वर्षैपिच्छे नयाँ बनाइदिने भन्दै भत्काइन्छ घर- प्रदेश २ - कान्तिपुर समाचार
कान्तिपुर वेबसाईट
AdvertisementAdvertisement

वर्षैपिच्छे नयाँ बनाइदिने भन्दै भत्काइन्छ घर

‘चरा भए बोटमा बस्न जान्थ्यौँ । मान्छे हौँ, घर चाहिन्छ अब कहाँ जाऊँ ?’ 
भरत जर्घा मगर

सिरहा — नरहा गाउँपालिका–३ नयाँ चोहर्वाकी ६० वर्षीया हरिहर मरिक(डोम) आफ्ना नातिहरु धिरज र निरजलाई लिएर कठ्यांग्रिदो चिसोमा घरबाहिर त्रिपालमा सुत्छिन् । छोरा मन्जय र बुहारी शोभा मरिक छोरीसहित सानो घरमा सुत्छन् । कारण हो–‘सुत्ने घरको अभाव हुनु ।’

एक कोठे घरमा सुत्नेदेखि भान्सासम्म छ । केही दिनअघि प्रदेश सरकारबाट इँटाको गाह्रो र टिनको छानो भएको घर बनाइदिने भन्दै पुरानो घर भत्काइयो । तर, उनीहरुको घर बनेन् ।

उनीजस्तै सञ्जय मरी, मनोज र बिल्टु मरिकका परिवारले पनि यस्तै समस्या भोगिरहेका छन् । उनीहरुले विगत ५ वर्षदेखि बसोबासका लागि घर बनाउने झन्झट बेहोर्दै आएका छन् । ‘५ वर्षमा तीन पटक हाम्रो घर भत्काइयो । पहिले दुई पटक जमिनदारले आफ्नो जग्गा हो भन्दै खाली गरायो,’ शोभाले भनिन, ‘अहिले बन्न लागेको घर पनि रोक्का भयो । अब कहाँ जाऊँ ।’ घर अभावले चिसोमा रात कटाउन मुस्किल भएको उनले सुनाइन् । वर्षैपिच्छे नयाँ घर बनाइदिने भन्दै घर भत्काइदिने गरेकाले आफूहरु आर्थिक मारमा परेको उनी बताउँछिन् ।

उनीहरुको घर पूर्व–पश्चिम राजमार्गसँग दक्षिणपट्टि टाँसिएको छ । ४ घर डोम परिवार त्यस स्थानमा ६० वर्षदेखि बसोबास गर्दै आइरहेका छन् । सोही ठाउँका जगदेव ठाकुरले आफ्नो जग्गा भएको दाबी गर्दै उनीहरुको घर दुई पटक भत्काइदिए । त्यसपछि उनीहरु केही मिटर पर सरे ।

‘सामुदायिक वनको जग्गा हो भन्दै वन कार्यालयले फेरि घर बनाउन रोकिदियो,’ बिल्टु मरिकले भने, ‘यही छेउमा वनकै जग्गामा ठूलाबडाले पक्की घर बनाउँदा कसैले रोक्न सकेनन् । हामी जस्तो गरिब निमुखाका लागि कानुनमाथि कानुन छ । चरा भए बोटमा बस्न जान्थ्यौँ । मान्छे हौँ, घर चाहिन्छ अब कहाँ जाऊँ ?’

उनले आसपासमा वनकै जग्गामा दर्जनौं पक्की घर बन्दा पनि वन कार्यालयले नरोकेको तर आफूहरुलाई भने घर बनाउन नदिएको गुनासो गरे । ‘हामी डोम समुदायको घर मात्रै रोकेका छन्,’ उनले भने । जग्गाको भाउ बढ्दै गएपछि बलियाबाठाहरुले खाली आफूहरुलाई विस्थापित गरी चलखेल गर्न खोजेको उनले बताए ।

‘दलित भनेर हामीहरु हेपिएका छौँ । न जग्गा छ न त ऐलानीमा बलिया मानिसहरुले बसोबास गर्न दिएको छ,’ मनोज मरिकले भने, ‘पटक–पटक जमिन्दारले घर भत्काउन थालेपछि वडाध्यक्षसँग ऐलानी जग्गामा बसोबास गर्न अनुरोध गरेँ ।’ तर पनि झन्झट खडा भएर तनाव भएको उनले सुनाए । ‘सरकारका हाकिमहरुले यहाँ गरिबलाई कानुन देखाउने र बलियालाई छुट दिने गरेका छन्,’ उनले भने ।

वडाध्यक्ष अनिसुल राईनले पीडित डोम समुदायका लागि घर बनाउन वन राज्यमन्त्रीसँग पहल गरेको बताए । यही क्षेत्रका प्रदेश सांसदमा निर्वाचित सुरेश मण्डल वन राज्यमन्त्री हुन् । उनले प्रदेश सरकारबाट प्रत्येक परिवारलाई घर बनाउन ३ लाखको दरले बजेट ल्याउन सहयोग गरेका थिए । ‘वडाध्यक्षलाई ऐलानी जग्गा खोज्न आग्रह गरेको थिएँ,’ मन्त्री मण्डलले भने, ‘ऐलानी जग्गा हो भनेर जानकारी आएपछि पुस १४ गते शिलान्यास गरेँ ।’

घर बनाउने इँटा, बालुवा–गिट्टी पनि झारिसकिएको छ । पछि स्थानीयले यो जग्गा जोवहा सामुदायिक वनको भएको भन्दै विरोध गरे । वन कार्यालयले घर बनाउन रोकेका छन् । सामुदायिक वनको जग्गामा घर बन्न थालेपछि रोकेको सबडिभिजन वन कार्यालय चोहर्वाका इन्चार्ज सशीन्द्र यादवले बताए ।

प्रकाशित : माघ १०, २०७७ १५:३६
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

प्रधानमन्त्री कप क्रिकेट : सुदूरपश्चिम प्रदेश बाहिरियो

कान्तिपुर संवाददाता

काठमाडौँ — राजधानीमा जारी प्रधानमन्त्री कप पुरुष राष्ट्रिय क्रिकेट प्रतियोगिताबाट सुदूरपश्चिम बाहिरिएको छ ।

मूलपानी मैदानमा लुम्बिनी प्रदेशसँग ६ विकेटले पराजित भएको सुदूरपश्चिम बाहिरिएको हो । तीन खेलबाट दोस्रो जित निकालेको लुम्बिनीले अघिल्लो चरणको यात्रालाई जिवन्त राख्दा हारेको सुदूरपश्चिमले लगातारका तीन खेलमा पराजय भोग्दै जारी प्रतियोगिताबाट बाहिरिएको छ । सुदूरपश्चिमको एक खेल भने अझै बाँकी छ ।

सहज जित निकालेको लुम्बिनीले सुदूरपश्चिमले प्रस्तुत गरेको ६३ रनको लक्ष्य १४.४ ओभरमा ४ विकेट गुमाएर भेटाएको हो । लुम्बिनीको जितमा सौरभ खनालले अविजित १८ रन जोड्दा प्रकाश केसीले पनि नटआउट १७ रन जोडे । कप्तान कृष्ण कार्कीले १५ रनको योगदान गर्दा ओपनर देव खनाल ९ रनमा पवेलियन फर्किएका थिए । सुदूरपश्चिमका शेर मल्लले २ विकेट लिए । विनोद लामाको नाममा एक विकेट रह्यो ।

यसअघि टस हारेर पहिले ब्याटिङ गरेको सुदूरपश्चिमले २७.४ ओभरमा सबै विकेटले गुमाएर मात्र ६२ रन जोड्न सक्यो । यस्तै, नारायण जोशीले सर्वाधिक १७ रन जोड्दा कप्तान सन्तोष भट्टले ११ रनको योगदान गरे । तीन खेलाडी शून्यमा पवेलियन फर्किँदा केही ब्याट्स १० भित्र समेटिएको थियो । सुदूरपश्चिमलाई सस्तैमा समेट्न लुम्बिनीका कृष्ण कार्कीले ४ विकेट लिए । अनिल खरेल र विक्रम भुसालले २/२ विकेट लिए । जितसँगै समूह ‘बी’ को लुम्बिनीले ३ खेलमा ४ अंक जोडेको छ ।

लुम्बिनी दोस्रो स्थानमा उक्लिएको छ । लुम्बिनीले पहिलो खेलमा प्रदेश–२ लाई ७७ रनले हराएको थियो भने दोस्रो खेलमा पुलिसलाई ७४ रनको नतिजा सुम्पिएका थियो । लगातार तीन खेलमा पराजय भोगेको सुदूरपश्चिम यसअघि वाग्मती प्रदेश र पुलिससँग पराजित भएको थियो ।

प्रकाशित : माघ १०, २०७७ १५:२६
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×