सीमामा नक्कली नोटको कारोबार- प्रदेश २ - कान्तिपुर समाचार

सीमामा नक्कली नोटको कारोबार

मेला, हाटबजारदेखि अवैध मोबाइल र लागूऔषध खरिदबिक्रीमा प्रयोग
लक्ष्मी साह

बारा — प्रहरीको केन्द्रीय अनुसन्धान ब्युरो (सीआईबी) ले गत शनिबार बाराको निजगढ–८ को ताराइन होटलबाट पाँच जनालाई नक्कली नोटसहित पक्राउ गर्‍यो । पक्राउ पर्नेमा रौतहट गुजरा–३ का २४ वर्षीय सुनिलकुमार राम, ३६ वर्षीय रवीन्द्रकुमार चौधरी, बाराको करैयामाई–५ का ३६ वर्षीय विशेश्वरप्रसाद चौधरी, कलैया–९ रामपुर टोलका २४ वर्षीय सागर शुक्ला र विश्रामपुर–५ इटियाहीका २५ वर्षीय राजु कुशवाहा छन् । 

नेपाली १ हजार रुपैयाँ दरका ६४ वटा नोट, हजारकै नोट आकारको ९३ वटा गड्डी कागज (प्रतिगड्डीमा सय थान), बाइक र स्कोर्पियो एक थान बरामद भएको थियो । उनीहरुविरुद्ध प्रहरीलेखोटाचलन मुद्दा अघि बढाएको छ । पछिल्लो समय सीमा क्षेत्रमा नक्कली नोटसहित यसरी पक्राउ पर्नेको संख्या बढेको छ । नक्कली नोटको कारोबारमा संलग्न गिरोहलाई पत्ता लगाउन प्रहरीले भारतीय सुरक्षा अधिकारीसँगै वीरगन्जस्थित महावाणिज्य दूतावाससित समन्वय गर्दासमेत नियन्त्रणमा आउन सकेको छैन ।

‘कारोबार गर्ने सञ्जाल पत्ता लगाउन लामो समयदेखि भारतीय सुरक्षा अधिकारीसित समन्वय गरिरहेका छौं,’ जिल्ला प्रहरी बाराका प्रवक्ता प्रहरी नायब उपरीक्षक गौतम मिश्रले भने, ‘कहिले भारतीय नक्कली त कहिले नेपाली नक्कली नोट बरामद हुने गरेको छ ।’ उनका अनुसार तीन/चार तहबाट यो कारोबार हुने गरेको छ । ‘भरियामार्फत उनीहरूले एक ठाउँबाट अर्को ठाउँमा सार्दै भारतबाट छापेर ल्याउँदा रहेछन्,’ उनले भने ।

भारतसँगको सीमावर्ती जिल्लामा पछिल्लो एक वर्षयता नक्कली नोटको कारोबार मौलाएको प्रहरीकै अभिलेखले देखाउँछ । प्रहरीको अहिलेसम्मको अनुसन्धानबाट चोरीको मोबाइल सेट, लागूऔषध र जग्ग्गा खरिदबिक्रीमा नक्कली नोटको कारोबार हुने गरेको खुलेको छ । प्रहरीले चार वर्षयता नक्कली नोटसम्बन्धी कसुरअन्तर्गत १७ जनामाथि खोटाचलन मुद्दा चलाएको छ ।


नेपालमा महँगो अवैध मोबाइल सेट बिक्री गरेर भारततर्फ फर्किरहेको एक भारतीयसहित २ जनालाई एक वर्षअघि प्रहरीले १२ लाख १६ हजार नेपाली नक्कली नोटसहित दसगजा नजिकै सिम्रौनगढ–९ बसबरियाबाट पक्राउ गरेको थियो । बारागढी–५ का २३ वर्षीय बलिराम चौधरी र भारत मोतिहारी जिल्लाको झरोखर गाउँका २७ वर्षीय सन्दीपकुमार साहलाई बा६४प ९७०६ नम्बरको मोटरबाइक र उक्त नक्कली नोटसहित पक्राउ गरिएको थियो ।

यो घटनाको एक महिनाअघि प्रहरीलाई देखेपछि दुई जनाले महागढीमाई–७ बेनौली चोकमा १६ लाख नेपाली नक्कली नोट छाडेर भागेका थिए । प्रहरीको लागुऔषध नियन्त्रण ब्यूरोले गत साउन ४ मा लागूऔषध किन्न आएका दुई जना भारतीय युवकसहित तीन जनालाई १५ लाख ३९ हजार ६ सय नक्कली नोटसहित महागढीमाई–२ इनर्वा चोकबाट पक्राउ गरेका थियो । बाराकै आदर्शकोतवाल–६ का नरेन्द्र कुसवाहा, सिम्रौनगढ नगरपालिका–५ का मनोजकुमार साह तेली र भारत झरौखर ग्रामपञ्चायतका–१० का सुधीर कुसवाहा पक्राउ परे ।

डीएसपी मिश्रका अनुसार एक वर्षयता लागूऔषध र भारतीय अवैध मोबाइल सेट खरिदबिक्रीमा प्रयोग गरिएको ३२ लाख नक्कली रुपैयाँ बरामद गरिएको छ । प्रहरीका अनसार एक वर्षयता सुराकीका आधारमा १ करोड १० लाख नक्कली नेपाली नोट बरामद गरिएको छ । नक्कली नोट बरामद हुन थालेपछि प्रहरीले सीमा आसपासमा निगरानी बढाएको छ । केही समययता दसगजा आसपासको ठाउँमा नेपाली नक्कली नोट छ्यापछ्याप्ती पाइने गरेको छ ।

केही वर्षअघि भारतीय नक्कली नोटको बिगबिगी हुँदा भारत सरकारले नोटबन्दी गरेको थियो । त्यसपछि भारतीय नक्कली नोट बरामदका घटना कम हुन थालेको छ । तर मेला, हाटबजार र स्थानीय बजारहरूमा नेपाली नक्कली नोटको प्रयोग बढेको छ । ‘पारिबाट अवैध मोबाइल ल्याएर वारि बिक्री गर्दा वारिपट्टिकाले नक्कली पैसा दिएर ठगीसमेत गर्दा रहेछन्,’ डीएसपी मिश्रले भने, ‘दुवै गिरोहको सञ्जाल पता लगाउन विस्तृत अनुसन्धान भइरहेको छ ।’

प्रहरीले पटकपटक नक्कली नोट बरामदसहित ओसारपसार गर्ने गिरोहलाई पक्राउ गरे पनि नोट छापिने ठाउँ पत्ता लगाउन सकेको छैन । नक्कली नोट कहाँबाट ल्याउँछन् ? उनीहरू कहिलेदेखि यो धन्दामा छन् ? भन्ने प्रहरीले खुलाउन सकेको छैन । पक्राउ परेकालाई खोटा चलनअन्तर्गत मुद्दा दर्ता गरी अदालतमा पेस गरिन्छ । अदालतले उनीहरूलाई मुद्दाको थप पुष्टि गर्न पुर्पक्षका लागि थुनामा पठाउने आदेश दिन्छ । तर त्यसपछि थप अनुसन्धान अघि बढ्न सकेको देखिँदैन । ‘पक्राउ परेका अभियुक्तहरूको बयानबाट भारतीय दूतावासमार्फत अनुसन्धानकै सिलसिलामा छौं,’ डीएसपी मिश्रले भने, ‘मिसन बनाएर खटेका छौं, पत्ता लगाएरै छाड्छौं ।’

प्रकाशित : आश्विन ७, २०७८ १०:००
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

कार्यान्वयन हुँदैन गाडी भाडाको मापदण्ड

‘प्रत्येक दिन यात्रुले हैरानी खेप्नुपरेको छ तर यसको अनुगमन र कारबाही गर्ने कोही छैनन्’
वसन्तप्रताप सिंह

बझाङ — भदौ २८ गते जिल्ला प्रशासन कार्यालय बझाङले जिल्लाभित्र चल्ने साना सवारीसाधन (जिप) को भाडादर सम्बन्धी सुचना प्रकाशन गर्‍यो । सुचनामा साविकको भाडादरमा २५ प्रतिशतले वृद्धि गरी पक्की सडकमा चल्ने जिपको हकमा प्रतिकिलोमिटर ६ रुपैयाँ २५ पैसा र कच्ची सडकको हकमा प्रतिकिलोमिटर १० रुपैयाँ कायम गरिएको व्यहोरा उल्लेख थियो । 

जिल्ला यातायात व्यवस्थापन समितिका अध्यक्षसमेत रहेका प्रमुख जिल्ला अधिकारी र यातायात व्यवसायीका प्रतिनिधिसमेतको उपस्थितिमा भएको बैठकले तोकेको भाडा दर दुई हप्ता बित्दासमेत कार्यान्वयन हुन सकेको छैन । जिप सञ्चालकहरूले नत प्रशासनले सूचनामा भनेअनुसार सवारी साधनमा भाडा दर टाँस गरेका छन्, न त जिल्ला यातायात व्यवस्थापन समितिले तोकेअनुसारको भाडा दर नै प्रचलनमा आएको छ ।

बरु जिल्ला प्रशासन कार्यालय र जिल्ला प्रहरी कार्यालयबाट एक सय मिटरको दूरीमा रहेको जिपपार्कबाट छुट्ने साना सार्वजनिक सवारीहरूले तोकिएको भन्दा दोब्बर तेब्बर बढी भाडा खुलेआम असुल गरिरहेका छन । जिप सञ्चालकहरूले सदरमुकामबाट पक्की सडक भएर ११ किलोमिटर दूरीमा रहेको तमैलबजारसम्म पुग्न प्रतिव्यक्ति १ सय ५० रुपैयाँ भाडा असुल्छन् । जबकि प्रशासनले चैनपुरदेखि तमैलको भाडा ६८ रुपैयाँ ७५ पैसा तोकेको छ । यो सडक खण्डमा ट्राफिक प्रहरी पोस्ट सिमखेत छ । तमैलमा पनि प्रहरीको उपस्थिति छ तर पनि भाडा दर कायम हुन सकेको छैन ।

ठाउँ ठाउँमा प्रहरीको उपस्थिति रहेको पक्की सडकमा भन्दा ग्रामीण क्षेत्रका सडकमा चल्ने सवारीहरूको मनोमानी चर्को छ । सदरमुकाम चैनपुरदेखि कैलाशसम्म नौ किलोमिटरको भाडा प्रतिव्यक्ति चार सयसम्म तिर्नुपरेको गुनासो यात्रुहरूको छ । यो तोकिएको भाडा दरभन्दा चार गुना बढी हो । ‘चार सय तिर्दा पनि कहिले गन्तव्यसम्म पुर्‍याउँछन्, कहिले गाडी बिग्रियो, बाटो राम्रो छैन भनेर आधा बाटोमै झारिदिन्छन्,’ कैलाशका कृष्ण विकले भने, ‘गाडी चढ्नुभन्दा पहिले नै भाडा दिएन भने चढ्न दिँदैन । जिपवालाहरूको मनपरी छ ।’

उसो त जिल्ला प्रशासन कार्यालयले भाडा दर तोकेर सूचना प्रकाशन गरेको यो पहिलो पटक पनि होइन । यसअघि पनि थुप्रैपटक यस्ता सूचनाहरू प्रकाशन हुने गरेको छ । जिल्ला प्रशासन कार्यालयले सूचना निकाल्ने र यातायात व्यवसायीहरूले मनपरी भाडा असुलगर्ने चलन बझाङको नियमित औपचारिकतामा सीमित हुँदै आएको छ ।

पछिल्लो समय साइपाल गाउँपालिकाकाबाहेक जिल्लाका सबैजसो पालिकाका प्रायः गाउँहरूमा सडक पहुँच पुगेसँगै सार्वजनिक सवारीसाधन चल्न थालेका छन् । धेरैजसो धुले सडकहरू हिउँदमा मात्रै सञ्चालन हुने भए पनि बागथला—बिजगडा, तमैल—खप्तडछान्ना, मौरीबगर—ब्याँसी—सुर्मा र चैनपुर—सुर्मा, सडक खण्डमा नियमित सवारी चल्ने गरेकाछन । यस्तै बाह्रैमास गाडी चल्ने चैनपुर— रुपातोला—तल्कोट, चैनपुर—मस्टा, चैनपुर—कैलाश र धामीलेकलगायतका ग्रामीण सडकमा चल्ने जिपहरूले चर्को भाडा असुल्दा सर्वसाधारण यात्रु चर्को आर्थिक मारमा परिरहेका छन् ।

‘यात्रु हेरेर भाडा लिन्छन् । गाडी पूरै भरिएको छ भने ४ सय नभए ५ देखि ६ सयसम्म पनि असुल्छन् । आउँदा एउटा रेट हुन्छ, जाँदा अर्कै रेट लगाएका हुन्छन्’ १७ किलोमिटर लम्बाइको चैनपुर–रुवातोला सडक खण्डमा चल्ने गाडीले लिएको भाडाको गुनासो गर्दै तलकोट गाउँपालिकाका शिव भण्डारीले भने, ‘प्रत्येक दिन यात्रुले हैरानी खेप्नुपरेको छ । तर यसको अनुगमन र कारबाही गर्ने कोही छैनन् ।’

यस्तै बागथलादेिख बिजगडासम्मको १७ किलोमिटरमा ६ सयसम्म भाडा असुल्ने गरेको बुंगल क्षेत्रका स्थानीयको गुनासो छ । ‘बागथलाबाट बिजगडासम्मको भाडा १ सय ७० रुपैया हो तर उनीहरूले ५ सयदेखि ६ सयसम्म लिने गरेका छन्’ बुंगल नगरपालिकाका जनक विष्टले भने ।

यातायात व्यवसायीहरूले भने सडकको अवस्था राम्रो नभएको, जिल्लामै गाडी मर्मत सुविधा र पेट्रोल पम्प नभएको जस्ता कारण देखाएर सरकारले तोकेको भाडादर कामय गर्न नसकिने बताउँदै आएका छन् । प्रमुख जिल्ला अधिकारी मोहन अधिकारीले भाडादर कार्यान्वयन नभएको गुनासो आफूकहाँ आएको बताउँदै आफ्नो कार्यकालमा समस्या टुंग्याउकने उने बताए ।

प्रकाशित : आश्विन ७, २०७८ ०९:५८
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×