कपडा बैंकले विपन्न लाभान्वित

शंकर आचार्य

(पर्सा) — वीरगन्ज १० का २८ वर्षीय गणेश साह पेसाले रिक्सा चालक हुन्  । कमजोर आर्थिक अवस्थाका कारण उनी आफ्नो र परिवारका अन्य सदस्यलाई नयाँ लत्ताकपडा किन्न सक्दैनन्  । तर, पछिल्लो समय उनको समस्या टरेको छ । वीरगन्जका विभिन्न स्थानमा सञ्चालन भएका कपडा बैंकमा उनी रोजीरोजी कपडा लिन पाउँछन् । त्यो पनि निःशुल्क । ‘हामी जस्ता विपन्नलाई कपडा बैंक बरदान भएको छ,’ उनले भने, ‘यो अत्यन्त सह्रानीय काम हो ।’

ZenTravel

गणेश जस्ता थुप्रै महानगरबासी यहाँ सञ्चालित कपडा बैंकबाट लाभान्वित हुँदैछन् । ‘जोसँग बढी छ, दिएर जानुस्, जोसँग छैन, लिएर जानुस्’ । यो नारा अचेल वीरगन्ज महानगरमा निक्कै चर्चामा छ । विभिन्न संघसंस्थाले सञ्चालन गरेका कपडा बैंकमा यस्ता नारा लेखिएका हुन्छन् । बैंकमा कपडा दिन र लिन आउने दुवै थरी हुन्छन् । जसको घरमा कपडा बढी र प्रयोग विहीन अवस्थामा हुन्छन् उनीहरूले खुसीखुसी यस्ता बैंकमा आएर कपडा दान गरेर जान्छन् । कपडा नहुने विपन्न वर्ग बैंकमा आएर मन परेका कपडा त्यहीं लगाएर पनि जान्छन् ।

महानगरमा एक महिना ३ वटा संघसंस्थाले यस्तो बैंक सञ्चालन गरेका छन् । ग्रिन सिटी सामुदायिक आदर्शनगर, व्यवस्थित वीरगन्ज अभियान र उमेन्स क्रिएसनले महानगरमा पहिलो कपडा बैंक सञ्चालनमा ल्याएका छन् ।ग्रिन सिटी सामुदायिकका अध्यक्ष जयप्रकाश खेतानले ‘सबको हात सबको साथ’ नारासहित महानगरका विपन्न तथा असहायलाई लक्षित गरी सञ्चालन गरिएको कपडा बैंकबाट लक्षित र्व्ग लाभान्वित भएको बताए । उनले यो बैंकलाई निरन्तरता दिइने बताए । व्यवस्थित वीरगन्ज अभियानका संयोजक दिलिपराज कार्कीले ‘हुने खाने र हुँदा खाने’ बीचको खाडल पुर्न यो पहल गरिएको बताए । मुलुकका अन्य सहरमा पनि यस्तो बैंक सञ्चालनमा रहे पनि वीरगन्जमा भने बढी सफल भएको उनी दाबी गर्छन् ।

Meroghar

उमेन्स क्रिएसनकी अध्यक्ष नूतन सरावगीले महानगरका सम्पन्नका घरमा थुप्रै कपडा प्रयोग नगरी राखिने तर विपन्न वर्गले अर्थ अभावमा कपडा खरिद गर्न नसक्ने समस्याको आफूहरूले अन्त्य गरेको बताइन् । बैंकमा महानगरबासीले आआफ्नो घरमा प्रयोगमा नआएको पुराना तथा समाजसेवीहरूले नयाँ कपडा समेत खरिद गरेर दिएको सरावगी बताउँछिन् ।वीरगन्ज कपडा बैंक मूल समारोह समितिले पनि एक महिना यता कपडा बैंक सञ्चालनमा ल्याएको छ । अर्को कपडा बैंक लिंक रोडमा सञ्चालित छ । बैंकका संयोजक वृजेश्वर चौधरीले छोटो समयमा बैंकले गतिलो सेवा दिएको दाबी गर्छन् । बैंकमा दैनिक कपडा दिन र लिन आउनेहरू ठूलो संख्यामा रहेको उनले बताए ।

हिउँद याम आउन लागेकाले यो अभियानलाई हिउँदसम्मै निरन्तरता दिइने उनले बताए । कपडा नहुँदा गरिबले गर्मी छल्न सक्छन्, तर जाडो छल्न नसक्ने भएकाले जाडो याममा यस्तो बैंकको महत्त्व झन् बढी हुने उनले बताए ।मिम वीरगन्ज र वनशक्ति युवा क्लबले पनि यस्तो बैंक सञ्चालनमा ल्याएको छ । सामाजिक अभियन्ता प्रकाश थारू कपडा बैंकबाट विशेष गरी विपन्न तथा मजदुर वर्ग लाभान्वित भइरहेको बताउँछन् ।

प्रकाशित : आश्विन १०, २०७६ ११:१२
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT

रौतहट पुग्यो गण्डकको पानी

शंकर आचार्य

(पर्सा) — गण्डक नहरको इतिहासमै सम्भवतः दोस्रोपटक रौतहटको बंकुल क्षेत्रसम्म पानी पुगेको छ  । नारायणी सिँचाइ व्यवस्थापन डिविजन कार्यालय बहुअरीका सूचना अधिकृत एवम् इन्जिनियर सुरेश साहका अनुसार हाल नहरको १३ नम्बर ब्लकको आधा भागसम्म पानी पुगेको छ  ।

यस कारण रौतहटको बंकुल क्षेत्रका किसान लाभान्वित भएका छन् । ‘झन्डै २ दशकपछि तथा नहरको इतिहासमा सम्भवतः दोस्रोपटक यति धेरै क्षेत्रमा नहरको पानी पुगेको हो,’ उनले भने, ‘यो हाम्रा लागि ठूलो उपलब्धि र प्रतिष्ठाको विषय पनि हो ।’ गत वर्ष पर्सा र बारामा नहरको सफाई गरिएपछि नहरमा पानीको निर्वाध प्रवाह सहज हुन थालेको उनले बताए ।

नहरका कुल १५ ब्लकमध्ये अब १४ र १५ ब्लकसम्म मात्र पानी पुग्न सकेको छैन । ती ब्लकमा लामो समयदेखि सफाई नभएको र नहरकै बीचमा झारपात र रूख समेत उम्रिएकाले त्यसको सफाइ नभएर ती ब्लकमा पानी पुग्न सहज नभएको उनले बताए ।

नहरको भौतिक अवस्था र भारतले दिने पानी समेतको आधारमा कार्यालयले बर्सेनि धान र गहुँ सिजनमा १० नम्बर ब्लकसम्म पानी प्रवाह गर्ने लक्ष्य हुन्छ । त्यसबाहेक ११ देखि १३ नम्बर ब्लकसम्म थोर बहुत पानी पुगे त्यो अतिरिक्त उपलब्धि मानिन्छ । हाल भारत नहरमा ७ सयदेखि ७ सय २५ क्युसेकसम्म पानी दिएको र यतिको पानी यो सिजनका लागि पर्याप्त रहेको उनले बताए ।

भारतमै नहरको संरचना कमजोर रहेकाले धेरै पानी छोड्दा नहर भत्कने सम्भावना रहेको बताउँदै नहरमा सन्तुलन मिलाएर पानी दिइरहेको छ । नेपाल र भारतबीचको गण्डक सम्झौताअनुसार नहरमा भारतले नेपालतर्फ ८ सय ५० क्युसेक पानी छाड्नु पर्ने हो । नवलपरासीको भैंसालोटनस्थित नेपाल भारत सीमामा निर्मित व्यारेजबाट भारतीय पक्षले पानी छोड्ने गर्छ । भारतसँगको सम्झौताअनुसार बर्सेनि धान सिजनका लागि असार १५ र गहुँ सिजनका लागि पुस १० देखि नहरमा पानी आइसक्नु पर्छ ।

सन् १९७५ र ७६ मा दुई चरणमा भारत सरकारले नेपाल सरकारलाई गण्डक नहर हस्तान्तरण गरेको हो । पर्साको जानकीटोलाबाट नेपाल प्रवेश गर्ने र रौतहटको वाग्मतीमा गएर मिसिने नहरलाई पूर्वी नहर भनिन्छ ।

८१ किमि लामो यो नहरले पर्सा, बारा र रौतहटको ३१ हजार ४ सय हेक्टर जग्गालाई सिंचित गर्ने लक्ष्य थियो । तर बर्सेनि कुनै न कुनै प्राविधिक समस्या देखाउँदै भारतबाटै पर्याप्त पानी नछोडिने भएकाले पर्सा र बाराका पूर्वी भेगसम्म मात्र पानी पुग्छ । रौतहटमा पानी पुग्दैन । रौतहटसम्म पानी लग्न हाल बारामा जमुनी सिँचाइ आयोजना निर्माणाधीन छ । जसबाट गण्डक नहरमा पानी झारिनेछ ।

प्रकाशित : आश्विन ९, २०७६ १०:३७
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
×