फेरि छावा जन्माउँदै चित्रसेनकली- प्रदेश २ - कान्तिपुर समाचार
कान्तिपुर वेबसाईट
AdvertisementAdvertisement

फेरि छावा जन्माउँदै चित्रसेनकली

साढे ३ वर्षअघि हात्तीसारमै पहिलो सन्तानका रुपमा भीमाकलीलाई जन्म दिएकी चित्रसेनकली दोस्रोपटक गर्भिणी
कान्तिपुर संवाददाता

पर्सा — पर्सा राष्ट्रिय निकुञ्जको अमलेखगन्ज हात्तीसारमा यतिबेला खुसियाली छाएको हो । हात्तीसारकी ढोई चित्रसेनकली फेरि गर्भिणी भएको हात्तीसारका नायब सुब्बा जलेन्द्र चौधरीले जानकारी दिए ।

पर्सा राष्ट्रिय निकुञ्‍जको हात्तीसारमा रहेकी चित्रसेनकली साढे ३ वर्षअघि जन्मिएकी आफ्नो पहिलो सन्तान भिमाकलीसँग । फाइल तस्बिर : कान्तिपुर

साढे ३ वर्षअघि हात्तीसारमै पहिलो सन्तानका रूपमा भीमाकलीलाई जन्म दिएकी चित्रसेनकली दोस्रोपटक गर्भिणी भएकी हुन् ।

‘हामी परिवारमा नयाँ सदस्यको आगमनको खबरले खुसी छौं, चित्रसेनकलीले साढे ३ वर्ष नबित्दै हामीलाई खुसीको खबर दिन लागेकी हुन्,’ उनले भने, ‘हाल उनको गर्भ करिब १ महिनाको छ ।’

निकुञ्जअन्तर्गत प्रतापपुर रमौली पोस्टमा रहँदा वैशाखको १५ देखि २० गतेको बीचमा चित्रसेनकलीको संसर्ग निकुञ्जको जंगली हात्तीसँग भएको चौधरी बताउँछन् । ‘त्यस अवधिमा २ पटक चित्रसेनकली र उक्त मत्ता हात्तीको संसर्ग भएको थियो, त्यसै क्रममा गर्भ रहन गएको हो,’ उनले भने, ‘सामान्यतः ढोईको गर्भ रहेपछि मत्ताले ऊसँग संसर्ग गर्दैन, त्यसपछि उक्त मत्ता चित्रसेनकलीको नजिक पनि परेको छैन ।’

२०६२ सालमा हात्ती प्रजनन केन्द्र खोरसोर चितवनमा जन्मिएकी चित्रसेनकलीलाई २०७० सालमा पर्सा राष्ट्रिय निकुञ्जको हात्तीसारमा ल्याइएको हो । उनलाई निकुञ्ज गस्ती प्रयोजनका लागि रमौली प्रतापपुर पोस्टमा लगिएको थियो । निकुञ्जका ढोइहरू प्रायः यसरी नै जंगली मत्तासँग संसर्ग गरेर गर्भिणी हुन्छन् । खोरसोरमा पनि प्रायः यसै हुने गरेको चौधरी बताउँछन् । हात्तीमा विद्यावारिधि गरिरहेका तथा हाल कोसी टप्पु आरक्षका प्रमुख संरक्षण अधिकृत अशोक राम चित्रसेनकलीले २०७४ माघ १३ गते पहिलो सन्तानका रूपमा भीमाकलीलाई जन्म दिएको सम्झिन्छन् । उनी त्यतिबेला पर्सा निकुञ्जकै सहायक संरक्षण अधिकृत थिए ।

‘एउटा मत्ताले सामान्यतः आफ्नो जीवनकालमा आधा दर्जनसम्म छावा जन्माउँछन्, उनीहरूको गर्भ अवधि २० देखि २२ महिनासम्मको हुन्छ,’ उनले भने, ‘ढोई गर्भिणी भएको यकिन गर्ने विधि हुन्छ, तर सामान्यतः ढोइको फाँचो र ज्यान ठूलो हुँदै गएपछि उसको गर्भको यकिन हुन्छ ।’ अमलेखगन्ज हात्तीसारमा हाल ५ हात्ती छन् । तिनमा एक मत्ता र सबै ढोई छन् । प्रत्येक हात्तीलाई ३ वटा कर्मचारीको दरबन्दी छ । त्यसअनुसार हात्तीसारमा अहिले ५ माहुत, ५ पछुवा र ५ फनैत कार्यरत छन् ।

प्रकाशित : जेष्ठ २६, २०७८ १०:४६
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

भेन्टिलेटर चलाउन छैन जनशक्ति

१४ चिकित्सकको दरबन्दी रहेको अस्पतालमा ४ जना मात्र कार्यरत
ओमप्रकाश ठाकुर

सर्लाही — भेन्टिलेटर अभावमा कोरोना संक्रमितले छटपटाएर ज्यान गुमाइरहँदा जिल्ला अस्पताल सर्लाहीमा राखिएको भेन्टिलेटर भने जनशक्ति अभावमा सञ्चालनमै आउन सकेको छैन । १० आईसीयू र ४ भेन्टिलेटर रहेको अस्पतालमा केही दिनअघि आईसीयू सञ्चालनमा आएको छ, तर भेन्टिलेटर मेसिन अझै थन्किएकै छ ।

भेन्टिलेटर नहुँदा कोरोना संक्रमितको जटिल केस बाहिर रेफर गर्ने गरिएको छ । अन्तिम अवस्थामा भर्ना भएका कतिपय संक्रमितलाई तत्काल भेन्टिलेटरमा राख्न नसक्दा ज्यानसमेत जाने गरेको छ ।

चक्रघट्टा गाउँपालिका–४ का ५२ वर्षीय संक्रमित पुरुषको भेन्टिलेटर अभावकै कारण छटपटिएर ज्यान गयो । अन्य अस्पतालले भेन्टिलेटर खाली नरहेको भन्दै भर्ना लिन नमानेपछि उनको मृत्यु भएको थियो । बरहथवा नगरपालिका–११ का ४२ वर्षीय पुरुषको पनि भेन्टिलेटरको अभावमा उपचारै नपाएर ज्यान गयो । उच्च ज्वरो र खोकी लागेपछि आफन्तले उनलाई जिल्ला अस्पतालमा भर्ना गराएका थिए । त्यसक्रममा उनी कोरोना संक्रमित रहेको पुष्टि भएको थियो ।

स्वास्थ्य अवस्था गम्भीर भएपछि भेन्टिलेटरमा राखेर उपचार गर्नुपर्ने भएकाले उनलाई अस्पतालले रेफर गरिदियो । तर आर्थिक स्थिति कमजोर भएकाले आफन्तले भेन्टिलेटरसहितको अस्पतालमा लान नसक्दा उनको ज्यान गयो । यस्तै अन्तिम अवस्थामा जिल्ला अस्पतालमा भर्ना भएकी कविलासी नगरपालिका–४ की ७० वर्षीया एक महिलाको पनि ज्यान गयो । दमकी बिरामी उनलाई सास फेर्न समस्या भएपछि अस्पताल भर्ना गरिएको थियो । भेन्टिलेटर नभएकाले उनको पनि रेफर गर्दा गर्दै ज्यान गयो ।

जिल्लामा कोभिडका बिरामीका लागि सुविधासम्पन्न अस्पताल नहुँदा गम्भीर बिरामी बाहिर पठाउने गरिएको छ । जनशक्ति अभावमा भेन्टिलेटर सञ्चालनमा आउन नसकेका कारण गम्भीर बिरामीलाई वीरगन्ज, जनकपुरस्थित अस्पतालमा पठाउने गरिएको अस्पतालको कोभिड फोकल पर्सन श्रीप्रसाद साहले बताए । ‘जिल्ला अस्पतालमा राखिएको भेन्टिलेटर जनशक्ति अभावमा थन्केको छ, जसले बिरामीलाई अन्यत्र रेफर गर्नुपर्ने बाध्यता छ,’ उनले भने, ‘भेन्टिलेटर सञ्चालनमा आएको भए गम्भीर बिरामीलाई बाहिर लग्नुपर्ने बाध्यताको अन्त्य हुने थियो ।’

अस्पतालमा दरबन्दी अनुसारको चिकित्सक नहुँदा भेन्टिलेटर सञ्चालनमा ल्याउन नसकिएको अस्पताल प्रमुख डा. नवलकिशोर झाले बताए । उनले अस्पतालमा एमडी र एनेस्थेसियाको दरबन्दी भए पनि चिकित्सक नपाइएको जानकारी दिए । झाका अनुसार जनकपुरबाहेक प्रदेश २ का सबै जिल्लाले भेन्टिलेटरका लागि चिकित्सक अभाव झेलिरहेका छन् ।

उनले जिल्ला अस्पतालमा १४ जना चिकित्सकको दरबन्दी रहेकोमा हाल ४ जना मात्र कार्यरत रहेको जानकारी दिए । यहाँ सञ्चालनमा आएका कोभिड अस्पतालमा पनि चिकित्सकको कमी रहेको उनको भनाइ छ । पीसीआर ल्याब सञ्चालनका लागि पनि दक्ष जनशक्तिको मार अस्पतालले खेपिरहेको झाले बताए । ‘दरबन्दीअनुसारको चिकित्सक जिल्ला अस्पतालमा छैनन्, भेन्टिलेटर चलाउने चिकित्सकको पनि दरबन्दी छ, तर फुलफिल छैन, बाहिर करारमा पनि चिकित्सक पाइरहेको छैन, जसले भेन्टिलेटर सञ्चालनमा ल्याउन सकिएको छैन,’ झाले भने, ‘भेन्टिलेटरकै कारण गम्भीर बिरामीलाई बाहिर रेफर गर्नुको विकल्प छैन ।’

यता जिल्ला प्रशासन कार्यालयले भने दुई साताअघि अस्पतालमा भेन्टिलेटरको ब्यवस्थापन भइरहेको जनाएको थियो । अहिले भेन्टिलेटरका व्यवस्थापन भए पनि जनशक्ति अभावले थन्केर बसेको प्रमुख जिल्ला अधिकारी हेमराज तामाङद्वारा जारी सूचनामा उल्लेख छ । सूचनामा जिल्ला प्रशासनको अथक प्रयासमा पनि भेन्टिलेटर सञ्चालनमा ल्याउन नसकिएको जनाइएको छ ।

जिल्लामा १ हजार ७ सय २० जनामा कोरोना संक्रमणको पुष्टि भइसकेको छ । संक्रमणका कारण मृत्यु हुनेको संख्या ६८ पुगेको छ । ६ सय ८० जना निको भएका छन् । जिल्लामा अहिले ९ सय ९५ जना सक्रिय संक्रमित रहेको जिल्ला जनस्वास्थ्य कार्यालयले जनाएको छ । सक्रिय संक्रमित अधिकांश होम आइसोलेसनमा बसिरहेका छन् ।

प्रकाशित : जेष्ठ २६, २०७८ १०:४५
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×