘मैले धेरैपटक कृषि सामग्री संस्थामा सम्पर्क गरें,’ पराजुलीले भने, ‘मल छैन भनेपछि त्यो कामै छोडिदिएँ ।’ सहकारीमार्फत वितरण गर्दै आएको मल नपाएपछि किसानले रासायनिक मलबिनै धान रोपेको उनले बताए ।

मल अभावकै कारण जिल्लाभरका किसानले व्यावसायिक तरकारीसमेत लगाउन पाएका छैनन् । कतिपय किसानले मल छरेर धान गोड्ने भन्दै कुरेर बसेका छन् । ‘मल नपाएर मकै पनि भएनन्,’ कुश्मा–९ का पुनाखर पराजुलीले भने, ‘धान जस्तो रोपेको हो, उस्तै छ । रासायनिक मल छर्ने गरेपछि गोठेमलले मात्रै खेती नहुँदो रहेछ ।’ मुख्यगरी चैतदेखि भदौसम्म किसानलाई बढी रसायनिक मलको आवश्यकता पर्छ । यो सिजनमा वर्षभरिको आधाभन्दा धेरै मलको माग हुन्छ ।

मल ढुवानीको आधिकारिक निकाय कृषि सामग्री केन्द्र पर्वतको तथ्यांकअनुसार पर्वतमा बर्सेनि एक हजार टन युरिया र पाँच सय टन डीएपी मलको माग हुन्छ । मागको आधाभन्दा धेरै वर्षको अन्तिम चौमासिकमा खपत हुन्छ । तर चालु वर्षको अहिलेसम्म एक सय ८९ टन युरिया र एक सय २६ टन डीएपी मात्रै ढुवानी गरेर वितरण गरेको केन्द्रप्रमुख विपिनप्रसाद शर्माले बताए ।

पर्वतमा साल्ट ट्रेडिङ कर्पोरेसन लिमिटेड र कृषि सामग्री कम्पनी लिमिटेडले रासायनिक मलको बिक्रीवितरण गर्दै आएका छन् । साल्टको कुश्मास्थित बिक्री केन्द्रका अनुसार करिब एक टन मल आएकोमा सीमित किसानले लगेपछि दुई दिनमै सकियो । ‘मलको माग कति थियो कति,’ साल्ट ट्रेडिङ कर्पोरेसनको बिक्रेता एलिजा पुरीले भनिन्, ‘पुर्‍याउनै सकिएन । अब कहिले आउने हो टुंगो छैन ।’

कृषि सामग्री कम्पनीको बिक्रेता रमेश पौडेलका अनुसार युरिया र डीएपी मल वीरगन्जसम्म आइपुगेकाले अब एक साताभित्रै पर्वतका किसानलाई बिक्री गर्न सकिन्छ । ‘अब गुणस्तर परीक्षण लगायतका केही प्रक्रिया पूरा गरेर ल्याउने हो,’ उनले भने, ‘त्यसो गर्दा पाँचदेखि सात दिनभित्र किसानलाई वितरण गर्न सकिन्छ ।’

प्रकाशित : श्रावण २८, २०७९ ११:३८
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
x
×