मनाइयो जुडशीतल पर्व- प्रदेश २ - कान्तिपुर समाचार
कान्तिपुर वेबसाईट
AdvertisementAdvertisement

मनाइयो जुडशीतल पर्व

ओमप्रकाश ठाकुर

सर्लाही — सर्लाहीको कविलासी नगरपालिका–१ पिपरियामा कक्षा ५ मा अध्ययनरत उज्ज्वल झा बिहीबार बिहान सुतिरहेकै बेला हजुरआमाले शिरमा पानी छोपिदिँदा उनको निद्रा खुल्यो ।

जुडशीतल पर्वको अवसरमा बिहीबार सलार्हीको हरिपुरस्थित बगैंचामा पानी हाल्दै बालबालिका । तस्बिर : कान्तिपुर

त्यसलगतै उनलाई आफूभन्दा मर्यादाक्रममा ठूलो रहेको घर र छिमेककाले शिरमा पानी हालेर आशिष दिए । उनी पनि रमाइलो मान्दै ठुलाबडाको आशीर्वाद लिए । परम्पराको बारेमा सामान्य बुझ्न थालेका १० वर्षीय बालक झालाई अनौठो भने लागिरहेको थियो । तर, परम्परा भन्दै उनले रमाइलो माने । लगत्तै उनी बुबा अनिल झाको साथमा बगैंचातर्फ लम्के । बुबाको हातमा पानीले भरिएको बाल्टी थियो । उनले पनि ग्यालेन बोके । बगैंचामा पुगेर बुबासँगै हरेक बोटबिरुवामा पानी हाले ।

जुडशीतल पर्वमा बिहानै शिरमा पानी हालेर आशिष दिनुको साथै किशोरकिशोरीहरू एकआपसमा हिलो माटो खेलेर मान्ने प्रचलन छ । झा पनि आफ्नो उमेरका साथीहरूसँगै हिलो माटो खेल्दै यो पर्व मनाए । झाका बुबा अनिलले वैज्ञानिक महत्त्वसमेत भएकाले जुडशीतल पर्वका बारेमा नयाँ पुस्तालाई डोर्‍याउने काम गरेको बताए । उनका अनुसार बदलिँदो मौसमबाट बच्न यो पर्व निकै मद्दत पुर्‍याउछ । ‘जुडशीतल परम्परा मात्र हैन, यसको वैज्ञानिक महत्त्व पनि छ, गर्मी सुरु भएको बेला शिरमा पानी हाल्दा शीतलता प्रदान हुन्छ,’ उनले भने ।

त्यही परम्परा मान्दै जुडशीतल पर्व धुमधामका साथ बिहीबार मनाइएको छ । ठूलाले सानालाई शिरमा पानी सिञ्चित गर्दै वर्षभरि शीतलता, सुख, शान्ति एवं दीर्घायुको कामना गर्दै आशीर्वाद दिने चलन छ । जुडशीतलको दिन रूखबिरुवामा समेत पानी हाल्ने परम्परा छ । फागुमा रङ र अबिर खेलेजस्तै जुडशीतलमा हिलो पानी खेल्ने गरिन्छ ।

नयाँ वर्षका दिन चनाको सातु खाएर सतुवाइन मनाइँदै राति घरघरमा साकाहारी मीष्ठान्न भोजन भात, दालसहित तरुवा, करीबरी बनाएर खाने चलन छ । जुडशीतलको दिन रातिकै बासी खाना जुडाएर (पानीमा हालेर) खाने चलन छ । यसलाइ नै जुडशीतल भनिन्छ ।

प्रकाशित : वैशाख ३, २०७८ ०८:५३
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

आज कर्णालीका मुख्यमन्त्रीले विश्‍वासको मत लिँदै

जोगिएला त शाहीको पद ?
कलेन्द्र सेजुवाल

वीरेन्द्रनगर — सुरुवातदेखि नै आफूविरुद्ध चर्को दबाब महसुस गर्दै आएका कर्णाली प्रदेशका मुख्यमन्त्री महेन्द्रबहादुर शाही अन्तत: आज संसद्मा विश्वासको मत लिँदैछन् । दिउँसो २ बजे हुने मतदानबाट उनी नेतृत्वको सरकारको भविष्य निर्क्यौल हुनेछ ।

हाल ३९ सदस्य रहेको कर्णाली प्रदेशसभामा मुख्यमन्त्री शाहीको दल नेकपा (माओवादी केन्द्र) का १२ जना सांसद छन् । विश्वासको मत लिनका लागि २० जना सांसदको आवश्यकता पर्दछ । यस्तो प्रतिकूल अवस्थामा समेत विश्वासको मत लिन खोज्नुले मुख्यमन्त्री शाहीले अन्य दलसँग आन्तरिक गठजोड गरेको अनुमान गरिएको छ । प्रदेशसभामा कांग्रेसका ६, राप्रपाका १ र एमालेका १९ (सभामुख राजबहादुर शाहीलाई छोडेर) सांसद छन् ।

कांग्रेसले सरकारलाई साथ दिने कि नदिने भन्ने निर्णयको लागि केन्द्रको निर्देशन पर्खेको छ । ‘अन्यत्र (गण्डकीतिर) एमालेविरुद्ध समीकरण भएकोले यता पनि त्यस्तै निर्देशन आउँछ कि भन्ने अनुमान गरेका छौं,’ संसदीय दलका नेता जीवनबहादुर शाहीले भने, ‘तर स्पष्ट निर्देशन नआउँदासम्म हामीले निर्णय गर्ने अवस्था छैन ।’ केन्द्रको निर्देशनअनुसार केही बेरमा बस्ने संसदीय दलको बैठकले आधिकारिक निर्णय गर्ने उनले बताए ।

केपी ओली पक्षीय सांसद (हाल एमाले संसदीय दलका नेता) यामलाल कँडेलको अगुवाइमा मुख्यमन्त्री शाहीविरुद्ध असोज २५ मा तत्कालीन नेकपा संसदीय दलमा अविश्वासको प्रस्ताव दर्ता भएको थियो । यद्यपि माधव नेपाल समूहका सांसदको सहयोगमा उक्त प्रस्ताव कात्तिक ७ गते अस्वीकृत भयो । त्यसअघि पनि मुख्यमन्त्री शाहीविरुद्ध दुईपटक हस्ताक्षर संकलन भएको थियो । यी सबै अप्ठेरोमा माधव नेपाल समूहले जोगाएको थियो । यसपटक पनि मुख्यमन्त्री शाहीको प्रमुख भरोसा नेपाल समूह देखिएको छ ।

नेपाल समूहको सहयोगबिना कांग्रेसको समर्थनको अर्थ पनि रहँदैन । ‘उहाँहरुले अन्तिम समयमा के गर्नुहुन्छ भन्ने कुराले विश्वासको मत सफल वा बिपल हुन्छ होला,’ माओवादी केन्द्रका एक सांसदले भने, ‘औपचाचारिक रुपमा एमाले पार्टी एउटै भए पनि नेपाल समूह राजनीतिक रुपमा अलग भएकोले हामीले सहयोग पाउँछौं भन्ने विश्वास छ ।’ सरकारलाई विश्वासको मतको लागि आवश्यक पर्ने मत प्राप्त हुने उनले बताए ।

प्रकाशित : वैशाख ३, २०७८ ०८:४७
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×