बोक्सीको आरोपमा कुटपिट- मधेस - कान्तिपुर समाचार
कान्तिपुर वेबसाईट
AdvertisementAdvertisement

बोक्सीको आरोपमा कुटपिट

सुनिता बराल

महोत्तरी — छिमेकीको विवाह हेर्न गएकी कालोदेवी महतो अहिले अस्पतालको शय्यामा छटपटाइरहेकी छन् । जेठ २५ मा राकेश रामको दुलही हेर्न जाँदा टुनामुना गरेको भन्दै उनीमाथि कुटपिट भएको हो । 


राकेशकी भाउजू सुमारी देवीलाई बोक्सी लगाएको आरोपमा पूरै परिवार मिलेर जलेश्वर नगरपालिका–६ धवौलीकी कालोदेवीलाई निर्घात कुटपिट गरेको उनका देवर दिनेश महतोले बताए । कालोदेवी छिमेकीको घरमा गएको रातिदेखि सुमारी काम्न थालेकी थिइन् । भोलिपल्ट बिहान सुमारीकी सासू बौरादेवीले कालोदेवीलाई घरमा बोलाई आफ्नो बुहारीलाई बोक्सी लगाएको आरोप लगाइन् । त्यसपछि सुमारीका कान्छा ससुरा भुलन रामलगायतले कालोदेवीमाथि हातपात गरेका थिए । गाउँलेले रोक्न नसक्दा ५३ वर्षकी कालोदेवीलाई नाङ्गो बनाएर कुटपिट गरिएको थियो । पछि उनीसंगै मिलेर गाउँकै ५४ वर्षकी दुलरिया देवीले पनि आफूलाई टुनामुना लगाएको सुमारीले बताएकी थिइन् । त्यसपछि खेतमा घाँस काट्न गएकी दुलरियालाई खोज्दै पुगेका सुमारीका परिवारले त्यहीँ कुटपिट गरेका थिए । खेत नजिकैको पोखरीमा पटकपटक चोबलेर दुवै जनालाई मलमुत्र खुवाउने प्रयास गरेकै समयमा प्रहरी पुगेपछि उनीहरू जोगिएको देवर महतोले बताए ।

घटनापछि दुलरिया उपचार गरी सामान्य अवस्थामा छिन् । कालोदेवीको अवस्था भने चिन्ताजनक रहेको परिवारले बताएको छ । रिपोर्टअनुसार कालोदेवीका शरीरका धेरै अंगमा चोट लागेको छ । देवर महतोका अनुसार अहिले उनी बोल्न र चल्न नसक्ने अवस्थामा जनकपुरस्थित जानकी मेडिकल सेन्टरमा उपचाररत छिन् । घटनामा संलग्न भएको आरोपमा ४५ वर्षका भुलन राम र २८ वर्षकी सोमनदेवी सोमारी पक्राउ परेका छन् । घटनाबारे अनुसन्धान भइरहेको जिल्ला प्रहरी कार्यालय महोत्तरीले जनाएको छ ।

महोत्तरीमा गएको २ वर्षमा बोक्सी आरोपमा एक हत्यासहित ९ वटा घटना भएको प्रहरीले जनाएको छ । गत कात्तिकमा महोत्तरी गाउँपालिका–३ मडईकी ४२ वर्षकी शिलादेवी झामाथि बोक्सीको आरोपमा कुटपिट हुँदा उनले ज्यानै गुमाइन् । शिलादेवीलाई बोक्सीको आरोपमा उनकै देवर सञ्जयकुमारले टाउकोमा हतौडाले हिर्काएर हत्या गरेका थिए । भाउजूले टुनामुना गरेर केरा खुवाएपछि आफ्नो श्रीमती रिंकुदेवीको गर्भपतन भएको भन्दै सञ्जयले कुटपिट गरेका थिए । सञ्जय कर्तव्य ज्यान मुद्दामा अहिले थुनामा रहेका महोत्तरी प्रहरीले जनाएको छ ।

यसबीचमा भएका ८ वटा दुर्व्यवहारका घटनामध्ये ४ वटा घटनाका दोषी धरौटीमा रिहा भएका, एउटा घटनाका अभियुक्त अहिलेसम्म फरार रहेका र अन्य घटनाका अभियुक्त भने पुर्पक्षका लागि जेल चलान भएको महोत्तरी प्रहरीले जनाएको छ । महोत्तरीमा बोक्सी आरोपमा हुने दुर्व्यवहारका घटना कम हुन नसकेको जिल्ला प्रहरी कार्यालय महोत्तरीका प्रहरी प्रमुख एसपी कृष्ण पंगेनीले बताए । वृद्ध, आर्थिक स्थिति कमजोर भएका, एकल महिला र समाजमा खुलेर बोल्न नसक्नेलाई बोक्सीको आरोप लगाउने र दुर्व्यवहार गर्ने गरेको देखिएको उनको भनाइ छ ।

प्रकाशित : असार १४, २०७९ ०९:३०
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

कार्यान्वयन हुँदैन खानेपानी गुणस्तर मापदण्ड

सीमा तामाङ

काठमाडौँ — गुणस्तरीय खानेपानी उपलब्ध गराउन भन्दै सरकारले पटक–पटक मापदण्ड र निर्देशिका ल्याए पनि कार्यान्वयन गर्न नसक्दा उपभोक्ता दूषित पानी खान बाध्य छन् । खानेपानी तथा सरसफाइ सम्बन्धमा व्यवस्था गर्न बनेको विधेयक नै तीन वर्षदेखि संसद्मा थन्किँदा मापदण्डविपरीत काम गर्ने आपूर्तिकर्तालाई कारबाही गर्ने आधार छैन । पटक–पटक ल्याइने खानेपानी मापदण्ड कार्यान्वयन गर्न ऐन/कानुन नआउँदा समस्या देखिएको हो ।

२०६२ मा राष्ट्रिय खानेपानी गुणस्तर मापदण्ड र यसको कार्यान्वयन निर्देशिका ल्याएको सरकारले गत असार २ मा जलस्रोत ऐन २०४९ को दफा १८ को उपदफा १ अनुसार खानेपानी गुणस्तर मापदण्ड राजपत्रमा प्रकाशन गरेको छ । खानेपानीको गुणस्तर मापदण्ड कार्यान्वयन गर्न काठमाडौं उपत्यका खानेपानी लिमिटेड (केयूकेएल), उपभोक्ता समिति, खानेपानी संस्थान, खानेपानी व्यवस्थापन बोर्डलगायत जार, मिनरल वाटर बेच्ने कम्पनी जिम्मेवार बनाउनुपर्छ । तर, कानुन ल्याएर मात्रै जिम्मेवार बनाउन सकिने खानेपानी तथा ढल व्यवस्थापन विभागका उपमहानिर्देशक कमलराज श्रेष्ठ बताउँछन् । ‘आपूर्तिकर्ताले मापदण्ड अनुसार काम गरेका छैनन् भने कारबाही गर्न सक्ने ऐन ल्याउनुपर्‍यो,’ उनले भने, ‘ऐन पारित भएपछि मात्र आपूर्तिकर्तालाई कानुनी दायरामा ल्याउन सकिन्छ ।’

खानेपानी गुणस्तर मापदण्ड २०७९ मा अनिवार्य परीक्षण गर्नुपर्ने र जोखिम तथा सान्दर्भिकताका आधारमा थप परीक्षण गर्नुपर्ने पारामिटर विभाजन गरिएको छ । राष्ट्रिय खानेपानी गुणस्तर मापदण्ड २०६२ मा २७ वटा पारामिटर थिए भने अहिलेको मापदण्डमा नाइट्राइट थपेर २८ वटा बनाइएको छ । पानीमा भएको एमोनियालाई नाइट्रिफिकेसनको प्रक्रियामार्फत नाइट्राइट हुँदै नाइट्रेटमा परिणत हुने उपमहानिर्देशक श्रेष्ठले बताए । मापदण्डमा भौतिक, रासायनिक र सूक्ष्म जैविक छुट्याइएको छ । २०६२ मा रासायनिक पारामिटरअन्तर्गत क्लोरिन प्रयोग हुने प्रणालीमा क्लोरिन अवशेष पारामिटर ० दशमलव १० देखि अधिकतम ० दशमलव २० मात्र थियो । अहिलेको मापदण्डमा न्यूनतम ० दशमलव १० देखि अधिकतम ० दशमलव ५० (मि.ग्रा./लि.) हुनुपर्ने उल्लेख छ । थप प्रदूषण हुनबाट जोगाउन हालको मापदण्डमा क्लोरिनको भ्यालु बढाइएको विभागका उपमहानिर्देशक श्रेष्ठले बताए । अहिलेको मापदण्डमा १९ वटा पारामिटर अनिवार्य परीक्षण गर्नुपर्ने र ९ वटा आवश्यक र जोखिमको आधारमा गर्न सकिनेछ ।

जनस्वास्थ्य विज्ञ शरद वन्तले पानीबाट सर्ने रोगमध्ये हैजा एक रहेको बताए । ‘राज्यले वितरण गर्ने, प्राकृतिक र बजारबाट पूर्ति हुने पानी नै हाम्रो स्रोत हो,’ उनले भने, ‘राज्यले वितरण गर्ने स्रोत सुरक्षित हुनुपर्छ, मुहान र पानीको स्रोतको परीक्षणमा सरकारले जोड दिनुपर्छ, बजारबाट पूर्ति हुने पानी र तिनका कारखानाको निगरानी गर्नुपर्छ ।’

३ वर्षदेखि विधेयक संसद्‍मै
तत्कालीन मन्त्री बिना मगरले २०७६ जेठ ५ गते नै प्रतिनिधिसभामा दर्ता गरेको खानेपानी तथा सरसफाइ सम्बन्धमा व्यवस्था गर्न बनेको विधेयक (खानेपानी तथा सरसफाइ ऐन, २०७६’ हालसम्म पारित भएको छैन । विकास तथा प्रविधि समितिले दफवार छलफल गरी प्रतिनिधिसभामा ०७७ असार ४ गते प्रतिवेदन पेस गरिसकेको छ । विधेयकमा सरकारले नेपाल राजपत्रमा सूचना प्रकाशन गरी खानेपानीको गुणस्तर र मापदण्ड तथा सरसफाइ सेवासम्बन्धी मापदण्ड तोक्न सक्ने व्यवस्था छ । यस्तै, मापदण्डले तोकेको गुणस्तरभन्दा न्यून नहुने गरी प्रदेश सरकार र स्थानीय तहले आ–आफ्नो क्षेत्रका लागि खानेपानी तथा सरसफाइ सम्बन्धमा आवश्यक मापदण्ड तोक्न सक्ने विधेयकमा उल्लेख छ ।

परिच्छेद ९ को दफा ४३ को उपदफा २ मा सरकारले तोकेको गुणस्तर तथा मापदण्डबमोजिमको खानेपानी आपूर्ति नगरेमा तीन महिनादेखि १ वर्षसम्म कैद वा पाँच लाखसम्म जरिवाना हुने वा दुवै सजाय हुने उल्लेख छ । दफा ४४ को उपदफा १ मा अनुमतिपत्र प्राप्त संस्थाले तोकिएको मापदण्डबमोजिम खानेपानी उपलब्ध नगराएको प्रमाणित भएमा वा त्यो खानेपानी उपयोग गर्दा उपभोक्ताको स्वास्थ्यमा प्रतिकूल असर पर्न गएमा अनुमतिपत्र प्राप्त संस्थाले उपभोक्तालाई तोकिएबमोजिमको क्षतिपूर्ति भराइदिनुपर्ने विधेयकमा छ ।

प्रकाशित : असार १४, २०७९ ०९:२७
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×