युरिया मल अभाव, उत्पादन घट्ने चिन्ता- मधेस - कान्तिपुर समाचार
कान्तिपुर वेबसाईट
AdvertisementAdvertisement

युरिया मल अभाव, उत्पादन घट्ने चिन्ता

शंकर आचार्य

पर्सा — गहुँमा युरिया मल छर्न ढिलाइ भई सक्दा पनि किसानले सहजै पाउन सकेका छैनन् । गहुँ बालीका लागि चर्को माग रहेको बेला युरिया मल पाउन किसानलाई सकस छ । दुई सातायता पटकपटक हिउँदे वर्षा भए पछि किसानलाई हाल युरिया मलको खाँचो परेको छ ।

किसान संघ पर्साका अध्यक्ष असर्फी साहले विगतजस्तो चरम अभाव नरहे पनि किसानले चाहिए जति युरिया मल भने नपाएको गुनासो गरे । ‘हिउँदे वर्षा भएपछि गहुँलाई फाइदा पुगेको छ । यतिबेला युरिया मल छर्न पाए बाली सप्रिन्थ्यो,’ उनले भने, ‘तर सहज रूपमा आवश्यक भए जति युरिया मल पाइएको छैन ।’

थोरै मल पाउँदा बालीमा कम छर्नुपरेको र कतिपय किसानले अझै पनि मल नपाएको उनले बताए । बालीलाई आवश्यक रहेको मल छर्न नपाए गहुँको उत्पादन नै घट्ने जोखिम रहेको उनले बताए । ‘युरिया मल छर्ने उपयुक्त समय अहिले नै हो,’ उनले भने, ‘पछि मल पाए पनि काम लाग्दैन । अहिले आवश्यक रहेको बेला हामीलाई सहज रूपमा मल उपलब्ध हुन पर्‍यो ।’

कृषि सामग्री कम्पनी प्रादेशिक कार्यालय वीरगन्जमा पनि मलको मौज्दात कम छ । कार्यालय प्रमुख गोरखनाथ केसी बिहीबारसम्म कार्यालयमा २ सय ८० टन मात्र युरिया मलको मौज्दात रहेको जानकारी दिए । ‘प्रदेशका ८ जिल्लासहित डेढ दर्जन जिल्ला हाम्रो कार्यक्षेत्रभित्र पर्छ । तर पर्सा जिल्लालाई मात्र पुग्ने मल हामीले मुस्किलले बचाएका छौं,’ उनले भने, ‘जिल्लाका १ सय ४० सहकारीमध्ये २० सहकारीले अझै युरिया मल लग्न बाँकी छ । कृषि ज्ञान केन्द्रले तोकेको कोटाअनुसार हामीले जिल्लाका सहकारीहरूलाई युरिया मल वितरण गरिरहेका छौं ।’

हाल उपलब्ध युरिया मलको मौज्दातले माघको पहिलो सातासम्म मात्र जिल्लाको युरिया मलको माग धान्ने उनले बताए । मातहतका अन्य जिल्ला कार्यालयमा मल पठाउने अवस्था नरहेको उनले बताए । युरियाबाहेक हाल कार्यालयसंग १४ टन डीएपी मलको मौज्दात रहेको उनले बताए । किसानलाई गहुँका लागि अब डीएपी मलको आवश्यकता छैन ।

सुर्ती र उखु बालीका लागि डीएपी मल आवश्यक पर्ने भएकाले यति मौज्दातले भरथेग गर्ने उनले बताए । कार्यालयसँग पोटासको मौज्दात भने शून्य रहेको उनले सुनाए । कम्पनीको युरिया मल आयात हुने कुनै तालिका नरहेको पनि केसीको भनाइ छ ।

प्रकाशित : पुस ३०, २०७८ ०९:३८
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

लथालिंग आइसोलेसन

आइसोलेसन र आईसीयू तयारी अवस्थामा राखेको भने पनि जनशक्ति नहुँदा अक्सिजन, भेन्टिलेटर अलपत्र अवस्थामा छन्
घनश्याम खड्का

म्याग्दी — कोरोना महामारीको तेस्रो लहर सुरु भइसक्दा पनि म्याग्दीमा भने यसका लागि कुनै तयारी गरिएको छैन । कोरोनाको पहिलो र दोस्रो लहरमा स्थापना गरिएको अक्सिजन जडित भेन्टिलेटर र आईसीयूसहितको आइसोलेसनका संरचना यतिबेला लथालिंग अवस्थामा छन् । संक्रमणको प्रभाव कमजोर भै लकडाउन हटेसँगै कोरोना परीक्षण तथा उपचारको तरिका परिवर्तन गरिएको थियो । 

म्याग्दीको सदरमुकामस्थित बेनी अस्पताल । उक्त अस्पतालमा न्यूनतम सेवा मापदण्ड (एमएसएन) अनुसारको भौतिक पूर्वाधार र दक्ष जनशक्ति व्यवस्थापन हुन नसक्दा कागजी अस्पतालमा सीमित भएको छ ।  तस्बिर : घनश्याम/कान्तिपुर

बेनी अस्पतालमा सञ्चालनमा ल्याइएको आइसोलेसनमा जनरल वार्ड राखिएको छ । आइसोलेसन भवनबाट मात्र होइन, पूरै सञ्चालन उपकरण, स्वास्थ्यकर्मीसहित प्रणाली नै भताभुंग भएको हो । जिल्ला कोभिड संकट व्यवस्थापन समितिका सदस्य सचिव एव स्वास्थ्य कार्यालय प्रमुख एकनारायण लम्साल कोरोना संक्रमणको तेस्रो भेरिएन्टको जोखिम सामना गर्न जिल्लामा तयारी थालेको दाबी गर्छन् । निष्क्रिय बनेका स्वास्थ्यकर्मीसहितको टिम, आइसोलेसन, आईसीयूहरू तयारी राख्न जुटेको उनले बताए । भने, ‘बेनी अस्पतालमा २० बेड र सबै ५ वटा पालिकामा रहेका कोभिड अस्पतालमा ५–५ बेडका आइसेलोसन तयारी हालतमा राखिएको छ ।’

आइसोलेसन र आईसीयू तयारी अवस्थामा राखेको भने पनि जनशक्ति नहुँदा अक्सिजन, भेन्टिलेटर अलपत्र अवस्थामा छन् । अन्नपूर्ण गाउँपालिकाको कोभिड अस्पतालमा डाक्टरसमेत छैनन् । स्वास्थ्य कार्यालय प्रमुख लम्सालका अनुसार साधारण संक्रमितलाई होम आइसोलेसनमा बस्न लगाउने, जटिल भएका बिरामी मात्र कोभिड अस्पताल ल्याउने तथा सदरमुकाम बेनी समेत बजार क्षेत्रमा घरमै आइसोलेसन/क्वारेन्टाइन बस्न नसक्ने (डेरामा बस्ने) संक्रमितलाई बेनीमा एक क्वारेन्टाइन बनाउने पनि निर्णय गरेको छ ।

गण्डकी प्रदेश सरकारले पठाएका ४ वटा भेन्टिलेटर मात्र बेनी अस्पतालमा रहेका छन् । बेनी अस्पतालमा मात्र होइन, स्थानीय तहमा सञ्चालित कोरोना अस्पतालमा पनि आईसीयू र भेन्टिलेटर छैनन् । बेनी अस्पतालमा भेन्टिलेटर भए पनि यी प्रयोगमा छैनन् । बेनी अस्पतालले ५ बेड क्षमताको आईसीयू र भेन्टिलेटर उपलब्ध भए पनि जनशक्ति अभाव हुँदा आईसीयू सञ्चालन गर्न नसकिने जनाएको छ । आईसीयू सञ्चालन गर्ने र बिरामीलाई भेन्टिलेटर चलाएपछि २४ सै घन्टा चल्नुपर्छ । त्यसका लागि कम्तीमा ३ जना मेडिकल डाक्टर र १२ जना स्टाफ नर्स आवश्यक पर्ने अस्पतालले जनाएको छ ।

बेनी अस्पतालका प्रमुख सुपरिन्टेन्डेन्ट डाक्टर जीतेन्द्र कँडेलले अहिले बेनी अस्पतालमा २ बेडको अस्थायी प्रि–आइसोलेसन राखे पनि आइसोलेसन र आईसीयू सञ्चालन गर्ने जनशक्ति नहुँदा कार्यान्वयनमा नआएको बताए । भने, ‘आईसीयू सञ्चालन गर्ने र बिरामीलाई भेन्टिलेटरमा राखेपछि एकजना डाक्टर र स्टाफ नर्स २४ सै घन्टा स्ट्यान्डबाइ रहनुपर्छ । मनिटरिङ गर्न मुख्य समस्या हो । नियमित बिरामी परीक्षण र उपचारमै डाक्टर अभाव छ ।’

कोभिड फोकल पर्सन सुरत केसीका अनुसार बिहीबारसम्म बेनीमा ८ जना, अन्नपूर्णमा २ जना, रघुगंगामा ३ र धवलागिरी गापामा १ जना गरी जिल्लामा १४ जना सक्रिय संक्रमित होम आइसोलेसनमा छन् । पछिल्लो एक सातामा यी संक्रमित थपिएका हुन् । स्वास्थ्य कार्यालयका अनुसार जिल्लाका १८ वर्ष माथिका ५८ हजार बढी नागरिकले कोभिडविरुद्धको पूर्ण खोप पाएका छन् । थप १० हजार बढीले पहिलो मात्र खोप लगाएका छन् । त्यस्तै १२–१७ वर्ष उमेर समूहका ११ हजार २ सय ७८ जना बालबालिकाले कोरोनाविरुद्धको पहिलो मात्रा खोप लगाएका छन् । बालबालिकाको लक्षित संख्याको ९० प्रतिशत खोप समेटिएको हो ।

‘यो इस्टिमेटेड जनसंख्या हो । व्यवहारमा हेर्ने हो भने वयस्कहरूमा ७० प्रतिशत बढीले खोप पाएको र बालबालिकामा करिब सबैले पहिलो खोप पाएको स्वास्थ्यकर्मीको रिपोर्ट छ,’ स्वास्थ्य कार्यालय प्रमुख एकनारायण लम्सालले दाबी गरे ।

प्रकाशित : पुस ३०, २०७८ ०९:३८
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
x
×