रेलबाट स्क्रयाब संकलन

कान्तिपुर संवाददाता

पर्सा — सिर्सिया सुक्खा बन्दरगाहमा आउने मालवाहक रेलबाट स्थानीय महिला तथा बालबालिकाले जोखिमपूर्ण रूपमा स्क्रयाब संकलन गर्दा जुनसुकै बेला दुर्घटनाको सम्भावना रहेको छ  । गुडिरहेको मालवाहक रेलबाट महिला तथा बालबालिकाले जोखिमपूर्ण रुपमा काठ र फलामका पाता संकलन गर्छन्  ।

उनीहरू रेलमा चढेर स्क्रयाब भुइँमा फाल्ने र पुनः आफू पनि हाम फाल्ने गरेकाले दुर्घटनाको सम्भावना बढेको हो ।

भारतबाट फलाम उद्योगका कच्चा पदार्थ बोकेर आउने रेल्वे र्‍याकमा कच्चा पदार्थलाई सुरक्षित रुपमा राख्न फलाम र काठको प्रयोग गरिएको हुन्छ । नियम अनुसार त्यस्ता सामग्री आयातकर्ताले नै लग्नु पर्नेमा उनीहरूले त्यसलाई झन्झट मानेर लग्दैनन् । त्यस्ता सामग्री ठूलो परिमाणमा रेलमै फिर्ता जान्छन् । स्थानीय सिर्सिया खल्वाटोलाबासी महिला र बालबालिका काठ र फलामका पाता संकलन गरेर बिक्री गर्ने गर्छन । उनीहरू रेल बन्दरगाहबाट बाहिरिएलगत्तै रेलमा चढ्ने गर्छन् ।

बन्दरगाह सञ्चालक कम्पनी हिमालयन टर्मिनल्सका सीईओ विष्णुकान्त चौधरी पछिल्लो केही महिना यता यसरी जोखिमपूर्वक महिला तथा बालबालिका रेलमा चढेर स्क्रयाब संकलन गर्ने प्रवृत्ति झनै बढ्दो क्रममा रहेको बताउँछन् ।

‘यो समस्या बढ्दो छ, रेल बन्दरगाहबाट बाहिरिएलगत्तै स्थानीयको ठूलो झुन्ड गुडिरहेको रेलमा चढ्छन्, कतिपय स्थानीय बन्दरगाह परिसरको कम्पाउन्डवाल नै नाघेर भित्र छिर्न खोज्छन्,’ उनले भने, ‘समयमै यो समस्या नियन्त्रण भएन भने जुनसुकै बेला दुर्घटना हुन सक्छ ।’

बन्दरगाहस्थित इन्टरमोडल यातायात विकास समितिका प्रमुख हेमेन्द्रमोहन शाहीले आफूले पनि यो समस्या बढ्दै गएको अनुभव गरेको बताए । ‘पछिल्लो समय यो समस्या झनै बढ्दै गएको छ, यो अराजकता हो, यसलाई समयमै नियन्त्रण गर्नुपर्छ,’ उनले भने, ‘मैले यो समस्याबारे हिमालयन टर्मिनल्सका प्रमुख र सशस्त्र प्रहरीका इकाई प्रमुखलाई पनि भनेको छु ।’

बन्दरगाहस्थित सशस्त्र प्रहरीको इकाई प्रमुख प्रहरी निरीक्षक गान्डिवराज स्याङतानले यो समस्या बेलाबेलामा देखिए पनि विकराल रूप भने लिई नसकेको दाबी गरे । ‘बेलाबेलामा स्थानीयले काठ संकलन गर्ने प्रयास गर्छन्,’ उनले भने, ‘हामी सक्दो रोक्ने प्रयास गर्छौ ।’

प्रकाशित : आश्विन १८, २०७६ १०:५८
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

दसैं घुमघामको मेलो

मुख्य पर्व भएकाले यो बेला कामकाजीले पनि लामो बिदा पाउँछन् । चाडबाडमा परिवारसहित घुमफिर गर्ने चलन अचेल अलि बढेको छ ।
कान्तिपुर संवाददाता

इलाम — दसैंको आगमनसँगै आकाश खुलेको छ  । छरपष्ट सेता बादल, चिसो हुन थालेको वातावरण, रंगीचंगी फूलहरू फक्रिइरहेको मनोरम दृश्यले नेपालीको मुख्य पर्व दसैंलाई स्वागत गर्न लागेझैं भान हुन्छ  ।

मुख्य पर्व भएकैले यस बेला कामकाजीहरूले पनि अलि लामो बिदा पाउँछन् । अग्रजबाट टीका आशीर्वाद लिने, मीठो खाने, लगाउनेबाहेक यो बेला रमाइला ठाउँहरू घुम्ने अवसर पनि हो । यो बेला परिवारसहित घुमफिर गर्ने चलन अचेल अलि बढेको छ । अझ दसैंका बेला घुमफिर गर्नु त थप रमाइलो हुने नै भयो ।

कहाँ घुम्ने त ? प्रदेश १ मा प्राकृतिक सुन्दरताले भरिएका धेरै स्थान छन् । तीमध्ये एउटा आकर्षक गन्तव्य इलाम हो । कृषिमा अग्रणी, यसैबाट धानिएको जीवनशैली, मौलिक सांस्कृतिक पक्ष, प्राकृतिक सुन्दरता जस्ता अनेक पक्ष छन्, जो इलाम पुगेपछि साक्षात्कार हुन सकिन्छ । झापाको चारआलीबाट विस्तारै उकालिँदै सुनमाइ, कोलबुङ, हर्कटे हुँदै थुम्काथुम्कामा हरियाली छरिएको कन्याम पुगिन्छ । कन्याममा रहेको चियाबारीको हरियाली, त्यसभन्दा पूर्वको अन्तुडाँडा र उत्तरको सन्दकपुरबाट देखिने उदाउँदै गरेको ‘कलिलो’ सूर्य र हिमाल, पहाड, तराईका मनोरम दृश्यले लोभ्याउँछन् ।

सूर्योदयलगायत दृश्य अवलोकन गर्ने मुख्य सिजन भनेकै असोज लागेपछि हो । मौसम छ्याङ्ग खुल्ने भएकाले सहज रूपमा यस्ता दृश्यमा रमाउन सकिन्छ । सूर्योदय हेर्न अन्तुडाँडा पुग्दा त्यहाँ स्थानीय बासिन्दाले सञ्चालन गरेको घरबास (होमस्टे) मा बस्नुको रमाइलो बेग्लै हुन्छ ।

केही वर्ष अघिदेखि सुरु गरिएको होमस्टे अचेल विस्तार भएको अन्तुका धनबहादुर आले बताउँछन् । पहिलेभन्दा आगन्तुकको संख्यासमेत बढेको उनको भनाइ छ । त्यस क्षेत्रमा पुग्नेहरूले लाप्चा जातिबारे पनि बुझ्न पाउँछन् ।
उत्तरी लेकाली क्षेत्रको जैविक विविधतायुक्त माईमझुवा, माइपोखरी, जमुनालगायत क्षेत्रले पनि आगन्तुकलाई तान्ने गरेको छ । त्यसक्षेत्रमा पाइने दुर्लभ वनस्पति र जीवजन्तुले घुमन्तेमात्र होइन अनुसन्धानकर्तालाई पनि आकर्षित गर्ने गरेको उत्तरी इलामको जमुनाका उमेश गुरुङले बताए ।

इलाम सदरमुकामबाट करिब १३ किलोमिटर उत्तरमा रहेको माईपोखरी धार्मिक दृष्टिले मात्र होइन जैविक विविधताका लागि पनि प्रसिद्ध छ । विभिन्न धार्मिक तिथिका बेला मेला लाग्ने गरेको माईपोखरी नौकुने रुपमा आकर्षक भएर फैलिएको छ । यो स्थानमा पनि घुम्न जानेहरू प्रशस्तै हुने गरेका छन् ।

माईपोखरीभन्दा अझ उत्तर सन्दकपुर अर्को आकर्षक गन्तव्य हो । बाह्रैमास चिसो रहने यो स्थान असोजदेखि मंसिरसम्म घुम्न लायक मानिन्छ । फागुन, चैत र वैशाखमा पनि यहाँ घुम्न जानेहरू उल्लेख्य हुने गरेका छन् । सन्दकपुर डाँडाबाट सर्वोच्च शिखर सगरमाथालगायत हिमशृंखला अवलोकन गर्न सकिन्छ ।

यसैगरी सदरमुकाम पूर्व नयाँबजारमा पर्ने सिद्धपोखरी, माईमझुवाको टोड्के झरना, सोयाङको साततले झर्ना, जमुनाको घना वनक्षेत्र, छिन्टापु, सिद्धिथुम्का, किराँत धार्मिकस्थल लारुम्बाजस्ता अनेकौं गन्तव्यले इलामलाई प्राकृतिक रूपमा निकै धनी बनाएको छ ।

इलाम घुम्न जानेहरू त्यहाँका प्रसिद्ध उत्पादन नलिई फर्कंदैनन् । छुर्पी, ललिपप, अलैंची, घिउ, अकबरे खुर्सानी, चिजजस्ता सामग्रीमा पर्यटकहरू हत्ते गर्छन् । ‘इलामबाट अकबरे खुर्सानी, घिउ, चिज अनि लेकाली आलु नलिई फर्कन मन लाग्दैन,’ समय मिल्यो कि घुम्न आइरहने विराटनगरका व्यवसायी धीरज पोखरेल भन्छन्, ‘यहाँको मौलिक उपज एकपटक प्रयोग गरेपछि लत जस्तै लाग्नेरहेछ ।’

प्रकाशित : आश्विन १८, २०७६ १०:५४
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्