खाडलमा डुबेर एक वर्षमा २२ बालबालिकाको मृत्यु- प्रदेश २ - कान्तिपुर समाचार

खाडलमा डुबेर एक वर्षमा २२ बालबालिकाको मृत्यु

घरआँगनको पानी निकास तथा सडक निर्माणका क्रममा खनिएका खाडल नपुर्दा दुर्घटना बढ्दो
शिव पुरी

रौतहट — घरनजिक खेल्दै गरेको अवस्थामा खाडलमा जमेको पानीमा डुबेर साताअघि गरुडा नगरपालिका–८ जिगंडियाकी २ वर्षीया हसिना खातुनको ज्यान गयो । उक्त खाडल आँगनको पानी निकासका लागि खनिएको थियो । असार १६ मा गौर नगरपालिका–४ का बालक प्रमोद साहको पनि बाटोमा जमेको पानीमा डुबेर मृत्यु भयो ।

रौतहटको यमुनामाई गाउँपालिकास्थित सडकछेउमा जमेको पानीमा पौडी खेल्दै बालबालिका । फाइल तस्बिर : कान्तिपुर

गाउँघरमा विभिन्न प्रयोजनमा खनिएका खाडलमा बर्खा लागेसँगै जमेको पानीमा डुबेर मृत्यु हुने बालबालिकाको संख्या उच्च छ । रौतहट प्रहरीका अनुसार आर्थिक वर्ष २०७७/७८ मा मात्रै खाडल र सडकका नालामा डुबेर जिल्लामा २२ बालबालिकाको मृत्यु भएको छ । नदी तथा खोलाले बगाएर मृत्यु हुने तथा बेपत्ता हुनेको संख्या पनि उच्च छ । गत साउनयता लालबकैया र वाग्मती नदीले बगाएर मात्रै १७ जनाको मृत्यु भएको तथ्यांक छ ।

माधवनारायण नगरपालिका–८ पिपरा राजवडा टोलका ३ वर्षीय राजकुमार महतोको वाग्मतीको भेलले बगाउँदा मृत्यु भयो । बौधीमाई नगरपालिका–४ का ९ वर्षीय सुरज ठाकुर हजाम बाख्रा चराउन गएका बेला नजिकको लालबकैया नदीले बगाएर बेपत्ता भए । उनको खोजी जारी छ । उनीसँगै गएका साथीहरूले सुरजलाई नदीले बगाएको प्रहरीलाई खबर गरेका थिए ।

घरआँगनको पानी निकास तथा सडकलगायत विकासका काममा खनिएका खाडल त्यत्तिकै छोडिदिँदा तथा अभिभावकले आफ्ना सन्तानको ख्याल नगर्दा डुबेर र नदी, खोलाले बगाएर बालबालिकाले ज्यान गुमाउने क्रम बढेको छ । अघिल्लो वर्ष यसरी ज्यान गुमाउनेको संख्या २६ थियो । बर्सेनि यस्ता घटना भइरहे पनि यसबारे सरोकारवाला पक्ष गम्भीर देखिन्न । रौतहट प्रहरीले भने वर्षायाम लागेसँगै घर वरपर खनिएका खाडल पुर्न सर्वसाधारणलाई अनुरोध गर्दै आएको दाबी गरेको छ । विकास निर्माण प्रयोजनमा बनाइएका जोखिमयुक्त संरचनालाई खुला नछोड्न र बेलैमा व्यवस्थित गर्न पनि निर्माण कम्पनीहरूलाई सचेत गराउँदै आइएको रौतहट प्रहरी प्रवक्ता डीएसपी नारायण चिमरियाले बताए ।

‘वर्षात्का बेला नदी र खाडलमा डुबेर मृत्यु हुनेको संख्या बढ्दो छ,’ चिमरियाले भने, ‘यस्तो बेला सबै पक्ष सचेत हुनुपर्छ । आफू र आफ्ना बालबालिकालाई समेत जथाभावी बाहिर निस्कन दिनुभएन ।’ पौडी खेल्ने नाममा खाडलको गहिराइ थाहा नहुँदा धेरै बालबालिका डुब्ने गरेकाले यसमा सचेत हुन उनले आग्रह गरे । गत वर्ष असारमा बाख्रा चराउन गएकी देवाही नगरपालिकाकी ९ वर्षीया पिन्कीकुमारी साह र ८ वर्षीया निरुता कुमारी लालबकैया नदीको बाँध निर्माणको क्रममा बनाइएको खाडलमा पौडी खेल्न गएका बेला गहिराइ अनुमान गर्न नसक्दा डुबे । बाहिर निस्कन सकेनन् । अन्तमा ज्यान गयो । उक्त घटना हुनु एक साताअघि कटहरिया–२ का ५ वर्षीय सफन मोहम्मदको सडक बनाउन खनेको खाडलमा परेर मृत्यु भयो । जिल्लाभरि सडक विस्तारका नाममा खनिएका खाडल र लालबकैया, वाग्मती नदीका कारण पनि बालबालिका जोखिममा छन् ।

सडक विस्तारका नाममा जताततै खनिएका खाडलमा बर्खामा पानी जम्छ । सामान्य भनेर बालबालिकाहरू पौडी खेल्न जान्छन् । त्यसैमा डुबेर उनीहरूको ज्यान जाने गरेको हो । यस्तो समयमा अभिभावकले पनि आाफ्ना छोराछोरी कहाँ जान्छन् र के गर्दै छन् भनेर हेक्का राख्नुपर्नेमा स्थानीय प्रशासनले जोड दिएको छ । बर्खायाममा बालबालिका जोगाउनै मुस्किल भएको गुजरा नगरपालिका प्रमुख शेख दाबेदले बताए । ‘पानी जमेको स्थानमा बालबालिकाहरू खेल्न उत्साहित हुन्छन्,’ उनले भने, ‘पछि त्यहीँ डुबेर उनीहरूको मृत्यु हुन्छ ।’

प्रकाशित : श्रावण १, २०७८ १२:३३
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

म्याद थप्दै, काम टार्दै

शिव पुरी

रौतहट — सडक डिभिजन कार्यालय चन्द्रनिगाहपुरले समयमै काम नसक्ने निर्माण कम्पनीलाई कालोसूचीमा राख्ने सूचना जारी गरे पनि काम सुरु हुन सकेको छैन । सडक डिभिजनले काम नगर्नुको लिखित कारण तथा पुस्ट्याइँसहित आउन भने पनि उनीहरूले नटेरेका हुन् । उल्टै आयोजनाको गुज्रेको म्याद थप्ने प्रयासमा छन् । 

तोकिएको समयभित्र काम नसकेको र पटक–पटक ताकेता गर्दा अटेर गरेको भन्दै रौतहट र सर्लाहीका २४ वटा आयोजनाको ठेक्का लिएका निर्माण कम्पनीको ठेक्का तोड्न र कालोसूचीमा राख्न गत माघ २७ गते सडक डिभिजनले सूचना प्रकाशित गरेको थियो । ती कम्पनीलाई ७ दिनभित्र स्पष्ट लिखित कारण र पुस्ट्याइँ पेस गर्न पनि भनिएको थियो । सूचनापछि केहीले काम सुरु गरे पनि चित्तबुझ्दो नभएको कार्यालयले जनाएको छ ।

गौर नगरपालिका ४ स्थित लालबकैया नदीको टिकुलियाघाटमा पुल निर्माणको जिम्मा पाएर र काम नगर्ने पप्पु कन्स्ट्रक्सनलाई कालोसूचीमा राखिएको छ । तर कम्पनीले काम थालेको छैन । रोशन कन्स्ट्रक्सन जनकपुरले २०७२ मा ठेक्का पाएको निजगढ फास्ट ट्र्याक मेवा सडकको काम अलपत्र छाडेको छ । उसलाई पनि कालोसूचीमा राख्ने सडकले सूचना जारी गरे पनि काम सुरु गरेको छैन । रोशनले २०७२ मै ठेक्का सकार गरेको पथराबुधरामस्थित भकुवा नदीको पुलको काम ६० प्रतिशत मात्र सकेको छ । शिवशक्ति निर्माण सेवाले मत्सरीस्थित बोर्डर र कुडिया सडकको काम सकारेर अलपत्र छाडेको छ ।

एलएस विश्वन्त जेभीले गडहिया, वाग्मती, गौर, भरुवा नदी र कटहर्वा सडकको काम अहिलेसम्म सुरु गरेको छैन । २०७४ मा ठेक्का सकारेको जेभीलाई अग्रिम जमानतका लागि बैंकमा पत्राचार गरेको सडक डिभिजनका कामु प्रमुख नरेश केशरीले बताए । ‘ठेकेदारले लिखित कारण, पुस्ट्याइँसहित पेस गरेर चाँडै काम थाल्ने र समयमा सक्ने प्रतिबद्धता जनाए पनि आधाजसोले सुरु नै गरेनन्,’ उनले भने, ‘केही ठेकेदारले कछुवा गतिमा काम थालेका छन् । तर धेरैजसोको काम अझै पनि लरतरो छ । उनीहरूलाई के गर्ने भन्ने माथिल्लो निकायमा लेखेर पठाएका छौं ।’ समयमा लिखित कारण र पुस्ट्याइँसहित पेस नभएमा ठेक्का तोड्नेदेखि निर्माण कम्पनीलाई कालोसूचीमा राख्नेसम्मको कारबाही गर्न सडक अघि सरेको थियो ।

ठेक्का लिएर काम नगर्ने प्रवृत्तिका कारण आलोचित पप्पु कन्स्ट्रक्सनले रौतहटमा शिवशंकर कन्स्ट्रक्सनसँगको जेभीमा ३ वटा र गौर नगरपालिका ४ स्थित लालबकैया नदीको पुलको एक्लैले ठेक्का पाएको छ । उसले लमाहा, लौकाहा, तरहरी, लालबकैया र चाँदी नदीमा पुल निर्माणको ठेक्का पाए पनि सम्झौताअनुसार समयमा काम सम्पन्न गरेको छैन । चारवटै पुल निर्माण सुरु भएको ४ देखि ५ वर्ष पुगिसकेको छ ।

सडक डिभिजनका अनुसार रौतहटतर्फ १२ वटा पुल र ७ वडा सडक निर्माणको ठेक्का लागेकोमा समयमै काम सकिएको छैन । सर्लाहीतर्फ ५ वटा सडक निर्माणको ठेक्का लागेको छ । यी ठेक्काहरू २०७१/७२ मै लगाइएको हो । प्रमुख केशरीका अनुसार डीएस साह जेभी हेटौंडाले कटहरिया सडक, पोखरिया, बलुवा, डुमरिया सडकको काम २०७३ सालमै ठेक्का पाएको हो । उक्त कम्पनीले फेरि काम सुरु गरे पनि चित्त बुझ्दो छैन । शविशक्ति निर्माण सेवा रौतहटले कुडिया पुल र मत्सरी, खापड बोर्डर सडक निर्माण सम्झौताअनुसार गर्न सकेको छैन् । एलएस विश्वन्त जेभी ब्रह्मपुरीले पनि गौर पिपरा सडक, कुमालटोल–बसतपुर सडक, गम्हरिया, वाग्मती नदी, सिर्सिया, गौर, अडुवा नदी र टवरा सडक निर्माणको २०७४ मा ठेक्का सकारेर काम नसकेपछि कारबाहीको प्रक्रिया थालेको जनायो । मैनाथपुर ७ हरकटवा हनुमान चोक–सिर्सियाको सडक निर्माण २०७३ सालमा ठेक्का लिएको बनी निर्माण सेवा जनकपुरले अहिलेसम्म काम सम्पन्न गरेको छैन ।

हिमडुङ एन्ड ठोकर/हिरा एन्ड नमिता जेभी काठमाडौंले सितलपुर, मंलगवा, अखोरियाटोल सडकको प्याकेज नम्बर १ र २ सडकको ठेक्का लिएको ५ वर्ष बितिसक्दा पनि काम सकेको छैन । सर्लाहीकै मैनाथपुर सडकको ठेक्का पाएको सुनुस्वा सत्यम् कन्स्ट्रक्सन गौरले २०७३ सालमा सम्झौता गरे पनि अहिले सम्म काम सकेको छैन । प्रमुख केशरीले दिएको जानकारीअनुसार नागार्जुन/ हरिततार/विनोद साह जेभी कलैया, साहिल कन्स्ट्रक्सन रौतहट, कमल कन्स्ट्रक्सन रौतहट, श्रीकृष्ण कन्स्ट्रक्सन रौतहट, नीलगिरी नेसनल क्यानियोन काठमाडौं, एपेक्स/रवि जेभी काठमाडौं र सुनुस्वा सत्यम् कन्स्ट्रक्सन रौतहटले सकारेको सडक तथा पुल निर्माण अलपत्र छ । यीमध्ये १५ वटाको अग्रिम जमानतका लागि बैंकमा पत्राचार गरेको केशरीले बताए ।

प्रकाशित : असार ३०, २०७८ १३:१९
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×