पूर्व-पश्चिम रेलमार्ग निर्माण सुस्त- प्रदेश २ - कान्तिपुर समाचार

पूर्व-पश्चिम रेलमार्ग निर्माण सुस्त

शिव पुरी

रौतहट — निर्माण थालिएको ३ वर्ष भए पनि पूर्व–पश्चिम रेलमार्ग आयोजनाको काम सुस्त छ । मुआब्जा झमेला, वन क्षेत्रको रुख कटान र कोभिड महामारीको कारण देखाउँदै आयोजनाको काममा ढिलाइ भएको हो । महोत्तरीको बर्दिवासदेखि सर्लाहीको वाग्मतीसम्म ड्याम र पुल निर्माण सकिसकेको छ । तर, निर्माण कम्पनीहरूले रौतहट खण्डमा कामै नथाल्दा सम्झौता मितिमा काम नसकिने भएको छ । 

राष्ट्रिय गौरवको आयोजनामध्येको पूर्वपश्चिम विद्युतीय रेलमार्गको लम्बाइ ९ सय ४५ किलोमिटर छ । रौतहटको वाग्मतीदेखि बाराको सीमाक्षेत्र धन्सारसम्म २२ किलोमिटर ट्र्याक बनाउने योजना छ । प्याकेज नम्बर १ अन्तर्गत सन्तोषी कन्टेक्टले ट्र्याक बनाउने ठेक्का लिएको छ । प्याकेज २ मा लुम्बिनी एपेक्स, खानी, प्याकेज ३ मा रौतहट हिन्दुङ थोकर र प्याकेज ४ गोल्डेन बिरुवाले ठेक्का लिएको हो । प्याकेज नम्बर १ र ४ मा वनक्षेत्र पर्छ । आयोजनाअन्तर्गत पर्ने वनक्षेत्रफल ४०.४९ हेक्टर छ । सबै प्याकेज २०७८ माघ १४ गते सक्नुपर्ने सम्झौतामा उल्लेख छ ।

उक्त अवधिमा मर्मत सम्भारसहितको सबै काम सक्नुपर्नेछ । तर, ठेकेदार कम्पनीले समयमा काम सम्पन्न गर्ने छाँट नदेखिएको रेल योजना कार्यालय लालबन्दीका इन्जिनियर सरेश साहले बताए । ‘वन क्षेत्रको रुख कटान, कोभिड, मुअब्जालगायत विभिन्न कारणले सम्झौता अनुसार काम सक्ने अवस्था छैन्,’ उनले भने, ‘म्याद थप्नैपर्छ ।’

सुरुमा प्याकेज २ मा सर्भे गर्ने बेला स्थानीयले मुआब्जामा चित्त नबुझेको भन्दै अबरोध गरे । रेलका कर्मचारीलाई साइटमा ढिम्किनै दिएनन् । ठेकेदारको गाडी घेरेर आक्रमणको प्रयास समेत गरे । उचित मुआब्जाको ब्यवस्था नगरेसम्म काम हुन नदिने अडान राखे । यहीबेला पूर्वी क्षेत्रमा बस्ती मासेर पूर्वपश्चिम विद्युतीय रेलमार्गको सबस्टेसन बनाउन लागेको भन्दै चन्द्रपुर ८ का स्थानीयले आन्दोलन गरे । ट्र्याक खोल्न सहमति जनाउँदै आएका स्थानीयले सिंगो गाउँ विस्थापित गरी स्टेसन बनाउन नदिने अडानसहित आन्दोलन थालेका थिए । यसभेगका झण्डै ६ सय घरधुरी विस्थापित हुने देखिएको थियो ।

झन्डै २ महिनापछि अधिग्रहण सम्बन्धि सूचना सच्याइयो । मुआब्जाबारे पनि पुनर्मूल्यांकन गरेपछि विवाद टुगिंयो र काम सुरु भयो । अहिलेसम्म २ नम्बर प्याकेजको ८० प्रतिशत काम सम्पन्न भइसकेको निर्माण कम्पनीका प्रोजेक्टर म्यानेजर अमित रिजालले बताए । ‘कहिले स्थानीयको अवरोध, कहिले मेटेरियल ल्याउने विवाद, कहिले कोभिड कारण निषेधाज्ञा जारी यस्तै कारणले काम अगाडि बढेन,’ उनले भने, ‘केही समय थप्नैपर्छ ।’

रेल कार्यालयका अनुसार वन क्षेत्रमा पर्ने प्याकेजको काम निकै ढिला हुने देखिएको छ । वनले रूख कटानको आदेश दिएको छैन । यही कारण काममा ढिला भएको रेलवेका इन्जिनियर साहले बताए । कोभिडका कारण रोकिएको रौता र हिमदुङ थोकरले सकार गरेको प्याकेज ३ को काम भने सुरु हुने भएको छ । मुआब्जाको बिवाद टुंगिए पनि कोभिडका कारण देखाउँदै निर्माण कम्पनीले काम थालेको थिएन । ट्र्याक निर्माणका लागि चाहिने सामग्रीलगायत विभिन्न कारणले बीचबीचमा काम बन्द भएको थियो ।

यस्तै कारणले वाग्मती–धन्सार खण्डको कामले गति लिन नसकेको रेलवे कार्यालयले जनायो । कोभिड १९ का कारण साइटका मजदुर घर हिँडेपछि केही समय बन्द भएको थियो । त्यसपछि कामदार पाउन नसकेकाले ढिला हुन गएको निर्माण कम्पनिको भनाई छ । रौतहट क्षेत्रको एउटा प्याकेजको ठेक्का झण्डै ७० करोडमा लागेको हो । निर्माण कम्पनीले रेल्वेको ग्राभेल, माटो, बेस, पुल, बक्सकल्भट र हरियालीको काम गर्नुपर्छ । २०७६ साउनबाट २ र ३ नम्बर प्याकेजका ठेकेदारले काम सुरु गरेका हुन् ।

वन क्षेत्रको काम सुरु हुन अझै केही समय लाग्ने भएको छ । रुख कटान नगरेसम्म उक्त प्याकेजको काम सुरु हुने छाँट छैन । डिभिजन वन कार्यालयका प्रमुख अमरदेव यादवले प्रदेश २ सरकारको वन मन्त्रालयबाट रेलवे ट्रयाकमा परेको क्षेत्रको रूख कटानको आदेश नआएको बताए । ‘छपानको सबै काम सकिएको छ,’ उनले भने, ‘प्रदेश सरकारबाट आदेश नआएसम्म काम सुरु गर्न मिल्दैन ।’ साल, कुकाठ लगायतका जातका ५ हजार २ सय ९७ वटा रुख कटानका लागी २०७६ कातिक २८ मा वन मन्त्रालय फाइल पठाएको प्रमुख यादवले जनाए ।

प्रकाशित : आश्विन ५, २०७८ ११:४०
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

सुरक्षागार्डको भरमा टेलिकम

कार्यालयमा प्रमुख र प्राविधिक नहुँदा प्रशासनिक, टेलिफोन मर्मत, नयाँ जडान, सिमकार्ड वितरण बन्द
राजबहादुर शाही

मुगु — नेपाल टेलिकमको जिल्ला कार्यालय झन्डै दुई सातादेखि सुरक्षागार्डको भरमा छ । अन्य कर्मचारी नभएपछि टेलिकमको सेवा सुरक्षागार्ड सुरेन्द्र रावलको भरमा सञ्चालन भइरहेको हो ।

वैशाखमा कार्यालय प्रमुख विशालकुमार देवकोटा सरुवा भएपछि उनको ठाउँमा कसैलाई पठाइएको छैन । निमित्तको जिम्मेवारी सम्हाल्दै आएका प्राविधिक रमेश खड्का सुत्केरी बिदामा घर गएपछि टेलिकम कर्मचारीविहीन बनेको हो । सुरक्षागार्ड रावलले प्रमुखदेखि कार्यालय सहयोगीसम्मको कामकाज आफैंले सम्हाल्दै आएका छन् । कार्यालयमा प्रमुख र प्राविधिक नहुँदा प्रशासनिक कामदेखि टेलिफोन मर्मत, नयाँ जडान, मोबाइल सिमकार्ड वितरणलगायत काम बन्द भएको छ । बन्द गएका सिमकार्ड खोल्ने र इन्टरनेट जडानका काम पनि ठप्प भएको उनले जानकारी दिए । उनका अनुसार राजस्व संकलनको काम पनि लामो समयदेखि हुन सकेको छैन ।

प्रमुख तथा प्राविधिक नहुँदा सेवाग्राही सास्ती खेप्न बाध्य छन् । दैनिक ५० जनासम्म सेवाग्राही आउने गरे पनि रित्तोहात फर्काउनु परेको रावलले बताए । टेलिकम कार्यालय कर्मचारीविहीन हुँदा सानो कामका लागि पनि सास्ती भोग्नुपरेको छायानाथरारा नगरपालिकाका तिलकबहादुर मल्लले बताए । ‘सञ्चारजस्तो महत्त्वपूर्ण कार्यालयमा न त प्रमुख छन्, न प्राविधिक नै,’ उनले भने, ‘बेहाल स्थितिमा कार्यालय छोडिएको छ, नियमन गर्ने निकाय पनि मौन छन् ।’ उनले टावर हेरफेर र मर्मत नहुँदा केही गाउँहरू सञ्चार सुविधाविहीन बनेको बताए ।

नेटवर्क खराबीले हैरान

गमगढीस्थित नेपाल टेलिकमको टावरमा समस्या आएपछि मोबाइल नेटवर्कमा खराबी आएको छ । छिनछिनमा मोबाइल नेटवर्क बन्द हुने समस्याले उपभोक्ता आजित छन् । कुरा गर्दागर्दै बीचैमा फोन काटिने समस्या देखिन थालेको स्थानीय हस्ता भामले बताइन् । ‘फोन गर्दा न राम्ररी सुनिन्छ न पुरै कुरा गर्न पाइन्छ,’ उनले भनिन्, ‘इन्टरनेट सेवा पनि भरपर्दो छैन ।’

मोबाइल नेटवर्क खराबीले अत्यावश्यक काम पर्दा समेत आफन्तसँग कुरा गर्न समस्या भएको स्थानीय व्यवसायी नागमल शाहीले बताए । ‘इन्टरनेट सेवा बेलाबेलामा अवरुद्ध हुँदा व्यवसाय नै प्रभावित भएको छ,’ उनले भने, ‘फोनकै कारण जनताले कहिलेसम्म सास्ती भोग्नुपर्ने हो ?’

दैलेख र कालीकोट सीमास्थित माइथाप्ला टावरमा खराबी आएकाले नेटवर्कमा समस्या आएको टेलिकमका सुरक्षागार्ड रावलले बताए । ‘क्षेत्रीय कार्यालय नेपालगन्जमा यसबारे कुरा भइसकेको छ,’ उनले भने, ‘त्यहाँबाट प्राविधिक आएपछि १/२ दिनमा टावर मर्मतको काम सुरु हुन्छ ।’

प्रकाशित : आश्विन ५, २०७८ ११:३५
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×