लागूऔषधको बढ्यो ओसारपसार- मधेस - कान्तिपुर समाचार
कान्तिपुर वेबसाईट
AdvertisementAdvertisement

लागूऔषधको बढ्यो ओसारपसार

गत आर्थिक वर्षको जेठ मसान्तसम्ममा १ सय २६ लागूऔषधको मुद्दा दर्ता
ओमप्रकाश ठाकुर

सर्लाही — गत बुधबार सर्लाहीमा लागूऔषधसहित तीन जना पक्राउ परे । जिल्लाको उत्तरी क्षेत्रबाट दुई जना लागूऔषध क्याप्सुल र एम्पुलसहित पक्राउ परे भने एक जना सीमाबाट खैरो हेरोइनसहित पक्राउ परे । इलाका प्रहरी कार्यालय हरिवनले हरिवन नगरपालिका ९ बेतालीबाट लागूऔषधसहित चितवनको कालिका नगरपालिका ३ का ३५ वर्षीय दीपक खत्री र काभ्रेपलान्चोकको रोशी गाउँपालिका ४ का २६ वर्षीय विजय लामालाई पक्राउ गर्‍यो ।

उनीहरूको साथबाट भारतबाट ल्याइएको डाइजापाम ४ सय ९५ एम्पुल, फेनरागन ५ सय एम्पुल, स्पास्मो प्रोक्सिभोन प्लस १ सय ४४ क्याप्सुल र लेवल तथा नाम नखुलेको ५ सय एम्पुल बरामद गरिएको हो । हरिपुरतर्फबाट ना२०प ९३७ नम्बरको मोटरसाइकलमा हरिवनतर्फ आउँदै गरेको खत्री र लामालाई प्रहरीले सूचनाका आधारमा पक्राउ गरे । उनीहरू स्थानीय कारोबारीसँग लागूऔषध खरिद गरेको प्रहरीको आशंका छ ।

यस्तै, जिल्लाको दक्षिणी विष्णु गाउँपालिकाबाट बुधबार नै लागूऔषध खैरो हिरोइनसहित सशस्त्र प्रहरीले वाग्मती नगरपालिका १० का २३ वर्षीय सुमन विकलाई नियन्त्रणमा लिएको छ । उनको साथबाट स्रोत नखुलेको करिब १८ लाख रुपैयाँसमेत बरामद गरिएको छ । विकको साथबाट ५ ग्राम २ सय ७० मिलिग्राम खैरो हिरोइनसहित स्रोत नखुलेको १७ लाख ८२ हजार ५ सय रुपैयाँ र ३ थान मोबाइल बरामद गरिएको हो । विकको साथबाट ठूलो मात्रामा बरामद भएको रकमको स्रोत जुटाउन सकेको छैन ।

विक बुधबार राति भारतबाट नेपालतर्फ आउँदै गर्दा सशस्त्र प्रहरीको नियन्त्रणमा परेका हुन् । भारतबाट अबेर राति प्रदेश २–००६प ३४५१ नम्बरको मोटरसाइकलमा नेपालतर्फ आउँदै गर्दा जाँच गर्दा खैरो हेरोइनसहित स्रोत नखुलेको ठुलो रकम बरामद भएको सशस्त्र प्रहरी १० नम्बर गणका गणपति प्रहरी उपरीक्षक भरत खनियाँले बताए ।

भारततर्फ गएर लागूऔषध सेवन र खरिद गरेर ल्याउने क्रम बढेपछि सर्लाही प्रहरीले विशेष अपरेसन थालेको छ । त्यसका कारण पछिल्लो समय लागूऔषध कारोबारी ट्रान्जिट प्वाइन्टमै पक्राउ पर्न थालेका छन् । गत दुई वर्षमा लागूऔषधको कारोबारमा पक्राउ परेकाको अनुसन्धान गरेर दर्ता गरिएको मुद्दा बराबर यस वर्षको तीन महिनामै भेटिन थालेको छ । लागूऔषधको कारोबारमा पहाडी जिल्लाबाट समेत ट्रान्जिट प्वाइन्ट बनाएर कारोबार गरिरहेको पाइएको छ । उनीहरू खुला सीमाको फाइदा उठाउँदै भारतबाट लागूऔषध खरिद गरेर पहाडी क्षेत्रमा लगेर बेच्ने गरेको प्रहरी अनुसन्धानले देखाएको छ । कतिपय पहाडी जिल्लाबाट आएकाहरू सिधै पारी लागूऔषध खरिद गर्न पुग्छन् । कतिपय कारोवारीले लागूऔषधमा संलग्न स्थानीयमार्फत कारोबार गरिरहेको प्रहरीले जनाएको छ । लागूऔषधको कारोवारमा नियमन गर्ने प्रहरीको समेत संलग्नता देखिएको छ ।

गत बिहीबार ठूलो परिमाणमा लागूऔषधसहित इलाका प्रहरी कार्यालय नवलपुरमा कार्यरत वरिष्ठ प्रहरी हवल्दार सुबोधकुमार सिंह पक्राउ परे । सिंहले उखुबारीभित्र लुकाएर राखेको कोडिवेल १ सय एमएलको ४ सय ४६ बोतल, विनकाइरेक्स १ सय एमएलको १ सय ५३ बोतल बरामद गरिएको जिल्ला प्रहरी कार्यालयले जनाएको छ ।

प्रारम्भिक अनुसन्धानमा सिंहले बोराभित्र रहेको सो लागूऔषध नवलपुर बजारकै एक पसलमा राख्न दिएकोमा धेरै दिन भएपछि आफूले राखेको बोरा लैजान दबाब दिए पनि नलगेपछि पसलका सञ्चालकले उखुबारीमा फालेर प्रहरीलाई जानकारी दिएको प्रहरी प्रवक्ता विजय यादवले बताए । उनका अनुसार वरिष्ठ हवल्दार सिंहको कोठाबाट कोडिवेल १ सय एमएलको ९० बोतल बरामद गरिएको छ । लागूऔषधसहित पक्राउ परेका प्रहरी वरिष्ठ हवल्दार सिंहलाई नियन्त्रणमा लिएर अनुसन्धान भइरहेको प्रवक्तासमेत रहेका प्रहरी नायव उपरीक्षक यादवले जानकारी दिए ।

असार २७ मा पनि प्रहरीले लागूऔषधसहित लालबन्दी नगरपालिका १ नवलपुरबाट कौडेना गाउँपालिका २ का २८ वर्षीय रितेश यादवलाई नियन्त्रणमा लियो । अनुसन्धानका क्रममा लालबन्दी २ का ३४ वर्षीय रोशन भनिने विजय घिमिरे पनि पक्राउ परे । प्रहरीले मलंगवाबाट नवलपुरतर्फ आउँदै गरेको भारतीय नम्बर प्लेट बीआर ३० एए ३३६५ नम्बरको मोटरसाइकलमा चढेका यादवलाई चेकजाँच गर्दा नाइट्राभेट १ हजार ५ सय पिस बरामद भएको थियो । प्रहरीको सोधपुछका क्रममा यादवले दिएको बयानको आधारमा खानतलासी गर्दा घिमिरेको घरबाट डाइलेक्स डिसी ९० बोतल बरामद भएको थियो । घिमिरेले लुकाएर घरमा राखेको लागूऔषध बरामद गरिएको प्रहरीले जनाएको छ ।

जिल्ला प्रहरी कार्यालय सर्लाहीको तथ्यांकमा ०७६/०७७ मा लागूऔषधको कारोबारमा प्रहरीले अनुसन्धान सकेर ९४ जना कारोबारीमाथि मुद्दा दर्ता गराएको थियो । यस्तै ०७७/०७८ मा लागूऔषधको कारोबारमा ८९ कारोबारीमाथि प्रहरीले अनुसन्धान सकेर मुद्दा दर्ता गरायो । तर, गत आर्थिक वर्षको जेठ मसान्तसम्ममा मात्र प्रहरीले १ सय २६ लागूऔषधको मुद्दा दर्ता गराइसकेको छ । जिल्ला प्रहरी कार्यालयका अनुसार असारमा पक्राउ गरिएकाको अनुसन्धान भइरहेकाले तथ्यांकमा जोड्न सकिएको छैन ।

जिल्लाका प्रहरी नायव उपरीक्षक यादवले लागूऔषधको ट्रान्जिट बनेको सर्लाहीलाई ब्रेक थ्रु गर्ने अभियानमा लागेको बताए । उनले खुला सीमाको फाइदा उठाउँदै हौसिएका लागूऔषधको कारोबारीमाथि निगरानी बढाइएको जानकारी दिए । यादवले लागूऔषध समाजलाई नकारात्मक असर पारेको भन्दै यसमा प्रहरीको संलग्नता देखिए पनि नछाडिने जानकारी दिए । ‘लागूऔषधको सर्लाही ट्रान्जिट प्वाइन्ट बनेको छ, यसलाई ब्रेक थ्रो गर्ने प्रयासमा छौं,’ उनले भने, ‘लागूऔषधको कारोबारमा हौसिएका कारोबारीमाथि निगरानी छ, साथै फिल्डमा खटिने प्रहरीमाथि पनि नियमन तथा निगरानी भइरहेको छ ।’

प्रकाशित : श्रावण १८, २०७९ ११:५०
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

अक्षर सुधार्न प्रतियोगितात्मक कक्षा

केही विद्यालयले काठमाडौंबाट प्रशिक्षक झिकाएर राम्रा अक्षर लेख्न थाले अभ्यास
लक्ष्मी गौतम

पाँचथर — जमाना यस्तो पनि थियो जतिबेला टाढा रहेका आफन्तलाई सुखदुःखका खबर पठाउन कागजका पानामा कलम वा सिसाकलमले पत्र लेख्नै पर्थ्यो । सरकारी कामकाजमा निवेदन दिन, रकम वा जग्गाको लेनदेनको कपाली तमसुक बनाउन हातले लेख्नुबाहेक अरू विकल्प थिएन ।

प्रेमीप्रेमिकाले कलात्मक ढंगबाट लेखिएका अक्षरको त झनै ठूलो महत्त्व हुन्थ्यो । सुन्दर प्रेमपत्रको चर्चा नै हुन्थ्यो । अड्डाअदालतमा नेपाली कागजमा लेखिने वादी–प्रतिवादीदेखि मान्छेको टिपचिना हुँदै व्यक्ति–व्यक्तिको लेनदेनका कपाली तमसुक लेख्न राम्रा अक्षर भएकाको खोजी हुन्थ्यो । हो, त्यही भएर स्कुल–कलेजका विद्यार्थीसँगै गाउँलेबीच अक्षर राम्रा लेख्न होडबाजी चल्थ्यो । राम्रो अक्षर लेख्नेहरू सबैका प्रिय हुन्थे । विद्यालयकालमा त अक्षरको महत्त्व धेरै हुन्छ ।

राम्रो अक्षर लेख्नेले अरूभन्दा परीक्षामा अंक धेरै पाउँछन् भने उत्तर पुस्तिका जाँच गर्ने परीक्षकलाई कलात्मक अक्षर लेखिएका कापी हेर्न जाँगर चल्छ । पछिल्लो समय प्रविधिको विकाससँगै छात्रछात्रामा पनि लेख्दै पढ्ने बानी हरायो । विद्यार्थीसँगै शिक्षकले पनि राम्रा अक्षर लेख्नलाई प्राथमिकता दिन छाडे ।

कोरोना भाइरसको संक्रमण बढेपछि गरिएका लकडाउनपछि विद्यार्थीका हातहातमा पुगेका मोबाइल र ल्यापटप जस्ता आधुनिक विद्युतीय उपकरणले लेखन सिर्जनशीलतामा ह्रास आयो । यसले लिखित परीक्षामा प्राप्त हुने नतिजामा समेत प्रत्यक्ष प्रभाव पार्ने महसुस गर्दै पाँचथरका केही विद्यालयले उपाय निकाल्दै प्रशिक्षक झिकाएर हस्तलेखन सुधार्ने अभियान चलाएका छन् ।

नयाँ शैक्षिक सत्र सुरु भएलगत्तै विद्यालयहरूले काठमाडौंबाट प्रशिक्षक झिकाएर राम्रा अक्षर लेख्न अभ्यास सुरु गरेका हुन् । अभियानमा शिक्षक एवं विद्यार्थीलाई अक्षर सुधार्न तालिम दिइँदै छ । नयाँ नमुना माध्यमिक विद्यालयका प्रधानाध्यापक लक्ष्मी मिश्र ०७७ मा पहिलो पटक लकडाउन भएर लामो समय स्कुल नलाग्दा विद्यार्थीमा लेख्ने अभ्यास निकै पछाडि धकेलिएको अनुभव सुनाउँछन् । ‘घर बस्दा किताबकापी र कलमको ठाँउमा मोबाइल, ल्यापटप र ट्याब्लेटमा रमाउने बानी बस्यो, अनलाइन कक्षा सुरु भएपछि म्यासेन्जर, भाइबर र इमो जस्ता सामाजिक सञ्जालमार्फत च्याट गर्ने प्रविधिले लेख्ने अभ्यास झनै ओझेलमा पर्‍यो,’ उनले भने, ‘लामो समयको अन्तरालमा भौतिक कक्षा सुरु हुँदा विद्यार्थीका अक्षर बिग्रिइसकेका थिए ।’

मिश्रका अनुसार अक्षरको प्रभाव सबैखाले लिखित परीक्षासम्म पर्ने देखिएपछि कक्षा १ देखि १० सम्मका सबै विद्यार्थी र शिक्षकका लागि अक्षर सुधार्ने तालिम चलाको आवश्यकता महसुस भएको हो । उक्त विद्यालयका ५ सय विद्यार्थीसँगै त्यहाँ कार्यरत ३१ शिक्षक शिक्षिकाले नेपाली र अंग्रेजीका अक्षर सुधार्ने कला सिकेका छन् । उनका अनुसार विद्यार्थीलाई मात्रै सिकाएर छोड्दा प्रभावकारी नहुने देखिएकाले शिक्षकलाई पनि अक्षर लेख्ने तरिका सिकाइएको हो । अहिले फिदिमकै विद्यावरदान इङ्लिस स्कुलले पनि शिक्षक र विद्यार्थीलाई एउटै कक्षामा राखेर अक्षर सुधार्ने कलाको प्रशिक्षण दिइरहेको छ ।

यसअघि पाँचथरकै फाल्गुनन्द र याङवरक गाउँपालिकाका २–२ तथा ताप्लेजुङको सिनाम माध्यमिक विद्यालयमा अक्षर सुधार्ने कक्षा सञ्चालन भइसकेको छ । यहाँका विद्यालयमा काठमाडौंको रेसियोसिनेसन एजुकेसनल ट्रेनिङ सेन्टरबाट आएका चार प्रशिक्षकले तालिम दिँदैछन् । प्रशिक्षक विश्वराम केसीले नेपाली अक्षर लेख्न वर्णको समूह र अंग्रेजी विषयका लागि प्याट्रन बेस वा ढाँचा आधारमा रहेर लेख्न सिकाइने बताँउछन् । यसरी सिकाउँदा ७ देखि १० दिनमा जस्तोसुकै कमजोर विद्यार्थीले पनि अक्षर सपार्ने उनको दाबी छ ।

फिदिमको नमुना माविका कक्षा १० कि छात्रा उमा राइले आकर्षक र राम्रा अक्षर लेख्न सिक्न पाउँदा आत्मविश्वास बढेको बताउँछिन् । ‘व्यवस्थित ढंगबाट कसरी लेख्ने थाहा थिएन, आफूअनुकूल जथाभावी लेख्थ्यौं, अब अंग्रेजी र नेपालीका अक्षर कसरी लेख्ने ? जानकारीसहित पर्याप्त अभ्यास गर्ने मौका पाएकाले धेरै नै सुधार भयो,’ उनले भनिन्, ‘अक्षर सुधार्ने कक्षामा सहभागी हुनु अगाडिका कापी पल्टाँउदा आफैंलाई लाज लाग्छ ।’

अंग्रेजी र नेपालीमा लेख्ने फरक–फरक नियम भए पनि यसअघि त्यसबारे आधारभूत जानकारी नपाउँदा राम्रा अक्षर लेख्न नसकेको उक्त विद्यालय कक्षा ९ का परिणाम भण्डारीले बताए ।

प्रकाशित : श्रावण १८, २०७९ ११:४८
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×