आइसीपीबाट कोरोना फैलिने जोखिम  - प्रदेश २ - कान्तिपुर समाचार
कान्तिपुर वेबसाईट
AdvertisementAdvertisement

आइसीपीबाट कोरोना फैलिने जोखिम  

शंकर आचार्य

पर्सा — मालवस्तु आयात हुने मुलुकको मुख्य नाका वीरगन्जस्थित एकीकृत सुरक्षा जाँच चौकी (आइसीपी) बाट कोरोना संक्रमण भित्रिने खतरा उच्च रहेको छ । भारतमा तीव्र रुपमा कोरोना संक्रमितको संख्या बढी रहेको र उसका अधिकांश राज्यमा संक्रमित देखा परिरहेको सन्दर्भमा दैनिक ठूलो सख्ंयामा भारतीय चालक आउने गरेको यो नाकामा कोरोना संक्रमणलाई लिएर आवश्यक सर्तकता नअनाइदा संक्रमण भित्रिने जोखिम उच्च छ ।


आइसीपीको दक्षिणी गेटमा २ साताअघि हेल्थ डेस्क स्थापना गरिएको छ । त्यहाँ २ स्वास्थ्यकर्मीले पालैपालो ड्युटी दिन्छन् । तर उनीहरुसँग मास्क, पन्जा र ह्यान्ड सेनिटाइजर तथा ज्वरो नाप्ने थर्मल गन बाहेक केही छैन । हेल्थ असिस्टेन्ट अनिशकान्त कुशवाहा एक सहकर्मीका साथ बिहान–बेलुका पालैपालो ड्युटी गरी रहेको बताउँछन् । ‘यहाँ हामीसँग थर्मल गनबाहेक केही उपकरण छैन, भारतबाट आउने चालकहरुको ज्वरो नाप्छौं, साबुन पानीले हात धुन लगाउँछौं,’ उनले भने, ‘अरु त परै जाओस् सर्जिलक मास्कसमेत छैन, वीरगन्ज महानगरपालिकाको कार्यालय तथा आइसीपी दुवैले यसबारे चासो लिएका छैनन, हामीलाई कम्तीमा एन ९५ मास्क चाहियो ।’


मूल गेटमा राखिएको हात धुने पानी सक्किँदा पनि पानी फेरि ल्याइदिने कोही नहुने गरेको उनले बताए । भारतबाट भित्रिने मालवाहक सवारी साधनलाई सेनिटाइज गर्न २ वटा पम्पिङ्ग मेसिन रहे पनि त्यसमध्ये एउटा बिग्रिएको उनले बताए । ‘यहाँ त अत्यन्तै जोखिम भयो,’ कुशवाहा भन्छन्, ‘यो नाकामा गम्भीरतापूर्वक ध्यान दिइएन भने भारतबाट सहजै कोरोना भित्रिन्छ ।’ भारतको बिहार, झारखण्ड, महाराष्ट्र, पन्जाव, पश्चिम बंगाल लगायत थुप्रै राज्यबाट मालवाहक सवारी साधन यो भन्सारमा दैनिक आउने गरेका छन् ।


आइसीपी सञ्‍चालक इन्टर मोडल यातायात विकास समिति प्रमुख कमल ज्ञवालीले श्रोत र साधनले भ्याएसम्म भारतबाट आउने मालवाहक सवारी साधनका चालकबाट कोरोना रोग भित्रिन नदिन सक्दो प्रयास गरिएको दाबी गर्छन् । ‘हामी पहिले चालकहरुलाई साबुन पानीले हात धुन लगाउँछौं, त्यसपछि उनीहरुको ज्वरो नाप्छौं,’ उनले भने, ‘त्यसपछि सवारी साधनको चक्कामा ब्लिचिङ्ग पाउडर छर्कन्छौं, अनि मात्र सवारी साधन नेपाल छिर्छ ।’


कर्मचारीहरु पनि मास्क र पन्जा लगाएर सर्तकतापूर्वक काम गरी रहेको उनले बताए । हाल आइसीपीमा भारतबाट दैनिक जसो १ सय ५० देखि १ सय ७५ मालवाहक सवारी भित्रिरहेका छन् । एक सवारीमा एक चालक, आइसीपी तथा भन्सार कर्मचारी, भन्सार एजेन्टहरु, सुरक्षा गार्डहरु समेत गरी दैनिक ३ सयदेखि ४ मानिस आइसीपीमा हुन्छन् । ‘भारतबाट हुने मालवस्तुको आयात र त्यहाँबाट आउने सवारी चालकहरु, कर्मचारी लगायत सम्पूर्णको उपस्थिति हेर्दा तुलनात्मक रुपमा सुरक्षाको व्यवस्था कम रहेको हामीले पनि अनुभूति गरेका छौं,’ उनले भने, ‘तर हाम्रो स्रोत र साधनले भ्याएसम्म हामीले प्रयास गरी रहेका छौं, मुलुककै मुख्य नाका भएकाले सरकारले यसलाई अझ व्यवस्थित बनाउन सुविधा थप्नु पर्ने त हो ।’

प्रकाशित : चैत्र ३०, २०७६ १६:५३
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

गम्भीर बिरामीलाई पनि भारत जान रोक

शंकर आचार्य

पर्सा — भारत सिलिगुढीकी विना कुमारी लकडाउन सुरु हुनुअघि वीरगन्ज बस्ने भाइ पवन गुप्ताको घरमा आएकी थिइन् । तर, चैत २० मा उनका पतिको सिलिगुढीमा मृत्यु भयो । उनले वीरगन्जस्थित भारतीय महावाणिज्य दूतावासबाट घर जान भरमग्दुर प्रयास गरिन् ।

विनाले दूतावासका अधिकारीलाई पतिको मृत्यु भएकोबारे अस्पतालका चिकित्सकसँग कुरा गराइन् । मृत्यु प्रमाणपत्र पनि मगाइन् । तर, उनलाई दूतावासले सिलिगुढी फर्कने अनुमति पत्र बनाइदिएन । भोलिपल्ट चैत २१ मा उनी आफ्नै प्रयासले विराटनगर हुँदै सिलिगुढीतर्फ लागिन् ।
बारा देवताल गाउँपालिकाका २८ वर्षीय अर्जुन बैठा पेटको क्यान्सरका बिरामी हुन् । अन्तिम अवस्थाको क्यान्सरको उपचारका लागि नियमित भारत जानुपर्ने उनले भारतीय महावाणिज्य दूतावासबाट अनुमतिपत्र त पाए तर चैत २१ मा वीरगन्ज हुँदै रक्सौल जाँदै गर्दा उनलाई रोकियो । रक्सौलस्थित अध्यागमन कार्यालयले रोकेपछि सिकिस्त अवस्थामै उनी घर फर्किए ।

अर्जुनका छिमेकी अरुण सिंहका अनुसार गम्भीर बिरामी अर्जुनलाई अर्को बाटोबाट रक्सौलकै एक अस्पतालमा लगेर उपचार गराइँदै छ । ‘हामीले अर्जुनलाई जान दिनुपर्‍यो भनेर धेरै अनुनय गर्‍यौं, तर रक्सौलको अध्यागमन कार्यालयले जानै दिएन,’ उनले प्रश्न गरे, ‘जसोतसो गरी अर्को बाटोबाट रक्सौलको एसआरपी अस्पतालमा पुर्‍यायौं, अर्जुन अहिले त्यहाँ भर्ना भएका छन् । मृत्युसँग जुधिरहेका र अन्तिम अवस्थामा रहेका एक बिरामीले उपचारसमेत नपाउने गरी गरिएको लकडाउन कसका लागि त ?’

भारत बोधगयाका प्रदीप वैद्य र अमरदीप वैद्य दाजुभाइ काठमाडौंमा पुरोहित पेसा गर्छन् । उनीहरुकी ८० वर्षीया आमा यशोधादेवीको सोमबार बोधगयामा मृत्यु भयो । दुवै भाइ मोटरसाइकलमा राजधानीबाट मंगलबार वीरगन्ज आए । स्वदेश फिर्तीका लागि अनुमति पत्र बनाउन आएका उनीहरुलाई भारतीय महावाणिज्य दूतावासले रित्तै फर्काइदियो ।

हार मानेर मंगलबार साँझ उनीहरु काठमाडौं फर्किए । बुधबार पनि काठमाडौंमै बसेका छन् । आमाको अन्तिम संस्कारमा समेत सहभागी हुन नपाउँदा उनीहरु विछिप्त छन् । ‘यो कस्तो लकडाउन हो, मर्दापर्दा पनि हामीले आफ्नो घर फर्कन पनि नपाउने त ?,’ अमरदीपले आक्रोश पोखे, ‘हाम्रा लागि हरक्षण कष्टकर छ, उता एक जना बूढो दाजु मात्र हुनुहुन्छ, उहाँले राम्रोसँग संस्कार र किरियाकर्म गर्न सक्नुहुन्न ।’

प्रदीपले पनि आफू जीवनकै सर्वाधिक विचलित क्षणमा रहेको सुनाए । ‘हामीलाई जन्म दिने आमाले देहत्याग गर्नुभयो, हामीले अन्तिम पटक आमाको मुख पनि हेर्न पाएनौं,’ उनले दुःख पोखे, ‘हामीमाथि ठूलो अन्याय भयो ।’

यी प्रतिनिधि घटना मात्र हुन् । नेपाल र भारतबीच खुला सिमाना र ‘रोटीबेटीको सम्बन्ध’ भएकाले एकअर्का मुलुकमा सहज आउजाउ चल्छ । रोजगारीका क्रममा ठूलो जनसंख्या दुवै मुलुकमा बस्छन् । लकडाउन अवधिमा औषधोपचार तथा अत्यावश्यक अवस्थामा एकअर्का मुलुकमा आवागमन गर्न कुनै रोक छैन । भारत सरकारकै मार्च १३ को सार्वजनिक निर्देशिकाले पनि लकडाउन अवधिमा नेपाल र भुटानका नागरिकका लागि भारतमा आवागमनको सुविधामा बन्देज लगाइएको छैन । यस्तो अवस्थामा विभिन्न बहानामा भारतीय तथा नेपाली नागरिक अत्यावश्यक पर्दा पनि भारत जान पाएका छैनन् । यसरी नियमविपरीत रोकिनु अनुचित भएको पीडितहरु बताउँछन् ।

भारतीय महावाणिज्य दूतावासका एक अधिकृतले मानवीय पीडाको बोध आफूहरुलाई भए पनि माथिल्लो निकायको आदेशका कारण हात बाँधिएको अवस्थामा रहेको बताए । ‘हामी पनि मानव हौं र हामीले पनि सर्वसाधारणको पीडा बुझेका छौं,’ उनले भने, ‘तर कतिपय अवस्थामा आफूभन्दा माथिल्लो निकायको आदेशको पालना गर्न हामी बाध्य हुन्छौं ।’

प्रकाशित : चैत्र २८, २०७६ ०८:४५
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×