महिलालाई समान ज्याला- मधेस - कान्तिपुर समाचार

महिलालाई समान ज्याला

भरत जर्घा मगर

सिरहा — सिरहा कल्याणपुर नगरपालिका–३ का महिलाले संगठित भएर आवाज उठाएपछि पुरुषसरह ज्याला पाउन थालेका छन् । सँगै काम गरेका पुरुषले ५ सय पाउने तर महिलाले भने ३ सय रुपैयाँमै चित्त बुझाउनुपर्थ्यो । समान ज्याला दिनुपर्ने मागसहित ‘काम बन्द’ आन्दोलन गरेपछि आफूहरूको माग पूरा भएको उनीहरूले बताए ।

मुक्ति नेपाल गोलबजारले कल्याणपुर–३ पर्साहीका दलित महिलाहरूको सामाजिक, आर्थिक तथा सांस्कृतिक रूपान्तरणका लागि ‘नागरिक सक्रियता’ परियोजनाअन्तर्गत महिलाहरूलाई संगठित गर्न सामुदायिक संवाद केन्द्र गठन गरेको थियो । केन्द्रमार्फत जनचेतनाका विषयमा छलफल चलाएपछि ज्यालाको विषयमा कुरा उठेको केन्द्रका अध्यक्ष पानो देवी सदा बताउँछिन् ।

‘केन्द्रमा महिला हिंसा, अपांगता भएकाहरूको समस्या, नागरिकता समस्या, विभिन्न सरकारी निकायले प्रवाह गर्ने सेवा सुविधा र त्यसमा पहुँच, शिक्षा, स्वास्थ्यमा पहुँचको विषयमा छलफल चल्यो,’ उनले भनिन् ‘छलफल चलिरहेकै बेला एक दिन ज्यालाको विषयमा पनि कुरा उठ्यो, ज्यालामा विभेद भएको जानकारी पायौं, त्यसपछि हामी महिला संघर्षमा उत्रियौं ।’

संघर्ष घोषणा गरे पनि आन्दोलन लम्बिए कसरी छाक टार्ने भन्ने पिरलो उनीहरूलाई थियो । ‘त्यही दिनदेखि हामीले २० महिला एकताबद्ध भई मुठी संकलन गरी आन्दोलन तयारी कोष खडा गर्‍यौं,’ आशा सदाले भनिन्, ‘त्यसपछि मात्र ज्याला वृद्धिको मागसहित संघर्षमा उत्रियौं ।’ महिलाले ज्याला वृद्धि नगरेसम्म काममा नजाने जनाएपछि ज्याला वृद्धि गर्न गिरहत (साहु) तयार भए । आशाका अनुसार अहिले घर निर्माण, माटो बोक्ने, लिपपोत गर्ने र खेतीपातीका काममा पुरुषसरह ज्याला पाउने गरेका छन् ।

कामको चटारो हुने बेला धान रोप्ने समय छानेर गत असारमा एक सातासम्म महिलाहरूले काम बन्द संघर्ष चलाएका थिए । ‘किसानहरूलाई पनि खेतमा काम गर्न जान दिएनौं र छिमेकका गाउँहरूमा पनि हाम्रो योजनाबारे सुनाएर काममा आउन दिएनौं । एक साताकै अवधिमा गिरहत ज्याला समान गर्न सहमत भए,’ आशाले भनिन्, ‘अब बराबर ज्याला पाउँछौं ।’ ज्याला वृद्धि संघर्षको प्रभाव छिमेकी गाउँहरूमा समेत पर्‍यो । त्यही प्रभावले वरपरका वडा तथा गाउँहरूमा पनि ज्याला वृद्धि भएको छ ।

महिला संगठित हुन थालेपछि सुरुमा पीपलको रूखमुनि बैठक गर्ने गरेका दिनाभद्री डिहीबार संवाद केन्द्रका महिलाहरू अहिले आफ्नै भवनमा बैठक गर्छन् । उनीहरूले नगरपालिकासँग बजेट माग गरी बैठक, छलफल र बिहेबटुलमा आउने पाहुना राख्ने घर बनाएका छन् । नगरपालिकाको आर्थिक सहयोग र संवाद केन्द्रको सक्रियतामा भवन निर्माण भएको संवाद केन्द्रकी सदस्य जहरी सदाय बताउँछिन् । यसमा उनीहरूलाई गाउँका पुरुषहरूले पनि साथ दिएका छन् ।

केन्द्रमा उनीहरूले शिक्षा र स्वास्थ्यका विषयमा पनि सुधार ल्याउने प्रयास गरेका छन् । आफ्नै छोराछोरी पढ्ने विद्यालय कहिल्यै नजाने यहाँका अभिभावकहरू बेलाबेला विद्यालय पुग्न थालेका छन् । संवाद केन्द्रमा आबद्ध महिलाहरूले नियमित एक रुपैयाँ बचत गर्छन् ।

संवाद केन्द्रले विभिन्न समस्याका कारण जन्मदर्ता गराउन नसकेका बालबालिकाको जन्मदर्ता, नागरिकता बन्न नसकेकाहरूलाई वडा कार्यालयसम्म पुगेर नागरिकता बनाउन सहयोग पुर्‍याउँदै आएको बताउँछन् मुक्ति नेपालका कार्यक्रम निर्देशक अशोककुमार कामती । उनका अनुसार केन्द्रमा आबद्ध भएपछि महिलाहरू सबैसँग सहजै आफ्ना कुरा राख्न सक्ने भएका छन् ।

प्रकाशित : माघ ११, २०७८ १२:३८
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

मुख्यमन्त्री शाहीको सम्पत्ति : ३ घरसहित ८ ठाउँमा जग्गा, १ करोड ७२ लाख ऋण

५६ तोला सुन, विभिन्न कम्पनीमा १३००० कित्ता सेयर
कान्तिपुर संवाददाता

काठमाडौँ — कर्णाली प्रदेशका मुख्यमन्त्री जीवनबहादुर शाहीको ३ वटा घरसहित  ८ ठाउँमा जग्गा रहेको छ । मुख्यमन्त्री तथा मन्त्रिपरिषद्को कार्यालयमा मुख्यमन्त्री शाहीले पेस गरेको सम्पत्ति विवरणअनुसार उनको हुम्लाको सिमकोटमा २ र काठमाडौंमा एउटा घर रहेको छ ।

काठमाडौं महानगरपालिका वडा नम्बर १६ मा उनको १० आना(३३०.७५ वर्गमिटर) जग्गामा बनेको घर छ । मुख्यमन्त्री शाहीले उक्त घर व्यापार व्यवसायबाट भएको आम्दानीले बनाएको उल्लेख गरेका छन् । त्यस्तै हुम्लाको सिमकोट २२ आना र १७ आनामा बनेका दुईवटा घर पनि रहेका छन् ।

सिमकोटमा रहेको एउटा घर भने उनकी श्रीमती बसन्ती शाहीको नाममा रहेको छ। पूर्वसरकारी कर्मचारी शाही अहिले कर्णाली प्रदेश लोक सेवा आयोगकी सदस्यसमेत रहेकी छिन् । उनलाई २०७७ फागुन ६ गते सदस्यमा नियुक्त गरिएको थियो ।

त्यस्तै मुख्यमन्त्री शाहीका नाममा हुम्लाको खार्पुनाथ गाउँपालिका-५ मा २०० रोपनी जग्गा रहेको छ । पुर्ख्यौली सम्पत्तिका रूपमा रहेको उक्त जग्गा सगोलमा रहेको पनि उनले विवरणमा खुलाएका छन् । त्यस्तै खार्पुनाथमै १५ रोपनी जग्गा पनि उनको नाममा रहेको छ ।

त्यस्तै मुख्यमन्त्री बाँकेको खजुरामा १० लाखमा २ बिघा जमिन किनेको बताएका छन् । त्यस्तै नेपालगन्ज उपमहानगरपालिका-१ मा ५ लाखमा किनेको जग्गा कति छ भन्ने विवरण भने मुख्यमन्त्री शाहीले खुलाएका छैनन् । त्यस्तै श्रीमती शाहीको नाममा ५ आना १० पैसा २ दाम जग्गा रहेको छ । उक्त जग्गा जागिर र व्यापार व्यसायबाट किनेको सम्पत्ति विवरणमा उल्लेख गरिएको छ ।

मुख्यमन्त्री शाहीले सुनचाँदी पनि उल्लेख्य मात्रामा जोडेका छन् । उनले २०४२ सालदेखि अहिलेसम्म गरी ५६ तोला सुन र २ किलो चाँदी जोडेका छन् । त्यस्तै ३ लाख रुपैयाँबराबरको टप, औँठी र नवरत्न पनि उनीसँग रहेको छ । त्यस्तै विभिन्न बैंकमा गरी उनको नाममा ७७ लाख रुपैयाँ रहेको छ । त्यस्तै श्रीमती बसन्ती शाहीका नाममा ३१ लाख रुपैयाँ रहेको छ । त्यस्तै गरी शुभचिन्तक सहकारीमा मुख्यमन्त्री शाही र श्रीमतीको नाममा ६/६ लाख रुपैयाँ रहेको छ ।

त्यस्तै चिलिमे हाइड्रो पावरको २६०० कित्ता सेयर रहेको छ । त्यस्तै ज्योति विकास बैंकमा १० हजार कित्ता प्रमोटर सेयर रहेको छ भने कृषि विकास बैंकको ४ सय कित्ता सेयर रहेको छ ।

१ करोड ७२ लाख रुपैयाँ ऋण

त्यस्तै उनले व्यक्ति र ज्योति विकास बैंकसँग गरी १ करोड ७२ लाख रुपैयाँ ऋण लिएको उल्लेख गरेका छन् । इमोरल खड्का ४० लाख रुपैयाँ र ज्योति विकास बैंकसँग १ करोड ३२ लाख रुपैयाँ ऋण लिएको उनले उल्लेख गरेका छन् । त्यस्तै मुख्यमन्त्री शाहीसँग २०७१ सालमा ९५ लाख रुपैयाँमा किनेको कार रहेको छ ।

२ वटा घोडा र ५० भेडाबाख्रा

त्यस्तै मुख्यमन्त्री शाहीको चौँरी, झोपा, जुमा, गाईगोरु १२ र २ वटा घोडा रहेका छन् । त्यस्तै आफ्नै घरमा ५० भेडाबाख्रा पालेको मुख्यमन्त्री शाहीले उल्लेख गरेका छन् ।

भ्रष्टाचार निवारण ऐन २०५९ अनुसार सार्वजनिक पद धारण गरेको व्यक्तिले ६० दिनभित्र र प्रत्येक आर्थिक वर्ष सुरु भएको ६० दिनभित्र सम्पत्ति विवरण पेस गर्नुपर्ने छ ।

यस्तो छ मुख्यमन्त्री शाहीको सम्पत्ति

प्रकाशित : माघ ११, २०७८ १२:२९
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×