कोसी तटीय क्षेत्रमा उच्च सतर्कता- मधेस - कान्तिपुर समाचार
कान्तिपुर वेबसाईट
AdvertisementAdvertisement

कोसी तटीय क्षेत्रमा उच्च सतर्कता

कोसी ब्यारेजको संरचनासहित तटबन्धहरुमा क्षतिको खतरा
अवधेशकुमार झा

राजविराज — सप्तकोसी नदीमा पानीको बहाव अत्यधिक रूपमा बढ्ने अनुमान गरिएको छ । पहाडी जिल्लामा अत्यधिक वर्षा भएको र सप्तकोसीमा जोडिने नदीहरूमा सतह अत्यधिक रहेकोले कोसीमा पानीको बहाब अस्वभाविक रुपमा बढ्ने अनुमान गरिएको हो । कोसी नदीमा पानीको अत्यधिक बहाव हुन सक्ने जानकारीपछि कोसी ब्यारेजसहित कोसीको संरचनालाई निगरानी गरिरहेको सप्तरीका प्रहरी उपरीक्षक अभिनारायण काफ्लेले बताए । 


उनका अनुसार तटीय क्षेत्रमा सर्तक रहनसमेत आग्रह गरिएको छ । पानीको बहाब हेर्दा कोसी ब्यारेज भएर ५ लाख क्युसेक भन्दा बढी प्रति सेकेन्डका दरले बहाब हुन सक्ने अनुमान गरिएको जानकारी आफूहरूलाई आएको प्रहरी उपरीक्षक काफलेले बताए । उनका अनुसार ब्यारेजको संरचनासहित तटीय क्षेत्रमा उच्च सर्तकता अपनाइएको छ । कोसीमा अत्यधिक बहाब हुन सक्ने जानकारीपछि सुनसरीमा पनि उच्च सर्तकता अपनाइएको प्रमुख जिल्ला अधिकारी इन्द्रदेव यादवले बताए । यस्तै बस्तीतर्फ कोसी प्रबेश गरेको उदयपुरमा पनि उच्च सर्तकता अपनाइएको उदयपुरका प्रमुख जिल्ला अधिकारी वीरेन्द्रकुमार यादवले बताए ।

५ लाख क्युसेक भन्दा बढी पानीको बहाब भए कोसी ब्यारेजको संरचनासहित तटबन्धहरूमा समेत क्षति पुग्ने खतरा छ । यस्तै धेरै स्थानमा पानी ओभरफ्लो भई बाहिरिन सक्ने खतरा पनि छ । कोसी ब्यारेज नियन्त्रण कक्षका अनुसार अहिले ब्यारेज भएर पानीको बहाब बढीरहेको छ । शनिवार साझ ६ बजे गरिएको मापन अनुसार कोसी ब्यारेज भएर २ लाख ३१ हजार ९ सय २० क्युसेक पानी प्रतिसेकेन्डका दरले बहाब भईरहेको र ब्यारेजका ३४ वटा ढोका खोलिएको छ । यसै साता कोसीको बहाब २ लाख ४३ हजार क्युसेक सम्म पुगेको थियो ।

सन् १९६२ मा कोसी ब्यारेज निर्माण भएपछि हाल सम्म सबभन्दा बढी पानीको बहाव सन् १९६८ को ५ अक्टुबरका दिन भएको कोसी ब्यारेज नियन्त्रण कक्षले जनाएको छ । नियन्त्रण कक्षका भारतीय अधिकारीहरूका अनुसार सो दिन कोसी ब्यारेज भएर ७ लाख ८८ हजार २ सय क्युसेक प्रतिसेकेन्डका दरले पानीको बहाव भएको थियो । त्यो दिन ब्यारेजभन्दा माथि चतरामा भने ९ लाख १३ हजार क्युसेक बहाव मापन गरिएको थियो ।

कोसी ब्यारेज निर्माणपछि यसको क्षमता साढे ९ लाख क्युसेक प्रतिसेकेन्डका दरले पानीको बहाव हुन सक्ने भनिएको थियो । तर नदीमा बालुवा थुप्रिएका हुनाले पूर्ण क्षमतामा ब्यारेज पानीको बहाव हुन सक्ने अवस्था नरहेको प्राविधिकहरूले बताउँदै आएका छन् । यस्तै ब्यारेजको संरचना पुरानो भएकाले पनि पानीको दवाव थेग्न नसक्ने उनीहरूको भनाइ छ । कोसीमा अत्यधिक पानीको वहाव हुने बित्तिकै तटबन्ध होचो रहेको स्थानमा ओभरफलो हुने खतरा छ भने कटान तीव्र हुने गरेको छ ।

प्रकाशित : श्रावण २२, २०७९ ०८:५०
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

पारिबाट पढ्न वारि

विराटनगरको डीएभी स्कुलमा २०० र दिल्ली पब्लिकमा ५० भारतीय विद्यार्थी अध्ययनरत
विनोद भण्डारी

विराटनगर — सीमावर्ती क्षेत्रका धनाढ्य भारतीय अभिभावकको आकर्षण गुणस्तरीय शिक्षाका कारण विराटनगरका महँगो निजी विद्यालयमा बढ्न थालेको छ । यहाँका दिल्ली पब्लिक, डीएभी, गौतम बुद्धलगायतका बोर्डिङमा भारतीय बालबालिकाको बाक्लो उपस्थिति देखिन्छ ।

यीमध्ये डीएभी र दिल्ली पब्लिक स्कुलको सेन्ट्रल बोर्ड अफ सेकेन्डरी एजुकेसन (सीबीएसई) बोर्ड हो । ती दुई विद्यालयले पारिबाट आउनेको हकमा भारतीय पाठ्यक्रम पढाउँछ । यी दुई स्कुलमा सामान्य आर्थिक हैसियत भएकाले छोराछोरीलाई भर्ना गर्ने आँटसमेत गर्दैनन् । यी दुई निजी विद्यालयमा विराटनगर र आसपासका सम्पन्न एवं नवधनाढ्यका छोराछोरी मात्र पढ्छन् ।

भारत विहारको फारबिसगन्ज, जोगवनी, बथनाह र दरभंगासम्मका विद्यार्थी विराटनगरका निजी शिक्षण संस्थामा कक्षा १ देखि कक्षा १२ सम्म अध्ययन गर्दैछन् । विहारको त्यस क्षेत्रमा गुणस्तरीय विद्यालय नहुँदा विद्यार्थीको आकर्षण यताको निजी विद्यालयमा बढेको सरोकारवालाको भनाइ छ । यहाँका स्कुल बस फारबिसगन्जसम्म पुगेर विद्यार्थी ओसार्छ । डीएभी स्कुलमा मात्र करिब दुई सय भारतीय विद्यार्थी अध्ययनरत छन् । प्रिन्सिपल रमेश मिश्रका अनुसार ती विद्यार्थीलाई ल्याउन–लैजान दैनिक तीन स्कुल बसको व्यवस्था छ । उनका अनुसार यो विद्यालयमा जोगवनी र आसपासका विद्यार्थी पढ्छन् ।

यहाँको दिल्ली पब्लिक बोर्डिङ स्कुलमा अहिले ५० भारतीय विद्यार्थी अध्ययनरत रहेको सञ्चालक अरुण राठीले बताए । लगानीका हिसाबले विराटनगरको यो सबैभन्दा ठूलो, महँगो र आम मान्छेको पहुँच नपुग्ने विद्यालय मानिन्छ ।

यो विद्यालयले विहारबाट पढ्न आउने विद्यार्थीका लागि दैनिक आरामदायी बस सेवाको प्रबन्ध गरेको छ । यो स्कुलमा भारतको फारबिसगन्ज र दरभंगाका विद्यार्थी बढी छन् । कोरोना कहर पहिला यो विद्यालयमा दुई सय बढी भारतीय विद्यार्थी अध्ययनरत थिए । अहिले घटेर ५० मा झरेको छ । यो विद्यालयमा औद्योगिक घराना विशाल ग्रुप, त्रिवणी समूह, मुण्दडा र राठी समूहको लगानी छ । दिल्ली पब्लिक स्कुलमा भारतीय राष्ट्रिय गान पनि बजाउने गरेको स्रोतको दाबी छ । तर स्कुल सञ्चालक राठीले त्यसलाई ठाँडै अस्विकारे । ‘सुरुवाती कालमा नेपाल र भारत दुवै मुलुकको राष्ट्रिय गान बजाउँथ्यौं, विरोधपछि भारतको राष्ट्रिय गान बजाउन छाडेको हौं,’ उनले भने ।

सीमावर्ती गौतम बुद्ध बोर्डिङ स्कुलमा पनि भारतीय बालबालिका पढ्छन् । प्रिन्सिपल केशव सुवालका अनुसार भारतीय विद्यार्थीलाई पनि नेपाली पाठ्यक्रमअनुसार नै पढाइन्छ । कोरोनाकाल पहिला एक सयभन्दा बढी भारतीय विद्यार्थी अध्ययनरत थिए । सुवालले भने, ‘अहिले आधीउधी घटेका छन् ।’ त्यसैगरी यहाँका प्लस टु र मन्टेश्वरी कक्षामा पनि भारतीय विद्यार्थीको उपस्थिति छ । जोगवनी बजारका सबै भारतीयका बालबालिका विराटनगरका मन्टेश्वरीमा भर्ना हुँदै आएको बताइएको छ । सीमा नाकाबाट विराटनगरका मन्टेश्वरीका गाडी आइजाई गरेको देखिन्छ ।

प्रकाशित : श्रावण २२, २०७९ ०८:४९
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
x
×