‘करेसाबारीले जोगियो फजुल खर्च’- प्रदेश २ - कान्तिपुर समाचार

‘करेसाबारीले जोगियो फजुल खर्च’

कान्तिपुर संवाददाता

पर्सा — वीरगन्ज महानगरपालिकाका तीनवटा वडामा किशोरीहरूले अर्ग्यानिक तरकारी खेती थालेका छन् । वडा नं २९, ३० र ३१ का किशोरीहरूले करेसाबारीमा खेती थालेका हुन् । 

नेपाल ग्रामीण पुनर्निर्माण संस्थाको आयोजनामा सञ्चालित किशोरी संवाद कार्यक्रमले यो अभियानलाई सहयोग गरेको छ । कार्यक्रमले ३ सय ५० किशोरी तथा अभिभावकलाई करेसाबारी बनाउने तालिम तथा तरकारीको बीउ सहयोग गरेको हो । विषादीयुक्त तरकारीले स्वास्थ्यमै समस्या आउन थालेपछि अर्ग्यानिक खेतीमा जोड दिइएको हो । किशोरीहरूले घरका करेसाबारीमा साग, काउली, बन्दा, लसुन, प्याज, धनिया, बंगला तरकारी लगाएका छन् ।


वीरगन्ज–३० लालपर्सास्थित सागर संवाद केन्द्रकी किशोरी सीताकुमारी गुप्ताले अभिभावकलाई अर्ग्यानिक खेतीबारे बुझाउन सकिएको बताइन् । बुबा वीरबहादुरले आफू किसान भए पनि अन्नबालीतर्फ मात्र ध्यान दिएको र किनेर तरकारी खाँदै आएको सुनाए । ‘करेसा बारीको खेतीले तरकारी किन्ने फजुल खर्च जोगियो,’ उनले भने, ‘तरकारी विक्री गरे केही आम्दानी हुँदा घर खर्च पनि जुटेको छ ।’ तारा संवाद केन्द्र मुसैलीकी किशोरी इन्दु गुप्ता करेसाबारी नहुँदा प्रायः आलुको तरकारी खानु परेको सम्झिन्छिन् । ‘अहिले जुन तरकारी खान मन लाग्यो, बारीबाट टिप्यो पकायो,’ उनले भने, ‘हरियो, ताजा र स्वादिलो तरकारी खान पाइएको छ ।’ बालबालिका तथा गर्भवती महिलाका लागि हरियो तरकारी अति आवश्यक रहेको संवाद केन्द्रको छलफलबाट सिक्न पाएको उनले सुनाइन् ।


संस्थाका संवाद अधिकृत प्रकाश पाण्डेले करेसाबारीबारे ३ महिने तालिम दिएको बताए । पोषणको पहुँच पुर्‍याउन र विषादीरहित तरकारी उत्पादन तथा उपभोगका लागि तालिम दिइएको उनको भनाइ छ ।


‘तराईका धेरैजसो किसानहरू अन्नबालीमै केन्द्रित छन्, तरकारी खेती थोरैले मात्र गर्छन्,’ उनले भने, ‘संस्थाको उद्देश्य करेसाबारीबाट तरकारी खेतीतर्फ किसानलाई आकर्षित गराउनु हो ।’ युरोपियन युनियनको सहयोगमा चाइल्ड नेपाल र संरक्षण नेपालको सहकार्यमा संस्थाले कार्यक्रम गरेको हो । संवाद कार्यक्रमले विद्यालय जान छाडेका किशोरीहरूलाई विद्यालय फर्काउने अभियान पनि सञ्चालन गरिरहेको छ ।

प्रकाशित : माघ १४, २०७६ ०९:३५
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

१० करोड ठगेर सहकारी सञ्चालक फरार

उजुरी दिएको ११ महिना बित्दा पनि प्रहरीले अनुसन्धानमा चासो नदिएको आरोप
भूषण यादव

(वीरगन्ज) — देवनारायण भँडेलले गत वर्ष पैतृक जग्गा बिक्री गरेर एक करोड ५० लाख रुपैयाँ हात पारे । वीरगन्जकै प्राइम बचत तथा ऋण सहकारी संस्थाले वार्षिक १८ दशमलव ७५ प्रतिशत ब्याज दिने भएपछि सबै पैसा मुद्दती खातामा जम्मा गरे ।

वीरगन्ज महानगरपालिका–४ बिर्तानिवासी उनी अहिले चिन्तित छन् । उनले रकम जम्मा गरेको सहकारी बन्द छ । सञ्चालक ११ महिनादेखि फरार छन् । वीरगन्जको लिंक रोडमा रहेको उक्त सहकारीका अध्यक्ष राजेश पटेल र कोषाध्यक्षसमेत रहेकी श्रीमती रीता पोखरेल भँडेलको घरमा भाडामा बस्दै आएका थिए ।

‘जमिन बिक्रीबाट ठूलै रकम आएको पटेलले थाहा पाएका थिए,’ उनले भने, ‘सहकारीमा रकम जम्मा गर्न दम्पतीले अनेक तरिकाले फकाउन थाले । आकर्षक ब्याज आउने लोभमा एक वर्ष ‘मेचुरिटी टाइम’ रहने गरी रकम जम्मा गरेको थिएँ ।’ उनका अनुसार ‘मेचुरिटी टाइम’ सकिएपछि पैसा झिक्न जाँदा सहकारीमा त्यति पैसा नभएको पटेलले बताएका थिए । पटेलले आफ्नो जमिन बेचेर भए पनि पैसा दिने आश्वासन दिएका थिए । ‘गैरसरकारी संस्था जेसिजका पूर्वअध्यक्ष र जिल्ला सहकारी संस्थाका कोषाध्यक्ष समेत भएकाले उनी सहकारी बन्द गरी पैसा लिएर फरार होलान् भन्ने सोचेको पनि थिइनँ,’ सोमबार वीरगन्जमा सहकारी पीडित संघर्ष समितिले आयोजना गरेको पत्रकार सम्मेलनमा भावुक हुँदै भँडेलले भने, ‘प्रहरी प्रशासनमा उजुरी दिएको पनि ११ महिना बित्न लाग्यो । हालसम्म उनलाई प्रहरीले पक्राउ गर्न सकेको छैन ।’

वीरगन्ज महानगरपालिका–२ छपकैया निवासी खैरुन नेसाले चिया र कबाड बिक्रीबाट जम्मा भएको ७२ हजार रुपैयाँ सोही सहकारीमा जम्मा गरेकी थिइन् । ४ छोरीकी आमा नेसाले छोरीहरूको विवाहका लागि पैसा जम्मा गरेको बताइन् । ‘मजदुरीबाट कमाएर जोगाएको पैसा थियो,’ उनले भनिन्, ‘सहकारीले हामी गरिबलाई दुःख दियो ।’ सहकारी सञ्चालक पैसा लिएर फरार भएको खबर सुनेर छपकैयामा दुई महिलाले मानसिक सन्तुलन गुमाएको उनले सुनाइन् ।

स्थानीय अदिना खातुनले आफ्नो एक लाख ६० हजार रुपैयाँ फसेको बताइन् । ‘कामधन्धा छोडेर सधैं प्रहरी प्रशासनकहाँ जान सक्दैनौं,’ उनले भनिन्, ‘अनुसन्धानमा प्रहरीले चासो देखाएको छैन ।’

वीरगन्ज–१६ इनर्वाभठ्ठा निवासी राजदेव राउत अहिरले आफ्नो २ कठ्ठा जग्गा त्यही सहकारीमा दृष्टिबन्धक राखी २५ लाख रुपैयाँ ऋण लिएका थिए । सहकारीले राजदेवको त्यही जग्गा राष्ट्रिय सहकारी संस्थामा धितो राखेर ४५ लाख रुपैयाँ ऋण निकालेको खुलासा भएको छ । ‘राष्ट्रिय सहकारीेले किस्ता रकमका लागि १५ दिने प्रकाशित गरेको सूचनाको रसिद घर पठाएको थियो,’ उनी भन्छन्, ‘सुरुमा त हामीले के भएको बुझ्नै सकेनौं, जग्गा त हामीले प्राइममा राखेका थियौं । तर, किस्ता नबुझाएको पुर्जी राष्ट्रिय सहकारीले काट्यो ।’ राजदेवका अनुसार राष्ट्रिय सहकारीको कार्यालयमा पुगेपछि सबै थाहा भयो ।

२०७५ चैत २४ मा जिल्ला प्रहरी कार्यालय पर्सामा उजुरी दर्ता गराए पनि हालसम्म कोही पनि पक्राउ नपरेको उनले बताए । ‘सरकारले सहकारी सञ्चालनको अनुमति त दिन्छ, तर अनुगमन गर्दैन,’ उनले भने, ‘सहकारी भाग्दा जिम्मेवारी लिने कोही भएन ।’ वीरगन्जका अधिकांश सहकारीले ऋण दिएको भन्दा झन्डै दोब्बर मूल्यमा धितो अन्यत्र राख्ने गरेको उनले बताए । प्रहरी कार्यालयमा बुझ्न जाँदा उल्टै प्रहरीले पीडितलाई नै धम्काउने गरेको सहकारी पीडितको आरोप छ ।

‘जिल्ला प्रहरी कार्यालय पर्साका मुद्दा फाँटका तत्कालीन प्रहरी निरीक्षक असरफ अली अन्सारीले अनुसन्धान गर्नुको सट्टा तिमीहरू अब फस्यौ, यसको पछाडि नपर भन्दै कार्यकक्षबाट निकाल्ने गरेका थिए,’ उमेश कुशवाहा भन्छन्, ‘पछिल्लो २ दिन लगातार डीएसपीको कार्यकक्षमा पुग्दा पनि कुनै सुनवाइ भएन ।’ पीडितका अनुसार सहकारीमा जम्मा भएको करिब १० करोड रुपैयाँ लिएर सञ्चालक फरार भएका छन् । प्रहरी नायब उपरीक्षक वीरेन्द्र शाहीले अहिले प्रहरीले खोजीखोजी अपराधी पक्राउ गर्ने अभियान नै सञ्चालनमा ल्याएको बताए । ‘जानाजान नसमात्ने त हुनै सक्दैन,’ उनले भने, ‘घर/ठेगाना नमिलेको होला, भारतमा लुकेर बसेका होलान् ।’

प्रकाशित : माघ १४, २०७६ ०९:३३
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×