करोडौं खर्चिएका पार्क र उद्यान प्रयोगविहीन- प्रदेश २ - कान्तिपुर समाचार

करोडौं खर्चिएका पार्क र उद्यान प्रयोगविहीन

संरक्षण र प्रयोगमा ल्याउन नगरपालिकाले पहल नगर्दा दर्जनभन्दा बढी पार्क र बालउद्यान लथालिंग
शिव पुरी

रौतहट — चन्द्रपुर नगरपालिकाले वातावरणमैत्री स्थानीय शासन कार्यक्रमअर्न्तगत विभिन्न स्थानमा निर्माण गरेका पार्क र बालउद्यान प्रयोगविहीन बनेका छन् । निर्माणको काम सकिएपछि संरक्षण र प्रयोगमा ल्याउन नगरपालिकाले पहल नगर्दा पार्क र बालउद्यान बेकामे बनेका हुन् ।

नगरपालिकाले आर्थिक वर्ष ०७१/७२ र ०७२/७३ मा झण्डै २ करोड रुपैयाँ खर्चेर पार्क र बालउद्यान निर्माण गरेको थियो । तर अहिले केहीको संरचना नै भत्किन थालेको छ भने केहीको व्यवस्थापन नै लथालिंग छ । निमार्णका क्रममा कमसल सामग्री प्रयोग गरेकाले संरचना भत्किन थालेको स्थानीय प्रवीण सुनारले आरोप लगाए ।

‘नगरपालिकाका कर्मचारीले कमिसनको भरमा बिल पास गरे । अनुगमन र गुणस्तर हेरेनन्,’ उनले भने, ‘यति धेरै रकम खर्चेर बनाइएका पार्क र उद्यान कामै नलाग्ने हुन थालेका छन् । भएकाहरू समेत प्रयोगमा ल्याउन सकेका छैनन् ।’ नगरपालिकाको मुख्य चोकको सौन्दर्यीकरणका लागि निर्माण गरिएका पार्क नै प्रयोगविहीन भएका हुन् ।

यस्तै, चन्द्रपुर–१० पडहरिया र बाल्चनपुरमा २५ लाख रुपैयाँभन्दा बढी खर्चेर बनाएको पार्कका संरचना पनि भत्किन थालेका छन् । मर्मत गरिएको पोखरीको डिल क्षतविक्षत छ । चन्द्रपुर–६ मोथीयाहीस्थित पार्कको अवस्था पनि उस्तै छ । अधिकांश फलामे संरचना भाँच्चिएर कामै नलाग्ने भएका छन् । पार्क, बालउद्यानमा स्थानीय बालबालिका खेल्न र घुम्न रुचाउँछन् । अभिभावकले बिदाको दिन यस्ता पार्कमा बालबालिकालाई रमाइलो गर्न लैजान्छन् । तर व्यवस्थापन नहुँदा प्रयोगमै समस्या हुने गरेको छ ।

चन्द्रपुरको ब्रह्मस्थान, कुसुमगाछी, कोटीहोम, रैयाटोल, मरधरलगायत दर्जनभन्दा बढी स्थानमा बनाइएका पार्क संरक्षण र प्रयोगमा आउन सकेका छैनन् । नगरका प्रमुख प्रशासकीय अधिकृत सुरेन्द्र प्रधानले पार्क, बालउद्यान निर्माणको गुणस्तर र प्रयोगको अवस्थाबारे अनुगमन गर्ने बताए । ‘विभिन्न समितिमार्फत संरचना निर्माणका काम भएका छन् ।

यसको गुणस्तर र अवस्थाबारे चाँडै नै अनुगमन गर्ने तयारीमा छु,’ उनले भने, ‘अहिलेसम्म यथार्थ बजेट कति खर्च भयो भन्ने यकिन गर्छु । यसलाई प्रयोगमा ल्याउने र संरक्षण गर्न कुनै कसर बाँकी राखिँदैन ।’ एउटा पार्क निर्माण, पोखरी मर्मत र बालउद्यानका लागि नगरपालिकाले एक आवमा ५ देखि १४ लाख रुपैयाँसम्म खर्च गरेको छ । तर अवस्था लथालिंग जस्तै छ ।

नगरपालिकाले वातावरणमैत्री स्थानीय शासन कार्यक्रमअन्तर्गत यस्ता संरचना बनाउन करोडौं खर्च गर्दै आएको छ । नगरको १० वटै वडामा वातावरणमैत्री स्थानीय शासन कार्यक्रमअर्न्तगत संघीय मामिला तथा स्थानीय विकास मन्त्रालयले वातावरणमैत्री नगर बनाउन रकम दिएको थियो ।

कार्यक्रमअन्तर्गत तारबार, वृक्षरोपण, पोखरी, फूल बगैंचा, सफाइ, मर्मत र बालउद्यान निमार्णमा बजेट विनियोजन हुँदै आएको नगरपालिकाले जनायो । तर तारबार, वृक्षरोपण, फूलबारीलगायतको काम पनि योजनाअनुसार हुन सकेको छैन । नगरको पूर्वाधार विकास हेर्ने संयोजक काजीमान माझीले पहिले निर्माण भएका पार्क र पोखरी, उद्यानहरू योजना बनाएर संरक्षण र प्रयोगमा ल्याउन नगरपालिकाले छलफल चलाएको बताए । ‘पछिल्लो समय विभिन्न उपभोक्ता समितिमार्फत काम भएका छन्,’ उनले भने, ‘समितिले नै पार्क, बालउद्यानलगायतका संरचनाको संरक्षण र प्रयोगमा ल्याउने काम गर्नुपर्छ ।’

प्रकाशित : आश्विन १, २०७८ १२:१५
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

महाकाली पुलको पहुँच मार्ग बनेन

अहिले महाकाली नदीको बीच भागमा रहेको पक्की पुलसँग कुनै पनि सडकको सम्पर्क छैन
भवानी भट्ट

कञ्चनपुर — महाकाली नदीमा निर्माणाधीन चार लेनको पक्की पुलको निर्माण कार्य अन्तिम चरणमा छ । पुलका ३२ स्ल्याबमध्ये ३१ वटाको ढलान दसैंअगावै सक्ने लक्ष्य छ । त्यसपछि पुलमा सहजै आवागमन गर्न सकिन्छ । तर पुल निर्माण भए पनि पुलसम्मको पहुँच मार्ग नहुँदा नदीको बीच भागमा रहेको पुल हेर्नुबाहेक अरू कुनै काम छैन ।

अहिले महाकाली नदीको बीच मागमा रहेको पक्कीपुलसँग कुनै पनि सडकको सम्पर्क छैन । पुलको पूर्वतर्फबाट महाकाली नदी बगिरहेको छ । असार पहिलो साता आएको बाढीले अस्थायी पहुँच मार्ग बगाएपछि पुलसँगै महाकालीपारिको दोधारा चाँदनी सडक सम्पर्कविहीन भएको हो । पुलको दुवैतर्फ बनाइने पोखरीका लागि ठूलो ढुंगाको अभावका कारण पहुँच मार्ग निर्माण हुन सकेको छैनन् ।

अस्थायी खालको पहुँच मार्ग बनाएर फेरि बगाउने जोखिम रहेको पुल निर्माण कम्पनी सीएफईसी जेभीका इन्जिनियर किशोर पाण्डेयले बताए । उनले अब दुवैतर्फ पोखरी निर्माण गरिएपछि मात्रै पहुँच मार्ग निर्माण गरिने बताए । ‘अब पोखरी निर्माणको काम अगाडि बढेपछि मात्रै पहुँच मार्ग पनि बनाउने योजना छ,’ इन्जिनियर पाण्डेयले भने, ‘नत्र फेरि नदीले बगाउने र क्षति हुने मात्रै हुन्छ ।’ पुलको डिजाइनअनुसार दुवैतर्फ २८ सय मिटर लम्बाइ र ६ सय मिटर चौडाइका दुईवटा पोखरीहरू निर्माण हुनेछन् । पोखरीको बाॅध निर्माणका लागि ठूलो ढुंगा आवश्यक पर्छ ।

महाकाली नदीको अधिकतम बहावले २५७ किलोग्रामभन्दा ठूलो ढुंगा बगाउन नसक्ने एक अध्ययनले देखाएको छ । पोखरीको बाँध निर्माणको लागि यही साइजको ढुंगा आवश्यक पर्ने इन्जिनियर पाण्डेय बताउँछन् । उनले पछिल्लो समय ढुंगाको विकल्पमा तारजाली लगाउने वा कंक्रिट ब्लकको बाँध बनाउनेलगायतको प्रयोगबारे अध्ययन भइरहेको बताए ।

पोखरीको बाँध निर्माणका लागि १ लाख ४३ हजार घनमिटर ढुंगा आवश्यक पर्छ । जसमध्ये २ सय ५७ किलोग्राम तौलका मात्रै ९८ हजार ७ सय घनमिटर आवश्यक पर्छ । पुल निर्माण सुरु भएको दोस्रो वर्षदेखि नै ठूलो ढुंगाको खोजी सुरु भएको हो । तर हालसम्म कतै पनि उपलब्ध नभएका कारण अब काम नै प्रभावित हुने अवस्था आएको छ । पूर्वपश्चिम राजमार्गको अन्तिम बिन्दु गड्डाचौकीदेखि पुलसम्म पारिपट्टि पुलदेखि मलेरिया नालासम्मको चार लेनको सडक निर्माणको काम पनि अन्तिम चरणमा पुगेको छ । उक्त सडकखण्ड कालोपत्रको काम मात्रै बाँकी छ ।

पुलको दुवैतर्फ निर्माण हुने झन्डै ८ किलोमिटरमध्ये ३ किलोमिटर सडक कालोपत्र भइसकेको छ । अब तत्काल २ किलोमिटर कालोपत्रको काम भइरहेको छ । बाँकी ३ किलोमिटरको बेस निर्माणको काम पनि अन्तिम चरणमा छ । ‘अब दुई/तीन महिनाको काम मात्रै बाँकी छ, त्यसपछि पोखरी निर्माणकै काम रहन्छ,’ इन्जिनियर पाण्डेयले भने, ‘त्यसपछि ढुंगाकै अभावमा काम रोकिन्छ ।’ महाकाली पुल आयोजनाका इन्जिनियर वीरेन्द्र चन्दका अनुसार पोखरी निर्माणका लागि सबैभन्दा उपयुक्त, विकल्प ठूलो ढंगा नै हो । यसबारेमा आयोजनाले सुरुदेखि नै विभागमा जानकारी पनि गराउँदै आएको छ ।

पछिल्लो समय चुरे फेदका नदीहरूबाट संकलनका लागि आईई गर्ने विषयमा भीमदत्त नगरपालिकालाई पनि पत्राचार गरिएको उनले बताए । ‘ठूलो ढुंगा चुरे फेदीमा मात्रै छ, त्यसको आईई गर्ने जिम्मा स्थानीय तहलाई मात्रै छ,’ उनले भने, ‘हामीले यही विषयमा नगरपालिकालाई पत्राचार पनि गरेका छौं, नगरपालिकाबाट कुनै जवाफ आएको छैन ।’

डिजाइन परिवर्तनका लागि बजेट पनि बढाउनुपर्ने भएकाले त्यो सम्भव नभएको इन्जिनियर चन्दले बताए । ग्याबिन जालीको बाँध सफल हुन नसक्ने भएकाले पनि ठूलो ढंगाको विकल्प नभएको उनले बताए । आयोजनाले अनौपचारिक रूपमा गरिएको सर्भे अनुसार ब्रह्मदेव क्षेत्रमा १ लाख घनमिटर ढुंगा उपलब्ध हुन सक्ने देखिएको छ । त्यसका लागि आयोजनाकै लगानीमा आईई गर्न सकिने प्रस्ताव नगरपालिकामा पठाइएको छ । तर त्यसको जवाफ नआएको चन्दले बताए । ‘ढुंगा उपलब्ध नभए नदीको बीचमा पुल बन्छ, पहुँच मार्ग बन्दैन,’ उनले भने ।

प्रकाशित : आश्विन १, २०७८ १२:१२
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×