कान्तिपुर वेबसाईट
AdvertisementAdvertisement

नेताबीच चियापसलमै कुटाकुट

भूषण यादव

(वीरगन्ज) — प्रदेश २ का सांसद ओमप्रकाश शर्मा र कांगेसका वीरगन्ज महानगर सभापति भोला कलवारबीचको विवाद कुटपिटसम्म पुगेको छ । बुधबार वीरगन्जको आदर्शनगरमा उनीहरूले एकअर्कालाई कुटपिट गरेका हुन् । दुवै सामान्य घाइते छन् । वीरगन्ज उद्योग वाणिज्य संघका पूर्वअध्यक्ष शर्मा कांग्रेसका समानुपातिक सांसद हुन् । 

बिहान पौने ८ बजे आदर्शनगस्थित एक पसलमा चिया खाने क्रममा गालीगलौजपछि उत्पन्न विवाद कुटपिटमा परिणत भएको थियो । त्यस क्रममा स्थानीयले शर्मालाई छुटाएर अर्को चिया पसलमा लगे । ‘त्यही क्रममा कलवारले ६/७ युवालाई फोन गरेर बोलाइसकेका थिए,’ एक प्रत्यक्षदर्शी भन्छन्, ‘कलवारका युवा आएपछि अर्को चिया पसलमा बसिरहेका शर्मालाई गएर कुटपिट गरेका थिए ।’ आक्रमणमा कलवारको निधारमा चोट लागेको छ ।


सुरुमा दुबै उपचारका लागि नारायणी अस्पताल पुगेका थिए । उपचारपछि शर्मा घर फर्किए भने उच्च रक्तचापबाट पीडित कलवार थप उपचारका लागि भन्दै काठमाडौँ गएका छन् । आफूमाथि कुटपिट भएको भन्दै शर्मा जाहेरी लिएर जिल्ला प्रहरी कार्यालय पुगेका थिए । ‘प्रहरी उपरीक्षक सोमेन्द्रसिंह राठौरले जाहेरी मुद्दा फाँटमा बुझाएर घाउ जाँच फाराम भर्न भनेका छन्,’ उनले भने, ‘अवैध तरिकाले लिजमा लिएको नगरसभा गृहको विरोध गर्दा त्यसलाई पर्सनल इस्यु बनाएर मार्न खोजियो ।’ कलवारले भने व्यापारीको माल नियन्त्रणमा लिएर पछि आफैं बार्गेनिङ गर्ने शर्माको प्रवृत्तिको विरोध गर्दा वादविवाद भएको प्रतिक्रिया दिएका छन् ।


‘बिहान सुरुमा ओमप्रकाशले नै गाली गरेको हो,’ काठमाडौँबाट फोनमा कलवारले भने, ‘आज कसको दिन खराब थियो, उसको कि मेरो थाहा भएन, गालीगलौज पछि कुटपिट भयो ।’ प्रदेशसभामा मनोनीत शर्मा पहिलो संविधानसभामा कांग्रेसबाट मनोनित सभासद समेत हुन् । शर्मा र कलवार जिल्लामा कांग्रेसको एउटै गुटका मानिन्छन् । तीन वर्षअगाडि सम्पन्न १२औँ जिल्ला अधिवेशनसम्म दुवै जना जिल्ला सभापति अजय द्विवेदीनिकट थिए । अधिवेशनका क्रममा द्विवेदी समूहले आफूनिकटका मतदाता र समर्थकलाई जोगाउन वीरगन्जको रानीघाटस्थित हरिओम पार्टी प्यालेसमा ३ दिनसम्म खाने र बस्ने व्यवस्था मिलाएको थियो । खाना व्यवस्थापनको जिम्मेवारी भोला कलवारले लिएका थिए भने त्यसको भुक्तानीको जिम्मा ओमप्रकाश शर्माको थियो । अधिवेशनमा द्विवेदी समूहको विजय भयो ।


पार्टी स्रोतका अनुसार अधिवेशनपछि कलवारले करिब १५ लाख रुपैयाँको बिल शर्मालाई पेस गरेका थिए । ‘तीनदिनको खानाको यति धेरै बिल कसरी हुन्छ भनी शर्माले प्रश्न गरेका थिए,’ पार्टी स्रोत भन्छ, ‘दुईपटक गरि शर्माले करिब ९ लाख रुपैयाँ मात्र दिए ।’ त्यसबेलादेखि सुरु भएको मनमुटाव स्थानीय तहको निर्वाचनमा झन बढ्यो ।


‘पार्टी सभापति द्विवेदीले शर्मालाई कुनै पदमा चुनाव लडाउने आश्वासन दिएका थिए,’ एक नेताले भने, ‘त्यसपछि शर्माले देउवा खेमाकै जिल्लामा रहेको अर्को गुट समाए ।’ यहीबीच महानगरपालिका मातहत रहेको नगरसभागृह कलवारले सार्वजनिक नीजि साझेदारी अन्तर्गत २२ वर्षका लागि लिजमा लिएका थिए । स्थानीय प्रतिनिधि नहुँदा महानगरका कर्मचारीले सस्तो मूल्यमा लामो समयका लागि नगरसभागृह लिजमा दिएको भन्दै शर्माले विरोध गर्दै आएका थिए ।


करिब डेढ वर्षअगाडि कांग्रेस नेता रामचन्द्र पौडेलको वीरगन्जमा भएको एक कार्यक्रममा समेत कलवार र शर्माबीच गालीगलौज र धकेलाधकेल भएको थियो ।

प्रकाशित : मंसिर ५, २०७६ १२:००
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

उदयपुरमा घट्यो बासमती उत्पादन

लागतअनुसार उत्पादन र मूल्य नपाएको भन्दै किसान रैथाने बासमती छाडेर अन्य जातका धानमा आकर्षित 
डिल्लीराम खतिवडा, आनन्द गौतम

(उदयपुर) र (ताप्लेजुङ) — पछिल्लो समय स्थानीय बासमती धानको उत्पादन कम हुँदै गएको छ । अन्य वर्णसंकर (हाइर्विड) जातका धानको उत्पादन बृद्धिसंगै रैथाने बासमतीको उत्पादन घटेको हो । धानमध्ये बासमति उच्चकोटीको मानिन्छ ।

धानमा विभिन्न किसिमका किराको आक्रमण र सिँचाइ अभावले उत्पादनमा ह्रास आएको हो । खासगरी त्रियुगा नदी तटीय क्षेत्रमा पाइने रैथाने बासमति (सेतो/कालो) को उत्पादन घटेको छ ।

लागतअनुसार उत्पादन कम, समय पनि बढी लाग्ने भएकाले दशकयता कम खेती गर्न थालिएको किसानले बताए । बासमतिको वासना समेत हराउँदै गएकोले किसानले अन्य धान लगाउन थालेका छन् ।

कृतिम बास्ना हुने आयातित बासमतिले बजार ओगटेकाले सक्कली वासमति विस्थापित हुदै गएको किसान मानबहादुर राउतले बताए ।

‘किसान बासमतीको साटो, छोटो समयमा तयार हुने धेरै उत्पादन दिने उन्नत जातको धानखेतीमा आकर्षित भए,’ चौदण्डीगढी नगरपालिका १० हडियाका बिेचनदास चौधरीले भने, ‘वासमती, करियाकामत (कालो वासमति) र चनमचुरले पहिलेजस्तो उत्पादन दिन छोडे ।’ त्यसैले अहिले किसानले आफूलाई खान पुग्ने मात्र खेती गर्ने गरेको उनको भनाइ छ ।

त्रियुगा नदि किनारका खेतमा अहिले पहिलेजस्तो बासमति खेती नहुने चौदण्डीगढी नगरपालिका–५ सुन्दरपुरका वडाध्यक्ष देवनारायण चौधरीले बताए । ‘बाजेले १० बिघा खेतमा बासमती खेती गर्दै आउनुभएको थियो,’ उनले भने, ‘बुबाले ३/४ बिघामा वासमति लगाउनुभएको थियो । अहिले पहिले जस्तो जग्गापनि छैन, रोपेपनि फल्दैन ।’ उनले यस बर्ष १५ कठ्ठामामात्रै वासमति धानको खेती गरेका छन् ।

स्थानीय बजारमा अहिले वासमिति धानको चामल १ सय ३० रुपैया किलोग्राम मूल्य पर्ने गरेको छ । हाइब्रिड धानको विकाससंगै परम्परागत धान लोप हुदै गएको छ । ‘बासमतिको समेत उन्नत जातको बिउ आएको छ तर यसमा पहिलेजस्तो बास्ना आउँदैन,’ त्रियुगा नगरपालिका–६ चुहाडेका कृष्णबहादुर राईले भने, ‘धानमा पर्याप्त सिँचाइ र कम्पोष्ट मलको प्रयोग गर्न नसक्दा वासमति लगायतका धान लोप भए ।’

जलवायु परिर्वतनसंगै खोला नाला सुकेका र किसानले गाईबस्तु पाल्न छोडेका कारण कम्पोष्ट मल उत्पादन नभएको कृषि विज्ञ वताउछन । उदयपुरमा १३ हजार ३ सय ८० हेक्टर क्षेत्रफलमा धान खेती हुन्छ । त्यसमध्ये ७ हजार ३ सय ३ हेक्टरमा मात्रै सिचाई सुविधा छ ।

मानोले मुरी फलाउँछन् बेंसी
ताप्लेजुङको मिक्वाखोला–२ खोक्लिङको खुर्पादिन बेंसीका देवेन्द्र गुरागाईं मंसिरका दिनमा एउटा खला खेतबाट कम्तीमा ६० मुरी धान भित्र्याउँछन् । बेंसीमै घर भएका उनी अहिले धान काटेर पाँजा फिँजाइरहेका छन् ।

राम्रो घाम लागे तीन/चार दिन पाँजा सुकाएपछि झार्ने र ढुकुटीमा हाल्ने समय हुन्छ । यो साल पनि बाला राम्रै लागेकाले विगतकै जस्तो उत्पादन हुने उनको आशा छ । यहाँ स्थानयले मसिनो दाना भएको बासना आउने धानको बिउ रोप्दै आएका छन ।

आठराई त्रिवेणी गाउँपालिका १ निगुरादिनको ढुङ्गे बेंसिमा पनि यस्तै धान फल्छ । सदरमुकाम फुङलिङनजिकैको बस्तीबाट बसाइ सरी गएका काशीराम निरौला ७ पाथीको बिउ उमारेर धान रोप्छन् । कम्तिमा ३० मुरी धान भित्र्याउछन ।

पहिला बेलगुठि, मसिनो, काँटी जस्ता धानको विउ लगाउने उनले अहिले राधे र चम्पासरी लगाउन थालेका छन । यी जातको चामल नरम र खान योग्य हुने उनको बुझाइ छ ।

तमोर र कावेली नदी आसपासको औल क्षेत्रका किसानले एक मानो बिउ रोपेर एक मुरी धान फलाउने गरेका छन । हालै खुर्पादिनमा आयोजित एक कार्यक्रममा प्रजिअ डोरेन्द्र निरौलाले भनेका थिए, ‘हिमाली जिल्लामा पनि मानोको मुरी फल्नु राम्रो उत्पादन हो ।’ हिमाली जिल्लामा यस्तो उत्पादन किसानका लागि आकर्षक भएको उनको बुझाइ छ । खोक्लिङको आङले, भोटेवारी, निगुरादिनको फुगुवा, नावु, झोलुङगे बेंसि धानका लागि चर्चित हुन । यी बेसिंमा अहिले पनि भुस बताउनुनपर्ने, पूर्ण चामल भरिएको धान फल्ने किसान निलप्रसाद भेटवाल वताउँछन ।

फुलवारी, हाङपाङ, लिंखम, आम्वेगुदिन, खेवाङ, थेचम्वू, थुम्वेदिन, सिनामका बेंसि पनि धान उत्पादनमा चर्चित छन् । प्रत्येक वर्ष धान किन्ने, मिलमा पिसाउने र चामल बनाउने फुङलिङकी कमला राजभण्डारी खोक्लिङ र निगुरादिनको धान पहिलो रोजाइ भएको वताउँछिन । उनका अनुसार यहाँको धान एक मुरी (२० पाथी) पिसाउँदा कम्तिमा १० पाथी चामल बस्छ ।

तत्कालिन जिल्ला कृषि विकास कार्यालयको तथ्यांक अनुसार जिल्लामा ११ हजार हेक्टर क्षेत्रफलमा धानवाली लाग्छ । सिंचित, असिंचित र चैतेगरी २७ हजार ट्रनको हाराहारिमा उत्पादन भएको छ । पछिल्ला वर्ष अलैंची खेतीका कारण उत्पादन क्षेत्र केही घटेको छ । जिल्लामा सिंचित ५, असिंचित ५ हजार हेक्टर र चैतेधान ९० हेक्टरमा उत्पादन हुने गरेको छ ।

प्रकाशित : मंसिर ५, २०७६ ११:२२
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×