पालिकाको बजेट चुनाव केन्द्रित- प्रदेश २ - कान्तिपुर समाचार
कान्तिपुर वेबसाईट
AdvertisementAdvertisement

पालिकाको बजेट चुनाव केन्द्रित

ओमप्रकाश ठाकुर

सर्लाही — सर्लाहीका पालिकाहरूले चुनाव केन्द्रित गरेर आगामी आर्थिक वर्षका लागि धमाधम बजेट ल्याउन थालेका छन् । आर्थिक वर्ष २०७८/७९ हालका जनप्रतिनिधिको अन्तिम कार्यकाल रहेकाले उनीहरूले चुनावलाई केन्द्रित गरेर बजेट ल्याएका हुन् ।

पालिकाहरूले असार १० मा बजेट ल्याएर २५ गतेभित्र पारित गर्नुपर्ने प्रावधान छ । तर जिल्लाका कतिपय पालिकाले भने बल्ल बजेट ल्याउन थालेका हुन् । लालबन्दी नगरपालिकाले छैठौं नगरसभा बिहीबार सम्पन्न गर्दै चालु आर्थिक वर्षका लागि १ अर्ब ४ करोड ७९ लाख ५२ हजार ८ सय ८६ रुपैयाँ बराबरको बजेट पारित गरेको छ ।

नगरपालिकाले स्वास्थ्य सेवामा सुधार, शैक्षिक विकास, भौतिक पूर्वाधार, कृषि तथा पशुपन्छी विकास, वातावरण संरक्षण एवं विपद् व्यवस्थापन, रोजगारी सिर्जनालगायतलाई प्राथमिकता दिएको जनाएको छ । १७ वटा वडा रहेको लालबन्दीमा सबै वडामा समान हिसाबले अति आवश्यक क्षेत्रलाई प्राथमिकता दिई बजेट विनियोजन गरिएको नगर प्रमुख मानबहादुर खड्काले जानकारी दिए । उनले गत वर्षहरूको जस्तै यस आर्थिक वर्षको बजेट ल्याइएको दाबी गरे ।

तर, अन्य दलका नेताले भने पालिकाको यसपटकको बजेट चुनाव केन्द्रित आएको आरोप लगाएका छन् । हालका जनप्रतिनिधिको अन्तिम बजेट भएकाले आफ्ना नेता तथा कार्यकर्तालाई हित हुने गरी बजेट आएको नेपाली कांग्रेस लालबन्दी नगर कमिटी अध्यक्ष प्रशान्त आचार्यले जानकारी दिए । उनले लालबन्दीका जनप्रतिनिधि निर्वाचित भएपछि एकपटक पनि सार्वजनिक सुनुवाइ नगरेको तथा अहिलेसम्म कहाँ कुन कार्यक्रममा कति रकम खर्च गरेको भनेर स्पस्ट जवाफ दिन नसकेको बताए । पटक–पटक हर हिसाब सार्वजनिक गर्न अनुरोध गरे पनि जनप्रतिनिधिले बेवास्ता गर्दैर् आएको बताउँदै आचार्यले यसपटकको बजेट उनीहरूले चुनावी रणनीतिअनुसार ल्याएको आरोप लगाए ।

‘लालबन्दी नगरले अहिलेसम्म कुनै पनि हिसाब सार्वजनिक गर्न सकेको छैन, त्यसमा पनि यस पटकको बजेट पूर्णरूपमा आफ्ना नेता कार्यकर्तालाई लक्षित गरी ल्याएका छन्,’ उनले भने । बजेट आउनुपूर्व नगरपालिकालाई ज्ञापनपत्र बुझाएर बजेट जनमुखी र समावेसी बनाउन माग गरिएकोमा त्यसो हुन नसकेको आचार्यले जानकारी दिए । उनले यसपटकको बजेट आवश्यकतामूखी हुनुपर्नेमा व्यक्तिकेन्द्रित भएको आरोप लगाए । नगर प्रमुख खड्काले यस वर्षको मात्र हैन, प्रत्येक वर्षको बजेट चुनाव केन्द्रित नै हुने गरेको बताए ।

उनले जनताका लागि विकास गर्ने भएकाले जनाताकै कामका लागि बजेट छुट्याउने गरेको दाबी गरे । तर आफ्ना कार्यकर्तालाई लक्षित गर्दै बजेट ल्याएको आरोपविरोधी पार्टीले विरोधका लागि मात्र गरेको हुन सक्ने उनको भनाइ छ । ‘हामी निर्वाचित भएसँगै चुनाव केन्द्रित अर्थात् जनताका लागि नै बजेट ल्याउने हो, यसपटक पनि आफ्ना नागरिकका लागि नै बजेट ल्याएका छौं,’ उनले भने, ‘बजेट ल्याउँदा आफ्ना नेता तथा कार्यकर्ता देखेका छैनौं ।’

हरिवन नगरपालिकाले एक साताअघि नै पाँचौँ नगर सभा सम्पन्न गर्दै १ अर्ब ३ करोडको बजेट पारित गरेको छ । हरिवनले भौतिक पूर्वाधार, विपद् व्यवस्थापन, शैक्षिक विकास, स्वास्थ्य सेवामा सुधारलगायतलाई प्राथमिकतामा राखेर बजेट ल्याइएको नगरका प्रमुख प्रशासकीय अधिकृत खरुदेव चुडालले जानकारी दिए । ११ वडा रहेको हरिवनमा प्राथमिकताका आधारमा प्रत्येक वडामा जनताको आवश्यकतामूखी बजेट ल्याइएको नगर प्रमुख गणेश प्रसार्इंले जानकारी दिए । उनले बर्सेनिजस्तै यसपटक पनि सामूहिक हितका लागि बजेट विनियोजन भएको बताए । ‘चुनाव एउटा पाटो हो, बजेट अर्को पाटो हो, कुनै भेदभाव नै नराखी बजेट विनियोजन गर्दै विकास निर्माण गर्दै जाने हो भने जनता फेरि पनि चुनेर जिम्मेवारी दिइहाल्छन्,’ उनले भने, ‘तर हामी जनप्रतिनिधि पनि इमानदार भएर जनताको पक्षमा काम गर्नुपर्छ, हाम्रा लागि सबै नागरिक समान छन् ।’

बरहथवा नगरपालिकाले पनि बिहीबार छैटौं नगर सभा सम्पन्न गर्दै चालु आर्थिक वर्षका लागि १ अर्ब ६ करोड ५७ लाख रुपैयाँको बजेट पारित गरेको छ । नगरपालिकाले शिक्षा, स्वास्थ्य, भौतिक पूर्वाधार, विपद् व्यवस्थापनलगायतलाई प्राथमिकता दिइएको जनाएको छ ।

प्रकाशित : श्रावण २, २०७८ १२:०८
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

खोला दोहनले वन कटान

ओमप्रकाश ठाकुर

सर्लाही — सर्लाहीको लालबन्दी नगरपालिका–१ स्थित लखन्देही खोलामा अवैध उत्खननका कारण आएको बाढीले वन क्षेत्र कटान गरेको छ । एक साताअघि लखन्देही खोलामा आएको बाढीले लालबन्दी–१ नवलपुरस्थित नन्देश्वर सामुदायिक वनको झन्डै २.५ हेक्टर क्षेत्र कटान गरेको हो । वनमा लगाइएको झन्डै १० हजार बिरुवा बगाएर लगेको छ । 

सर्लाहीको लालबन्दी नगरपालिका–१ नवलपुरस्थित कटानमा परेको नन्देश्वर सामुदायिक वन क्षेत्र । तस्बिर : ओमप्रकाश/कान्तिपुर

सामुदायिक वनका अध्यक्ष उदयबहादुर कार्कीले खोलामा अवैध उत्खननको मार सामुदायिक वनले खेप्नुपरेको बताए । ‘वनको पश्चिममा रहेको हराभार क्षेत्र अहिले बगरमा परिणत भएको छ,’ उनले भने, ‘अवैध उत्खननले नै वनमा कटानको समस्या देखिएको हो ।’ खोला उत्खननको समयमा पटक–पटक जनप्रतिनिधिलाई जानकारी गराउँदासमेत बेवास्ता भएकै कारण वनले क्षति व्यहोर्नुपरेको कार्कीले बताए । असारमै बाढीले वन कटान गर्दै लगेकोमा साउन र भदौको बाढी झन् बस्ती पस्ने खतरा रहेको उनको भनाइ छ ।

खोला उत्खननमा स्थानीय तहको निगरानी हुन नसक्दा ठेकेदारको मनपरी बढेको थियो । सामान्यतया ५ फिटसम्मको खोला उत्खननका लागि स्थानीय तहबाट ठेक्का पाएको ठेकेदारले १० देखि १५ फिटसम्मको गहिरो खाडल खनेर नदीजन्य पदार्थ निकालेका थिए ।

ढुंगागिट्टी निकाल्नका लागि लखन्देही खोलाको ठेक्का सम्झौतामा वातावरणीय प्रभाव मूल्यांकन प्रतिवेदनअनुसार हीरापुर डाब्कालीघाटबाट ६ सय मिटर लम्बाइ, ७५ मिटर चौडाइ र डेढ मिटर गहिराइ गरेर उत्खनन गर्न सकिने भनेर उल्लेख छ । तर, ठेकेदार कम्पनीले खनेको खाडल १० देखि १५ फिट गहिरो थियो । २० लाख पाँच हजार रुपैयाँमा ठेक्का पाएको गजुरमुखी निर्माण सेवाले उत्खननको ठेक्का पाएको थियो ।

स्थानीयले विरोध गरेपछि ठेकेदारले गहिरो खाडलको केही भाग पुरेका थिए । स्थानीय कृष्ण जर्घाका अनुसार खोलाले कटान गरेको क्षेत्रभन्दा तल्लो बस्ती जोखिममा छ । ‘नदीमा ठुल्ठूला खाडल बनाएर उत्खनन गरेकै कारण वन क्षेत्रमा कटान भएको छ, अब योभन्दा तल्लो बस्ती जोखिममा छ,’ उनले भने, ‘जनप्रतिनिधि, कर्मचारी ठेकेदारसँग मिल्दा नागरिकले दुःख व्यहोर्नुपर्ने अवस्था आएको छ ।’ उनले ठेक्का परिमाणभन्दा झन्डै चारगुणा बढी नदीजन्य पदार्थ निकालिएको दाबी गरे । नदीले कटान गरेको क्षेत्रमा अहिले पालिकाले एक्स्काभेटर लगाएर बालुवाले पुरिरहेको छ । तर बालुवा मात्र पुरेर समस्या समाधान नहुने स्थानीयको तर्क छ ।

लालबन्दी नगरपालिकाका प्रमुख मानबहादुर खड्काले कटान भएको क्षेत्रमा तटबन्धको काम सुरु भएको जानकारी दिए । मनसुन सकिएपछि दीर्घकालीन तटबन्धका लागि पहल गरिने योजना रहेको उनले सुनाए । ‘सामुदायिक वन क्षेत्रको केही भाग खोलाले कटान गरेको छ, यसको नियन्त्रणका लागि तत्कालीन तटबन्धस्वरूप बालुवाले पुर्ने काम सुरु भएको छ,’ खड्काले भने, ‘दीर्घकालीन तटबन्धको योजना छ, तर खोला उत्खननले नै कटान भएको भन्न सक्ने अवस्था छैन ।’


प्रकाशित : असार २९, २०७८ १३:३२
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×