स्वास्थ्य चौकीमा औषधि अभाव

भूषण यादव

वीरगन्ज — सरकारले बिरामीका लागि स्वास्थ्य चौकीमा ३९ प्रकारका औषधि निःशुल्क उपलब्ध गराएको छ । तर, स्वास्थ्य चौकीमा चाहेका बेला औषधि प्राप्त नभएको गुनासो बढ्दो छ । 

गाउँपालिकाका स्वास्थ्यचौकी मात्र नभई महानगरपालिका मातहत रहेका स्वास्थ्य चौकीमा समेत बिरामीलाई औषधि उपलब्ध हुन सकेको छैन । पकाहामैनपुर गाउँपालिका ४ लहावरथकरी स्वास्थ्य चौकीमा जीवनजलको समेत अभाव छ । स्वास्थ्यचौकीका अहेव विकास श्रेष्ठले गाउँपालिकाबाट आएको औषधि पर्याप्त नभएको सुनाए ।

‘गत जेठ २१ मा एक सयवटा जीवनजल आएको थियो,’ उनले भने, ‘यत्रो जनसंख्या भएको क्षेत्रमा गर्मीको मौसममा त्यो जीवनजल कति दिन चल्छ ।’ गर्मीको मौसममा झाडा पखालाका बिरामी स्वास्थ्यचौकी आउँदा खाली हात पठाउनु परेको उनले खुलाए । सम्बन्धित स्रोतका अनुसार गाउँपालिकाको स्वास्थ्य शाखाबाट औषधि माग फारम आए पनि कर्मचारीले स्वास्थ्यचौकीमा भएकै औषधि माग फारममा भर्न लगाउँछन् ।

‘दाद, भाइरल ज्वरो, झाडापखाला, कान रोगी बढी आउने गरेका छन्,’ अहेव श्रेष्ठले भने, ‘चाहिने जति औषधि पाउन सकिएको छैन ।’ उनका अनुसार औषधि दिन नसक्दा स्थानीयको गाली सुन्नु परेको छ । बिरामीको चाप बढी छ । गाउँपालिकाबाट खासै मात्रामा औषधि उपलब्ध हुन सकेको छैन ।

स्थानीयका अनुसार स्वास्थ्यचौकीमा औषधि नपाउँदा बिरामी सीमावर्ती भारतीय बजारमा उपचारका लागि जाने गरेका छन् । ‘औषधि आउन त आउँछ,’ एक कर्मचारीले भने, ‘तर, जुन आउँछ, त्यो पर्याप्त हुन्न ।’

स्वास्थ्य चौकी प्रमुख उमेश सहनी बिना जानकारी बिदामा बस्दा पनि स्थानीयलाई समस्या हुने गरेको छ । पकाहाँमैनपुर गाउँपालिका स्वास्थ्य प्रमुख मनीष सिंहले स्वास्थ्य चौकीमा कार्यरत कर्मचारीको लापरबाहीले औषधि वितरण हुन नसकेको बताए । ‘जीवनजल लगायतका औषधि गाउँपालिकामा आइसकेको छ,’ उनले भने, ‘उता (चौकी) बाट माग आएमा हामी पठाउँछौं ।’ स्वास्थ्य चौकी प्रमुख कहिले काहीं बिना जानकारी नै बिदा बस्ने गरेको उनले स्विकारे ।

लहावरथकरीका भोला साह गत जेठमा मोटरसाइकल पछाडि बसेर बजार गइरहेको अवस्थामा उनको लुंगी पछाडिको चक्कामा अल्झिँदा उनी सडक मै लडेका थिए । ‘मोटरसाइकलबाट लड्दा दाहिने कुहिनोमा चोट लाग्यो,’ उनले घाउ देखाउँदै भने, ‘मलहम पट्टी गरिदिनुस् भन्दा औषधि छैन भनेर फर्काए ।’

त्यसपछि भारतीय बजारमा गएर उपचार गराएको उनले सुनाए । अर्का स्थानीय पृथ्वीचन्द्र प्रसादले सरकारले घोषणा गरेका सबै सेवा स्वास्थ्य चौकीबाट कहिल्यै पनि नपाएको गुनासो गरे । ‘आइरन चक्की पनि छैन भन्छन्, कहिले काहीं टाँका लगाउने सामान हुँदैन,’ उनले भने, ‘घाउ सफा गर्ने कपास पनि सकिरहेको हुन्छ ।’ लहावरथकरी स्वास्थ्य चौकी भवन पनि जीर्ण बनेको छ । स्वास्थ्यकर्मीका अनुसार सामान्य वर्षातमा पानी चुहिन्छ । झ्यालमा चुकुल छैन । भवनका पर्खाल चर्किएका छन् ।

महानगरमै छैन औषधि
महानगरपालिका मातहात १६ वटा स्वास्थ्य चौकी छन् । त्यसमध्ये सुगौली, भवानीपुर, अलौ, हरपतगन्ज स्वास्थ्यचौकीमा आइरन, दाद, एन्टिब्योटिक लगायतका अधिकांश निःशुल्क पाइने औषधिको अभाव रहेको छ । पुरानो १९ वडा बाहेक सबैमा स्वास्थ्य चौकी छन् । चालु आर्थिक वर्षमा हालसम्म महानगरपालिकाले औषधि वितरण नगरेको स्वास्थ्यकर्मीले जनाएका छन् ।

प्रकाशित : भाद्र २४, २०७६ १०:१३
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

कमला नगरपालिका खुला दिसामुक्त

शाहिमान राई

जनकपुर — धनुषाको सुदुरपूर्वी गाउँ कमला नगरपालिका नगरपालिका खुला दिसामुक्त घोषणा गरिएको छ । सरकारले सन २०१७ मा मुलुकभर खुला दिसामुक्त घोषणा गर्ने लक्ष्य राखे पनि तराईको अधिकांश जिल्लामा सर्वसाधारणले समयमा शौचालय निर्माण नगरेकाले दिसामुक्त घोषणा गर्न ढिलाइ भएको हो । 

सदरमुकाम जनकपुरदेखि २५ किमि पूर्व कमला नदी किनारको विकट गाउँ कमला नगरपालिका ८ वटा वडाका ९५ प्रतिशत बासिन्दाले शौचालय निर्माण गरिसकेकाले नगरपालिकालाई खुला दिसामुक्त घोषणा गरिएको हो । धनाढ्य, जमिन्दार, शिक्षित व्यक्तिको घरमा मात्र शौचालय बनाउने चलन रहेको धनुषाका १८ वटा स्थानीय तहमध्ये १५ वटाले खुला दिसामुक्त घोषणा गरिसकेका छन् ।

धनुषाको अधिकांश जनघनत्व भएको सदरमुकाम जनकपुरधाम उपमहानगरपालिका, गणेशमान चारनाथ नगरपालिका र हंसपुर नगरपालिकाले अझै पनि खुला दिसामुक्त घोषणा गरेका छैनन् । तराईको अधिकांश बासिन्दा सडक किनारा, खेतबारी, नदी, खोलाको बगरमा खुला रूपमा दिसापिसाब गर्ने चलनको अन्त्य गर्दै सरकारको लक्ष्य अनुरूप घरघरमा शौचालय निर्माण गरेपछि खुला दिसामुक्त घोषणा गरिएको हो । तर धनुषाको दक्षिणवर्ती गाउँका सडक आसपास, नदी किनारा आसपासको क्षेत्रमा खुला ठाउँमा दिसा पिसाब गर्ने चलन भने अझै परिवर्तन हुन सकेको छैन ।

कमला नगरपालिकाको ९ वटा वडाका ७ हजार २ सय ३४ घरपरिवारमध्ये करिब ६ हजार ८ सय घरपरिवारले शौचालय निर्माण गरेकाले खुला दिसामुक्त घोषणा गरिएको नगरपालिकाका प्रमुख प्रशासकीय अधिकृत उमेशकुमार यादवले बताए । कमला नगरपालिकाको वडा नं २ र ३ माझी झिटकैया, १ र ९ दुवरकोट हटलेटवा, वडा ४ को बलाहा साघरा, वडा ५ को लक्कर, ६ को हरिने र सिंयाहिमडानमा ३८ हजार ८ सय ४४ जनसंख्या छ ।

कमला नगरपालिकामा ग्लोबल स्यानिटेसन फन्डको सहयोगमा समाज उत्थान युवा केन्द्र, नेपाल रेडक्रस सोसाइटी र एसएनभी
नेपालको सहयोगमा जनचेतना अभियान नेपाल गैरसरकारी संस्थाको सहजीकरणमाघरघरमा शौचालय निर्माण अभियान सञ्चालन गरिएको थियो ।

जिल्ला खानेपानी सरसफाइ तथा स्वस्थ्य समन्वय समिति अन्तर्गत नगर र गाउँस्तरीय सञ्जालमार्फत् विद्यालय, स्वास्थ्य संस्था, वडा, स्वास्थ्य स्वयंसेविका, शिक्षक, कर्मचारी, बुद्धिजीवी, सहजकर्ता, सरेकारवाला सबैको सक्रियतामा नगरलाई खुला दिसामुक्त घोषणा गर्न सफल भएको अधिकृत यादवले बताए ।

प्रकाशित : भाद्र २४, २०७६ १०:१३
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्