स्थानीय तहमा बेथिति : २६ महिना विरोधमै बित्यो- प्रदेश २ - कान्तिपुर समाचार
कान्तिपुर वेबसाईट
AdvertisementAdvertisement

स्थानीय तहमा बेथिति : २६ महिना विरोधमै बित्यो

भरत जर्घामगर

(सिरहा) — सिरहाका धेरै गाउँपालिका र नगरपालिकाका प्रमुख र उपप्रमुखको विवादास्पद कार्यशैली र विकासका कार्यमा दलीय आधारमा भेदभाव गरेको भन्दै विरोधको क्रम तीव्र बनेको छ । धेरै स्थानीय तहमा विवादको चुरो ‘आर्थिक पारदर्शिता’ बनेको छ । जनप्रतिनिधिले नेतृत्व लिएको २६ महिना बितिसक्दा पनि विवाद जारी रहनुले स्थानीय निराश बनेका छन् । 

केही स्थानीय तहका वडा र गाउँपालिका केन्द्रहरूमा दिनहुँ विरोध र्‍याली भइरहेका छन् । सिरहामा ८ नगरपालिका र ९ गाउँपालिका छन् । यी स्थानीय तहले सञ्चालन गरेका योजना छनोटदेखि विकास निर्माण विवादमुक्त हुन सकेको छैन । कतिपय स्थानीय तहमा त दलीय उल्झनले योजना छनोटसमेत हुन सकेका छैनन् भने छनोट भएका योजना विवादकै कारण अधुरो छन् ।


खिचातानीकै कारण आइतबार लक्ष्मीपुर पतारी गाउँपालिकाका जनप्रतिनिधिसहित दलका कार्यकर्ता झडपमैं उत्रिए । त्यस क्रममा वडाध्यक्ष राजेश्वर साह सुडी घाइते भए । लक्ष्मीपुर पतारीमा नेकपा र कांग्रेसबाट निर्वाचित वडाध्यक्ष र कार्यपालिका सदस्यहरूले संघर्ष समिति गठन गरी गाउँपालिका अध्यक्ष रामबल्लभ साह र उपाध्यक्ष आशाकुमारी यादवसँग आय–व्यय सार्वजनिक गर्न माग गर्दै विरोध कार्यक्रम गर्दै आएका छन् ।


नरहा गाउँपालिकामा पनि उस्तै छ । त्यहाँको गाउँपालिका केन्द्रमा पनि वडाध्यक्षसहित कार्यपालिका सदस्यहरूले चरणबद्ध घेराउ र धर्ना कार्यक्रम गर्दै आएका छन् । कार्यपालिका सदस्य संगीताकुमारी यादवको संयोजकत्वमा गत कात्तिक २७ बाट ५ वटै वडामा भण्डाफोरसहित विरोध र्‍यालीपछि दोस्रो चरणमा आइतबारबाट केन्द्रमा घेराउ र धर्नामा सुरु भएको छ । धर्ना बसेकाहरूको एउटै माग छ, ‘गाउँपालिकाले आर्थिक हिनामिना गरेको आरोप लगाउँदै आय–व्यय’ सार्वजनिक र योजना छनोटमा ‘गाउँपालिका प्रमुखको मनोमानी’ ।


नरहा गाउँपालिकामा विरोधमा उत्रिएका संघर्ष समितिका सह–संयोजक रञ्जितकुमार यादवले आर्थिक वर्ष ०७४/७५ देखि हालसम्म गाउँपालिकाले कार्यसम्पादन गरेका योजनाहरूको आयव्यय सार्वजनिक गर्न माग गरे पनि सुनुवाइ नगरेकाले विरोधमा उत्रिन बाध्य भएको बताए । ‘हामीले हाम्रा मागहरूसहित गाउँपालिकादेखि जिल्ला प्रशासनमा गत कात्तिक २५ मा ज्ञापनपत्र बुझाइसकेका छौं,’ उनले भने, ‘गाउँपालिकाले सम्पदान गरेका कामको हिसाबकिताब सार्वजनिक नगर्नुको कारण भ्रष्टाचार भएको छ ।’ नरहा गाउँपालिका अध्यक्ष रामशरण यादवले आफूले कार्यपालिका सदस्य २८ जनामाझ वार्षिक आयव्यय सार्वजनिक गर्छु भन्दासमेत नमानेर उनीहरू दलीय प्रतिनिधिसमेत सहभागितामा सार्वजनिक गर्नुपर्ने बखेडा झिकी विरोध गरिरहेको प्रतिक्रिया दिए ।


लक्ष्मीपुर पतारीका संघर्ष समिति संयोजक चतुरानन्द ठाकुरले पतारी पोखरी निर्माण, दुर्गा भगवतीको मूर्ति र शिवलिंग स्थापना, सडक योजनालगायतमा आर्थिक अनियमितता गरेको, विकासका काममा दलीय आधारमा भेदभाव गरेको लगायत माग राखी ज्ञापनपत्र बुझाएर सचेत गराए पनि गाउँपालिका अध्यक्ष साह मनोमानी ढंगले चलेपछि गाउँपालिका घेराउ गर्न बाध्य भएको बताए ।


दलीय उल्झनमा स्थानीय तह

धर्ना र घेराउ भइरहेका स्थानीय तहमा खिचातानी बढ्नुमा दलीय संरचना समस्या बनेको छ । ५ वडा रहेको नरहा गाउँपालिकामा अध्यक्ष रामशरण यादव, उपाध्यक्ष गुलाव चौधरीसहित १, ४ वडामा पूर्वएमाले, ५ नम्बर वडामा पूर्वमाओवादी, २ मा कांग्रेस र ३ मा राजपाले जितेको छ । कांग्रेस, राजपासहित ती दलबाट निर्वाचित जनप्रतिनिधि र कार्यपालिका सदस्यलगायत दल आर्थिक पारदर्शिताको माग राख्दै विरोधमा उत्रिएका हुन् । ६ वडा रहेको लक्ष्मीपुर पतारी गाउँपालिकामा अध्यक्ष, उपाध्यक्ष र १, २, ३ वडामा समाजवादी पार्टी, ४ र ५ वडामा कांग्रेस र ६ नम्बर वडामा नेकपाले जितेको छ । कांग्रेस र एमालेबाट निर्वाचित वडाध्यक्षहरूले असार २५ मा सम्पन्न गाउँसभाले पारित गरेका नीति तथा कार्यक्रम पारित गरे पनि गाउँपालिका अध्यक्ष र उपाध्यक्षले वडास्तरीय बजेटमा दलीय आधारमा भेदभाव गर्नका लागि विशेष गाउँसभा गरेकाले विरोध जनाएको बताए ।


सुरुआतीदेखिकैं खिचातानी

जनप्रतिनिधि बहाली भएको केही महिनामै स्थानीय तहमा विवादको शृंखला सुरु भएको हो । कर्जन्हा नगरपालिकामा विकृति विसंगति रोक्ने उद्देश्यले नगरपालिमामा भइरहेको गतिविधिको पारदर्शी रूपले सार्वजनिक गर्न माग गर्दै स्थानीय राजनीतिक दलका अगुवा नेता कार्यकर्ताहरूले विभिन्न सूचना तथा विवरण उपलब्ध गराउन नगरपालिकामा ज्ञापनपत्र बुझाएका छन् ।


स्थानीय राजनीतिक दलहरूले नगरपालिकास्तरीय १९ सदस्य सर्वदलीय समिति गठन गरी वर्ष ०७४/७५ मा वडा तथा नगरस्तरीय विनियोजन भएका बजेट, योजना इस्टिमेट र खर्चको विवरणलगायत ६ बुँदे मागपत्र नगरपलिकामा बुझाएपछि जिल्लाको स्थानीय तहमा कर्जन्हा नगरपालिकाबाट विवादको शृंखला सुरु भएको थियो । समितिले नगरपालिकाको मूलगेटमै पत्रकार सम्मलेन गरी ०७४/७५ मा वडा तथा नगरस्तरीय खरिद गरेका जिन्सी, सवारीसाधन र लागेको खर्च विवरण, वर्ष ०७५/७६ को योजना, नीति तथा कार्यक्रमको विवरण, कन्टेन्जेन्सी बापत कटाएको रकमबाट भएको काम र लागेको खर्चको विवरण, न्यायिक समितिको कार्यप्रगति विवरण र करको विवरण माग गरेका थिए । त्यस्ताका समितिको संयोजक रामऔतार राई नेतृत्वको टोलीले नगरपालिकाका मेयर गंगा पासमान र उमेयर ज्ञानु श्रेष्ठलाई ज्ञापनपत्र बुझाउँदै माग गरिएको सूचना उपलब्ध गराउन आग्रह गरेका थिए ।


नगरपालिकामा पेस गरेको १५ बुँदे नगरका ११ वटा वडामा एक लाखका दरले विनियोजित ११ लाखको बजेट बिनानिर्णय वडा ६ को एक पोखरीको पुनर्निर्माणमा खर्च गरी अनियमितता गरेको, लोक सेवाको परीक्षा तयारी गर्न ५ लाखको बजेटमा ३ लाखको किताब मात्र खर्च गरी बजेट दुरुपयोग गरेको, निर्णयबिना वडा ६ को वेतहामा सडक निर्माण गर्न लगाई भ्रष्टाचार गरेको, आन्तरिक कोषबाट सवारीसाधन खरिद गरी अख्तियार दुरुपयोग गरेको, वर्ष ०७४/७५ को यथार्थ आय–व्यय विवरण प्रस्तुत नगरी १ करोड ५० लाख अघिल्लो बजेटबाट ल्याएको देखाई बजेट अपचलन गरी भ्रष्टाचार गर्न खोजेका आरोप लगाएका थिए ।


नागरिक समाज सिरहाका अगुवा राजकुमार राउत कुर्मी स्थानीय सरकार गठनसँगै सिंहदरबारको आर्थिक अनियमितताको रोग स्थानीय सरकारदेखि टोलटोलका घरसम्म पुगेको बताउँछन् । ‘स्थानीय सरकारमा दलीय उल्झन, नातागोता आफन्तलाई चेप्ने प्रवृत्ति बढेपछि बजेटको चरम दुरुपयोगसँगै स्वेच्छाचारी ढंगले अघि बढ्दा विकासको साटो विनाश हाबी भएको राउतको भनाइ छ ।


‘त्यही प्रवृत्ति अब विरोधको शैलीमा हरेक स्थानीय तहमा देखिन थालेको छ,’ उनले भने ‘अब जनप्रतिनिधिले आफूलाई सच्याउन ढिलाइ गर्न हुन्न, अझै समय घर्किसकेको छैन ।’

प्रकाशित : मंसिर २५, २०७६ १०:४३
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

जागिरबाट निकालिएपछि आत्महत्या

अपमान गरिएको भन्दै मजदूर आन्दोलित
भरत जर्घामगर

सिरहा — गोलबजार– ९ स्थित मारुती सिमेन्ट उद्योग व्यवस्थापन पक्षले रोजगारीबाट हटाएको सूचना जारी गरेको केही घण्टामै एक महिला श्रमिकले आत्महत्या गरेकी छन् । गोविन्दपुरकी अनितादेवी पासवान मंगलबार बिहान उद्योग नजिकै झुन्डिएको अवस्थामा फेला परेकी हुन् ।

१५ वर्षदेखि स्थायी श्रमिकका रुपमा कार्यरत उनले आत्महत्या गरेपछि मजदूरहरुले प्रदर्शन गरेका छन् । पासवानलाई अपमान जनक ढंगले कामबाट निकालेर आत्महत्या गर्न बाध्य पारेको भन्दै आफन्त, मजदूरले क्षतिपूर्तिको माग गर्दै उद्योग घेराउ गर्नुका साथै पूर्वपश्चिम राजमार्गमा चक्काजाम गरे । प्रहरीले दुई घण्टापछि राजमार्ग खुलाएको थियो ।

उद्योग व्यवस्थापनले सोमबार अवकास दिएको सूचना टाँसेको थियो । नियमित कामका लागि मंगलबार बिहान ७ बजे उद्योग पुगेकी पासवान अवकासको सूचना पाएपछि त्यहाँबाट फर्किएकी थिइन् । उनी उद्योग नजिकैं रुखमा ११ बजेतिर झुण्डिएको अवस्थामा फेला परेको उद्योगका प्रशासकीय अधिकृत एवं सुरक्षा संयोजक मोहन शर्माले जानकारी दिए । पासवान दैनिक बिहान ८ देखि ४ बजेसम्म उद्योगमा काम गर्थिन् ।

मजदूरहरुले सेवा सुविधाको विषयलाई लिएर माग गरी केही दिनदेखि उद्योगमा अवरोध गर्दै आएका थिए । अवरोधमा संलग्न अनितालाई उद्योग प्रशासनले मंसिर ६ र १३ गते दुई पटक स्पष्टीकरण सोधेको थियो । प्रशासकीय अधिकृत शर्माका अनुसार स्पष्टीकरणको चित्तबुझ्दो जवाफ नदिएको भन्दै सोमबार उनलाई सेवाबाट अवकाश दिएको थियो । उनी उद्योगको अखिल नेपाल औद्योगिक मञ्चकी सदस्य थिइन् ।

सबै मजदुर काममा गएका बेला अनितालाई अपमानजनक ढंगले महिला प्रहरी लगाएर उद्योगबाट निकालेकाले हतोत्साहित भएर आत्महत्या गर्न पुगेको दाबी मजदुरहरुको छ । मजदुरहरुले उद्योग व्यवस्थापनसँग उचित क्षतिपूर्तिको माग गरेका छन ।

आफूहरुले खाईपाई आएको तलब कात्तिक महिना देखि घटाएर आएको विषयमा व्यवस्थापनसँग छलफलको लागि माग गर्दा आफूहरुमाथि अनावश्यक आरोप लगाउँदै व्यवस्थापन पक्ष एकपक्षीय ढंगले कार्वाहीमा उत्रिएको मजदूर पक्षको आरोप छ ।
उद्योग व्यवस्थापनले अनितासँगै मधेसी कारखाना मजदुर मञ्चका अध्यक्ष समेत रहेका विनोदकुमार महतो, सभ्यकुमार यादव, मोहनकुमार यादव र मिथिलेशकुमार यादवलाई पनि एक महिनाका लागि निलम्बन गरेको उनीहरुले जानकारी दिए ।

उद्योगका मजदूरहरुले चिया, मिठा (सख्खर) वापत प्रत्येक दिन ५० रुपैयाँका दरले पाउँदै आएको सुविधा व्यवस्थापनले पछिल्लो कात्तिकबाट दिन छोडेको आरोप लगाएका छन् । यस विषयमा छलफल गर्न माग गरेकै कारण मृतक पासवानलाई रोजगारीबाट हटाएको मजदूरहरुको आरोप छ ।

घटनापछि उद्योग व्यवस्थापनले मजदूरहरुलाई वार्ताका लागि बुधबार बिहान बोलाएको मधेसी कारखाना मजदुर मञ्चका अध्यक्ष विनोदकुमार महतोले जानकारी दिए ।

प्रकाशित : मंसिर २४, २०७६ २१:४१
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×