रेल्वेमा मुआब्जाकै झमेला- मधेस - कान्तिपुर समाचार
कान्तिपुर वेबसाईट
AdvertisementAdvertisement

रेल्वेमा मुआब्जाकै झमेला

महोत्तरी बर्दिवासका किसानद्वारा जनकपुरस्थित रेल्वे कार्यालय घेराउ गरे
श्यामसुन्दर शशि

जनकपुर — जयनगर–बर्दिवास रेल्वे विस्तार तथा स्तरोन्नति आयोजनाअन्तर्गत अधिग्रहण गरिएको जग्गाको सम्झौताअनुसार मुआब्जा नदिएको भन्दै महोत्तरी बर्दिवासका किसानले बिहीबार जनकपुरस्थित रेल्वे कार्यालय घेराउ गरेका छन् । उनीहरूले नेपाल रेल्वे कम्पनीका इन्जिनियर विनोद ओझालाई मागपत्रसमेत बुझाएका छन् ।

जग्गाधनी किसानका अनुसार स्थानीय किसान र रेल्वे कम्पनीबीच भएको सम्झौताअनुसार पुरानो खोल्सी–पैनीदेखि पश्चिमको जग्गाको मूल्यांकन प्रतिकट्ठा १५ लाखको दरले गरिए पनि भुक्तानी भने प्रतिकट्ठा १० लाखको दरले मात्र दिइएको छ । रेल्वे जग्गा पीडित संघर्ष समितिका अध्यक्ष बर्दिवास १४ का ज्ञानबहादुर थापाले भने, ‘हामीले २२ सालको सर्भे नापीअनुसारको खोल्सी–पैनी निर्धारण गरी, सोभन्दा पश्चिमको जग्गाको मुआब्जा १५ लाख प्रतिकट्ठाको दरले दिन माग गरेका हौं । यसअघि रेल्वेसँग भएको सम्झौता पनि त्यही हो ।’

बर्दिवासमा रेल्वे स्टेसन तथा ड्राइपोर्ट निर्माण गर्न रेल्वे कम्पनीले स्थानीय जग्गाधनीसँग प्रतिकट्ठा ८ लाखदेखि ८१ लाखसम्मको मूल्यांकन गरेर ५४ बिघा जग्गा अधिग्रहण गरेको थियो । जसमा रेल्वे कम्पनीले १ अर्ब ६ करोड रुपैयाँ मुआब्जाबापत वितरण गरिसकेको छ ।

अधिग्रहण गरिएका जग्गाका धनीहरूले मालपोत कार्यालय महोत्तरीमा सहीछाप पनि गरिसकेका छन् । हाल उक्त जग्गा रेल्वे कम्पनीको नाममा कित्ताकाटसमेत भइसकेको छ ।

बर्दिवासका सामाजिक कार्यकर्ता शंकर फुयाँलका अनुसार जग्गाधनीले सम्झौताबमोजिम मुआब्जा पाउँला भनेर खुरुखुरु औंठाछाप लगाए । अहिले बैंकबाट पैसा झिक्न जाँदा प्रतिकट्ठा १५ लाख हुनुपर्नेमा १० लाखमात्र आएको रैछ ।’ बर्दिवासका गोमहरि दाहालले अधिग्रहण गरिएका ५४ बिघा जग्गामध्ये ५–७ बिघा जग्गामा मात्रै मुआब्जा विवाद छ । बाँकी जग्गाधनीले सम्झौता अनुसार नै मुआब्जा बुझेको बताए । नेपाल रेल्वे कम्पनीका इन्जिनियर ओझाका अनुसार २०७५ साल भदौ २ गतेको जग्गा मूल्यांकन समितिको निर्णयअनुसार नै मुआब्जा वितरण भइरहेको बताए । मूल्यांकन समितिले बर्दिवासस्थित नापी कार्यालय तथा स्थानीय सरोकारवालासँग विस्तृत राय–सल्लाह गरी भिन्दाभिन्दै ३२ सूचकको आधारमा जग्गाको मुआब्जा निर्धारण गरेको ओझाले दाबी गरे । ‘हामीले माथिबाट निर्धारण भएर आएको मूल्यांकनकै आधारमा मुआब्जा वितरण गर्ने हो । आफैंले गर्न सक्ने केही छैन,’ ओझाले भने ।

जनकपुर–जयनगर रेलसेवा विस्तार तथा स्तरोन्नति योजनाका क्रममा भंगहादेखि बर्दिवाससम्मको १७ किलोमिटर रेल्वे लिक विस्तार तथा रेल्वे स्टेसन निर्माणका लागि नेपाल रेल्वे कम्पनीले १ सय १४ बिघा सर्वसाधारणको जग्गा अधिग्रहण गरेको छ । जग्गाको मुआब्जावापत जग्गाधनीलाई झण्डै दुई अर्ब मुआब्जा वितरण भइसकेको छ ।

रेल्वेका इन्जिनियर ओझाका अनुसार १ सय १४ बिघा जग्गाका लागि महोत्तरीको बर्दिवासमा १ अर्ब ६ करोड १० लाख, किसाननगरमा ८ करोड ९६ लाख ७५ हजार, भंगहामा १ करोड ७६ लाख ४० हजार र धनुषाको बेंगाडावरमा ९ करोड ९ लाख ९५ हजार मुआब्जा वितरण गरिँदै छ । लगभग ६० प्रतिशत जग्गाधनीले मुआब्जा लिइसकेको उनले बताए ।

जनकपुर–जयनगर रेल सेवा यसअघि भारतको जयनगरबाट महोत्तरीको विजलपुरासम्म ५२ किलोमिटरमा न्यारोगेजको सञ्चालनमा थियो । उक्त ५२ किलोमिटरमा रेल्वेको आफ्नै जग्गा छ ।

रेल्वे विस्तार तथा स्तरोन्नति योजनाअन्तर्गत प्रस्तावित रेल सेवा जयनगर देखि बर्दिवाससम्म ६९ किलोमिटरमा ब्रोडगेज सञ्चालन हुनेछ ।

पहिलो चरणमा जयनगर–जनकपुर–कुर्था ३५ किलोमिटर रेल सेवा सञ्चालनमा छ । दोस्रो चरणमा कुर्थादेखि भंगहासम्म १७ किलोमिटर रेल लिक तथा स्टेसनको निर्माण सकिएको छ । त्यो रुटमा पनि रेल चलाउने तयारी भइरहेको छ । तेस्रो चरणमा सञ्चालन हुने भनिएको भंगहा–बर्दिवास थप १७ किलोमिटरको जग्गा अधिग्रहण कार्य अन्तिम चरणमा छ । त्यही रुटको जग्गा अधिग्रहणमा मुआब्जा विवाद छ ।

यता, जग्गाधनीले रेल्वेबाट मुआब्जा लिन सास्ती भइरहेको आरोप लगाए । बिहीबार मुआब्जाको भुक्तानी लिन आएका धनुषा मिथिला नगरपालिका ५ बेंगाडावरका सुलोचन साह तेली ३ महिनादेखि मुआब्जा लिन रेल्वे कार्यालय धाइरहेको बताइन् । साहले भनिन्, ‘जनकपुर आउजाउ गर्दै गत तीन महिनामा हजारौं खर्च भइसक्यो । तर, मुआब्जा रकम पाउन सकिएन ।’ साहका अनुसार उनको ८ धुर र उनका दाजु झौली साहको १ कट्ठा १६ धुर जग्गा रेल्वेले अधिग्रहण गरेको छ ।

प्रकाशित : श्रावण २०, २०७९ ०८:५४
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

लुम्बिनी प्रादेशिक अस्पतालमा ज्वरो र डेंगु बिरामीको भीड

१५ दिनमै १८०२ जना उच्च ज्वरोका बिरामी लुम्बिनी अस्पतालमा
अमृता अनमोल

बुटवल — बुटवल रामनगरका ध्रुव आचार्यलाई १० दिनअघि हनहनी ज्वरो आयो । टाउको फुट्लाजस्तै दुख्यो भने कटकटी शरीर खायो । उनी स्थानीय सिद्धबाबा अस्पतालमा भर्ना भए । परीक्षणपछि डेंगु संक्रमण पुष्टि भयो । शरीरको प्लेटनेस अर्थात् रक्तकोषिका घटेर ४० हजारमा झर्‍यो । ६ दिनसम्म पनि निको नभएपछि थप उपचारका लागि काठमाडौं पुगेका छन् ।

लुम्बिनी प्रादेशिक अस्पतालमा आएका डेंगुका बिरामी । तस्बिर : अमृता/कान्तिपुर

उच्च ज्वरो आउने, वान्ता हुने र सहनै नसक्ने गरी जोर्नी दुखेपछि सैनामैना, मुर्गियाका रोशन अधिकारी ७ दिनयता लुम्बिनी प्रादेशिक अस्पतालमा भर्ना भएर उपचार गराइरहेका छन् । खाना खायो कि वान्ता हुँदा कमजोर बनेका उनमा पनि डेंगु संक्रमण देखिएको छ । रक्तकोषिका घटेर नियमित ह्वाइट ब्लड चढाइएको छ । ‘ज्वरोले यति गलायो कि बोल्न, उठ्न समेत नसक्ने भएको छु,’ उनले भने ।

ध्रुव र रोशनजस्तै असार अन्तिम सातादेखि एक हप्तासम्म हनहनी ज्वरो आउने, टाउको दुख्ने, वाकवाकी लाग्ने, शरीर चिलाउने, शिथिल हुने लगायत लक्षणका बिरामी रूपन्देहीमा बढेका छन् । बुटवलको लुम्बिनी प्रादेशिक अस्पतालमा १५ दिनमै १८ सय २ जना उच्च ज्वरोका बिरामी उपचारका लागि पुगेका छन् । तीमध्ये १ सय ५१ जनामा डेंगु देखिएको छ । गम्भीर ३० जनालाई अन्यत्र पठाइएको छ ।

रक्तकोषिका कम भएका ४१ जना अस्पतालमै छन् । अस्पतालका सूचना अधिकारी डा. नेत्र रानाले ३ हप्तायता उच्च ज्वरो भएर आउने बिरामीमा डेंगु संक्रमण देखिने क्रम बढेको बताए । ‘डेंगु ज्वरोले कम्तीमा एक हप्ता गाल्ने, छिटो निको नहुने र कमजोर बनाउने गरेको छ,’ उनले भने ।

असार १५ पछि तराईका जिल्लामा उच्च ज्वरो र डेंगुको संक्रमण ह्वात्तै बढेको छ । लामखुट्टेको टोकाइबाट हुने डेंगुको संक्रमणले एकैघरमा अधिकांश थलिंदा पारिवारिक अवस्था बिजोगलाग्दो बनेको छ । जिल्ला स्वास्थ्य कार्यालयका अनुसार धेरै बिरामी बुटवल, तिलोत्तमा र सैनामैनाका छन् । सहरी क्षेत्रमा खाली तथा थोत्रा टायर र पानी जम्ने ठाउँ बढी भएका स्थानमा लामखुट्टे धेरै हुने भएकाले डेंगुको संक्रमण बढी भेटिएको छ । बिरामी निजी र सरकारी दुवैमा गएकाले कति बिरामी छन् भन्नेबारे यकिन तथ्यांकसमेत जिल्ला स्वास्थ्य कार्यालयमा नरहेको सूचना अधिकारी केदार शाहले बताए । उनका अनुसार स्थानीय अस्पतालहरूले परीक्षणका लागि किट मागिरहेका छन् । किट स्टक नहुँदा दिन नसकिएको उनले बताए ।

डेंगुको संक्रमणले बिरामीको प्लेटनेस ह्वात्तै घटाउँछ । प्लेटनेस ६० हजारभन्दा कम भएमा अन्य व्यक्तिको ताजा ह्वाइट ब्लड चढाउनुपर्छ । माग बढेपछि रक्त सञ्चार केन्द्रलाई ह्वाइट ब्लड खोज्न र पुर्‍याउन भ्याइनभ्याई छ । नेपाल रक्तदाता स्वयंसेवी समाज रूपन्देहीका अध्यक्ष कृष्ण चौहानले साउन सुरु भएपछि ताजा रगत बढी चाहिएकाले तत्काल रक्तदान गर्ने र रगत जुटाउने काममा समस्या भइरहेको बताए । ‘दैनिक ३० जनासम्मलाई रगत दिनुपरेको छ,’ उनले भने ।

डेंगु एडिस एजेप्टाई र एल्वौपेक्टस नामक पोथी लामखुट्टेले टोकेर हुने तीव्र भाइरल संक्रमण हो । उक्त लामखुट्टेले ‘ओ’ रगत समूह भएकालाई बढी र त्यसपछि ‘ए’ अनि ‘बी’ रगत समूहलाई निसाना बनाउँछन् । यसअघि वर्षा सुरु भएपछि लामखुट्टे नष्ट गर्न र डेंगु संक्रमण रोक्न स्थानीय तहहरूले लामखुट्टे खोज र नष्ट गर अभियान चलाउने गरेका थिए । लामखुट्टेका वासस्थान फाल्न सरसफाइ र विषादी छर्ने, विपन्नलाई झुल वितरण गर्ने गर्थे । यसपालि पनि जिल्ला स्वास्थ्य कार्यालयमार्फत स्थानीय तहमा डेंगुविरुद्ध चेतना जगाउन बजेट गएको छ । तर, डेंगु नियन्त्रणको सरकारी अभियान ठप्प छ । यस्तोमा नागरिक स्वयंले घरवरिपरि पानी जम्न नदिने, खाल्डाखुल्डी पुर्ने, पानीको ट्यांकीलाई छोपेर राख्ने, डेंगु सार्ने लामखुट्टेले दिउँसो टोक्ने हुँदा शरीर ढाक्ने गरी लुगा लगाउने, सुत्दा झुल प्रयोग गरेर लामखुट्टे बढ्न नदिने डेंगुको संक्रमणबाट बच्ने उपाय भएको चिकित्सकीय सुझाव छ । ‘लामखुट्टेको वृद्धि र फोहोर तथा टायरहरूको उचित व्यवस्थापन नहुँदा डेंगु ज्वरोका बिरामी थपिंदै गएका छन्,’ वरिष्ठ फिजिसियन डा. नन्दु पाठकले भने, ‘यो क्रम कात्तिकसम्म रहन सक्छ ।’

प्रकाशित : श्रावण २०, २०७९ ०८:५४
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×