भारतीय अवरोधले ४ वर्षदेखि पुल उपयोगविहीन- प्रदेश २ - कान्तिपुर समाचार

भारतीय अवरोधले ४ वर्षदेखि पुल उपयोगविहीन

नेपाल र भारतीय पक्षबीच कुलोमा विवाद हुँदा पुल जोड्ने एप्रोच सडक बनेन
शंकर आचार्य

पर्सा — भारतीय पक्षले अवरोध गर्दा निर्माण भएको करिब ४ बर्षमा पनि वीरगन्ज–ठोरी हुलाकी सडक खण्डको ठुटे खोलाको पुल उपयोगमा आउन सकेको छैन ।

पर्साको ठोरीस्थित ठुटे खोलाको पुल । फाइल तस्बिर : कान्तिपुर

ठोरी गाउँपालिका–२ र ३ को सिमानामा पर्ने उक्त पुलको पूर्वतर्फ एप्रोच सडक बन्न नसक्दा प्रयोग हुन नसकेको हो । कुलोको विवादका कारण भारतीयले एप्रोच सडक निर्माणमा अवरोध गरेका छन् ।

भारतीय पक्षले नेपाली भूमिमा बग्ने ठुटे खोलाको मुहान प्रयोग गरी वर्षौंदेखि २ वटा कुलोबाट सिँचाइ गर्दै आएका छन् । ३ वटा कुलोमध्ये एउटा मात्र नेपाली पक्षले प्रयोग गर्छन् । भारततर्फको कुलोमा बढी र नेपालको कुलोमा कम पानी प्रवाह हुन्छ । स्थानीयका अनुसार २०२१ सालमा यसरी कुलो बनाइएको र हालसम्म यसैगरी पानी प्रयोग भइरहेको छ । स्थानीय हेम चापागाईंका अनुसार हाल खोलामा निर्मित तीनवटै कुलो बन्द छन् । कुलो उपयोग नभएकाले सवारीसाधन डाइभर्सनबाट पुलमा चढेर वारपार गर्छर्न् ।

स्थानीय जनप्रतिनिधि ठुटे खोलाबाट अन्यायपूर्ण तरिकाले कुलो बनाएर भारतमा बढी पानी लगिएकाले हालको कुलोलाई निरन्तरता नदिने अडानमा छन् । सीमापारि भिखनाठोरीदेखि सहोदरासम्मका भारतीय नागरिक तथा त्यहाँका जनप्रतिनिधिले भने हालकै अवस्थाको कुलोलाई निरन्तरता दिनुपर्ने माग गरेका छन् । उनीहरूले कुलोलाई सहज रूपले बग्न दिन पुलको पूर्वतर्फ कल्भर्ट निर्माण गर्नुपर्ने माग राख्दै आएका छन् ।

गत वर्ष पहिलो लकडाउनको समयमा ठेकेदार कम्पनीले एप्रोच सडक बनाउन खोज्दा भारतीय सुरक्षा फौज एसएसबीका जवान आएर काम रोकेका थिए । विवादकै कारण ठेकेदार कम्पनी बानियाँ/कालिका कन्स्ट्रक्सनले वैशाखमा एप्रोच सडकको काम नै पूरा नगरी हुलाकी सडक हस्तान्तरण गरेको थियो । पुल निर्माणको ठेक्का लिएको ठेकेदार कम्पनी अमर एन्ड मृत सञ्जीवनीले एप्रोच सडक निर्माण गर्न सरकारको निर्णय कुरेको थियो । तर, यो विवाद समाधान नभएपछि काम रोकेको छ । उसले ६ करोड ९७ लाख २१ हजार रुपैयाँमा यो पुल निर्माणको ठेक्का पाएको हो । ४ वटा स्पान रहेको १ सय २ मिटर लामो पुल ७.२ मिटर चौडा छ ।

नेपाल–भारत सीमा सर्वेक्षण टोलीले ४ वर्षअघि ठोरी क्षेत्रको सीमा विवाद टुंगो लगाएसँगै पुल निर्माणको काम सम्पन्न भएको थियो । यसअघि भारतीय सीमा सुरक्षा बल एसएसबीले पुल निर्माण गर्न खोजिएको भूभाग भारतमा परेको दाबी गर्दै पुल निर्माणको काममा अवरोध गरेको थियो ।

स्थानीय प्रकाश खनालले हुलाकी सडक बनेपछि पुल नबन्दा प्रयोगविहीन भएको बताए । ‘हुलाकी सडक त बन्यो । तर ठुटे खोलाको पुल उपयोग गर्न नपाउँदा हर्ष न विस्मात्को अवस्था छ,’ उनले भने, ‘ठोरी र ठोरीवासीका लागि कसैले सोचिदिएन, चिन्ता गरिदिएन, ठोरी अझै पनि उपेक्षाको सिकार छ ।’ हुलाकी सडक सञ्चालन भए ठोरीदेखि सदरमुकाम वीरगन्ज र चितवनसँग सोझो सम्पर्क हुनेछ ।

बानियाँ/कालिका जेभीका फिल्ड इन्चार्ज उद्धव न्यौपानेले स्थानीय जनप्रतिनिधि तथा प्रमुख जिल्ला अधिकारीसँग समेत पटकपटक बैठक तथा छलफल गरे पनि समस्या समाधान हुन नसकेको बताए । प्रमुख जिल्ला अधिकारी पीताम्बर घिमिरेले आफूले एकपटक स्थलगत निरीक्षण गरेर स्थानीयसँग छलफल गरेको बताए । ‘त्यहाँ सशस्त्र प्रहरीले पनि विवाद समाधानको प्रयास गरेको थियो । तर ठोस नतिजा आउन सकेको छैन,’ उनले भने, ‘समस्या समाधानका लागि प्रयास गर्नेछु ।’

प्रकाशित : श्रावण १७, २०७८ ११:५८
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

सर्पदंशका बिरामीलाई भेन्टिलेटर अभाव

सुनिता बराल

बर्दिबास, महोत्तरी — केही दिनअघि गोमन सर्पको टोकाइबाट महोत्तरीको बर्दिबास–३ गौरीडाँडाका १६ वर्षीय मनीष सुनारको ज्यान गयो । घरनजिकै सर्पदंश उपचार केन्द्रमा भेन्टिलेटर नहुँदा उनको उपचार सम्भव भएन ।

महोत्तरीको बर्दिवास–३ स्थित सर्पदंश उपचार केन्द्रमा उपचाररत बिरामी ।

त्यसपछि जनकपुर लैजाने क्रममा उनको बाटैमा मृत्यु भएको हो । सर्पले टोकेका बिरामीलाई जतिसक्दो छिटो उपचार केन्द्रमा पुर्‍याउनुपर्ने हुन्छ । बर्दिबास आएका बिरामीलाई अन्त रेफर गर्दा त्यहाँसम्म पुग्न समय लाग्ने र उपचारमा ढिलाइ हुँदा बर्सेनि धेरै बिरामीको मृत्यु हुने गरेको केन्द्रका प्राविधिक पदम गुरुङले बताए ।

उनका अनुसार केन्द्रमा आएका अधिकांश बिरामी भने उपचारपछि घर फर्किने गरेका छन् । विषालु सर्पले टोकेर उपचार गराउन आउने केही बिरामीलाई भेन्टिलेटरमा राखेर उपचार गर्नुपर्ने हुँदा अन्यत्र पठाउने गरिएको हो । गर्मीयामलाई सर्पदंशका बिरामी बढ्ने सिजन मानिन्छ । बर्दिबासमा यस्ता बिरामी बढेपछि सेनाको रणभीम गणअन्तर्गत सुरक्षा बेसक्याम्प गौरीडाँडामा दरबन्दीमा रहेका ५ जनाको टोली केन्द्रमा बिरामीको उपचारमा २४ सै घण्टा खटिँदै आएको छ ।

टौवाबाट पराल झिक्न खोज्दा सर्पले टोकेपछि महोत्तरीको गौशाला–५ का सिल्टु साह उपचारका लागि बर्दिबासस्थित केन्द्र पुगे । शनिबार साँझ केन्द्रमै भेटिएका उनले १२ घण्टामै राम्रो उपचार पाएर ठीक भई घर फर्किन लागेको बताए । सिन्धुलीको कमलामाई नगरपालिका–११ की मनमाया स्याङ्तान पनि घाँस काट्ने क्रममा हरेउले टोकेपछि उपचारका लागि यही केन्द्रमा आइपुगेकी छन् । ‘सबैको सल्लाहमा यहाँ आएकी हुँ । भनिएकै जस्तै राम्रो उपचार पाएँ,’ उनले भनिन् । केन्द्रमा महोत्तरीबाट मात्र नभई सर्लाही, धनुषा, सिन्धुली, रामेछापलगायत आसपासका जिल्लाबाट पनि बिरामी आउने गरेका छन् । ८ वटा मात्रै बेड रहेको केन्द्रमा अहिले दिनमै १० देखि १५ जनासम्म सर्पदंशका बिरामी आइरहेका गुरुङले बताए ।

एक बिरामीको उपचारमा २१ भाइलसम्म एन्टिस्नेक भेनम सिरम प्रयोग हुने गरे पनि अहिले विषालु सर्पले टोकेका बिरामीलाई ३० भाइलसम्म औषधि प्रयोग गर्दा पनि ठीक हुन अप्ठेरो हुने गरेको उपचारमा संलग्न गुरुङ बताउँछन् । विषालु सर्पको विष पनि बिस्तारै लाग्ने र उपचार पनि ढिलो हुने भएकाले त्यस्ता बिरामीलाई भेन्टिलेटर अति आवश्यक पर्ने उनले बताए । अत्यावश्यक भए पनि केन्द्रमा अहिलेसम्म भेन्टिलेटरको व्यवस्थापन गर्न नसकिएको केन्द्रका प्रमुख कृष्णप्रसाद देवकोटाले बताए ।

यसका लागि विभिन्न सामाजिक संघसंस्था र स्थानीय तहमा समेत सहयोग मागिरहेको उनको भनाइ छ । ‘भेन्टिलेटर दिन संस्थाहरू तयार छन् तर सञ्चालन गर्न चाहिले जनशक्ति, ऊर्जा र अतिरिक्त खर्च जुटेको छैन । यसका लागि पनि सहयोग गरिदिन सबैसँग अपिल गरिरहेका छौं,’ उनले भने ।

प्रकाशित : श्रावण १७, २०७८ ११:५८
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×