लहानमा फोहोर व्यवस्थापन केन्द्र विवाद : स्थानीयले गरे विरोध प्रदर्शन र तालाबन्दी

भरत जर्घामगर

सिरहा — ५ महिनादेखि फोहोर फाल्न नदिने अडान लिएका लहान नगरपालिका–४ का स्थानीयले नगरपालिकाले प्रहरीको आडमा महिलामाथि दुर्व्यवहार गरेको र फोहोर फालेको विरोधमा शनिबार विरोध प्रदर्शन गरेका छन् । 

वडा नम्बर ४ का बासिन्दाको अवरोधका कारण एक महिनादेखि सडकमा थुप्रिएको फोहोर फाल्न प्रहरीसहित नगरप्रमुख मुनि साह सुडिलगायत अन्य वडाका जनप्रतिनिधि शुक्रबार फोहरमैला व्यवस्थापन केन्द्र पुगेका थिए।

स्थानीयले अदालतमा विचाराधीन रहेको मुद्दाको फैसला नहुन्जेल फोहोर नफाल्न भन्दै नाराबाजी गरी फोहोर बोकेका ट्रयाक्टर रोकेपछि झडप भएको थियो। झडपकै क्रममा नगरपालिकाले केन्द्रमा शुक्रबार फोहोर विसर्जन गरेको थियो।

फोहोर विसर्जनका क्रममा झडप हुँदा वडा सदस्य उर्मिलादेवी दास, स्थानीय राधादेवी दास, रामकुमारी पासवान, राजाराम पण्डित लगायत घाइते भएको स्थानीयको दाबी छ।

नगरपालिकाले अदालतको मानहानी गरेको र प्रहरी लगाएर दमन गरेको विरोध गर्दै ४ नम्बर वडावासीले शनिबार नगरप्रमुख साहको पुत्ला बनाएर नगरका विभिन्न भाग परिक्रमा गरि विरोध प्रदर्शन गरे।

फोहरमैला व्यवस्थापन केन्द्रबाट शनिबार अपरान्ह निस्किएको जुलुसले नगर परिक्रमा गरी २ नम्बर रोडमा पुगेर कोणसभा गरेका थिए। कोणसभा भइरहँदा प्रहरीले पुत्ला खोसेर लगेका थिए। विरोध प्रदर्शन अघि स्थानीय फोहरमैला व्यवस्थापन केन्द्रको गेटमा शनिबार बिहान तालाबन्दी गरेका छन्।

५ महिनादेखि अवरोध
नियमित फाल्दै आएको लहान–४ स्थित फोहोरमैला व्यवस्थापन केन्द्रमा फालेको फोहोरले दुर्गन्ध बढाएको भन्दै स्थानीयले ६ महिनादेखि अवरोध गर्दै आएका थिए।

२०७१ सालमा लहान नगरपालिका–४ स्थित खुट्टीखोला किनारको ३५ विघा जग्गामध्ये १२ विघामा सर्वदलीय संयन्त्र र स्थानीयवासीको भेलाबाट फोहोरमैला व्यवस्थापन केन्द्र निर्माण गर्ने निर्णय गरेको थियो।

फोहरमैलालाई वातावरणमैत्री तवरले दीर्घकालीन व्यवस्थापन गर्न नगरपालिकाले त्यतिखेर संघीय मामिला तथा स्थानीय विकास मन्त्रालयको जगेडा कोषबाट ५२ लाख ५५ हजार लागतमा फोहरमैला व्यवस्थापन केन्द्र निर्माण गरेको थियो। तारबार घेरासहित केन्द्रमा आँप लगायत फलफूलको बिरुवा रोपेर बगैचा समेत बनाइएको थियो।

त्यतिखेर फोहरमैला व्यवस्थापन केन्द्र निर्माणको विरोध गर्दै स्थानीय रामप्रसाद महतो र रामप्रकाश पासमानले पुनरावेदन अदालत राजविराजमा रिट दायर गरेपछि अदालतले २०७१ जेठ २२ मा अन्तरिम आदेश जारी गरेको थियो। तर रिट निवेदक र नगरपालिकाबीच सहमति भएपछि २०७१ जेठ २९ गते महतो र पासमानले रिट फिर्ता लिएका थिए।

लहान ४ स्थित फोहोरमैला व्यवस्थापन केन्द्रमा तालाबन्दी गर्दै स्थानीय। तस्बिर : भरत जर्घामगर/कान्तिपुर
केन्द्र निर्माण भएपछि ५ वर्षदेखि नगरपालिकाले बजार क्षेत्रको फोहर नियमित फोहरमैला व्यवस्थापन केन्द्रमा फाल्दै आएको थियो। फोहोरमैला व्यवस्थापन केन्द्रमा बजार क्षेत्रका वडा १, ३, ५,६,७, ८ र १० गरी ७ वटा वडाबाट संकलित फोहोर नियमित फाल्दै आएको थियो।

नगर क्षेत्रबाट दैनिक ३० मेट्रिक टन फोहोर संकलन हुन्छ। त्यसका लागि नगरपालिकाले बजार क्षेत्रमा ४० र अन्य वडामा २४ गरी ६४ कर्मचारीलाई खटाएको छ। फोहोर संकलन, विसर्जन र सरसफाईमा नगरपालिकाले वार्षिक १ करोड खर्चन्छ।

गत वैशाखदेखि ४ नम्बर वडावासीले दुर्गन्ध बढाएको भन्दै फोहरमैला व्यवस्थापन केन्द्रमा फोहोर फाल्न अवरोध गर्दै आएका छन्। त्यतिखेर वडावासीले फोहरमैला व्यवस्थापन केन्द्रको मूलगेटमा तालाबन्दी गरेपछि कर्मचारीले गेटमै फोहोर फालिदिएका थिए। स्थानीयले त्यतिखेर कुचोसहित नाराबाजी गर्दै नगरकार्यपालिका कार्यालय घेराउ गरेका थिए।

फोहरमैला व्यवस्थापन केन्द्रको गेटमा फालिएको फोहरले मानव बस्तीमा दुर्गन्ध फैलिएको भन्दै स्थानीयले कुचोसहित नगरपालिका कार्यालय घेराउ गरेका थिए। स्थानीयले अवरोध गरेपछि नगरपालिकाले समस्या समाधानका लागि वैशाखको पहिलो साता बजार क्षेत्रका वडाध्यक्षहरु सम्मिलित ७ सदस्यीय समिति गठन गरेको थियो।

फोहोर व्यवस्थापनका लागि हरेक प्रयास भए पनि कसैले विकल्प दिन सकेको छैन। फोहोर विसर्जनका लागि पटक–पटक भएको छलफलबाट विकल्प खोज्न समय दिँदै स्थानीयले त्यत्तिखेर एक पटकका लागि केन्द्रमा फोहोर फाल्न दिएका थिए।

प्रकाशित : भाद्र १४, २०७६ १८:२०
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

बृहत साहित्यको ठेली 

कान्तिपुर संवाददाता

ललितपुर — नेपाली लोकसाहित्य, प्रारम्भिक काल, माध्यमिक काल र अनुवादको विधागत अनुसन्धानसहितका पक्षमा लेखिएको ‘जगदम्बा नेपाली साहित्यको वृहत इतिहास’ सार्वजनिक भएको छ ।

नेपाली साहित्यको ठेली नामाकरण गरिएको यो साहित्यिक अनुसन्धानमा प्राध्यापक चुडामणि बन्धुले ‘नेपाली लोक साहित्य र विधागत अनुसन्धानको इतिहास’, प्राध्यापक दयाराम श्रेष्ठले ‘प्रारम्भिक कालको नेपाली साहित्यको पूर्वपीठिका’ तथा बलराम अधिकारीले ‘नेपालमा अनुवादको इतिहास’ बिषयमा समीक्षासहितको विस्तृत विवरण प्रस्तुत गरेका छन्।

यसैगरी, ठेलीमा ‘नेपाली साहित्यको माध्यमिक कालको इतिहास’ विषयमा कमलमणि दीक्षित र नारायण गड्तौलाले संयोजन गरेको सामग्री समेटिएको छ। मदन पुरस्कार गुठीका अध्यक्ष कुन्द दीक्षितका अनुसार नेपाली साहित्यको बृहत इतिहासमा पाँचवटा ठेली प्रकाशित हुनेछन्।

शुक्रबार आयोजित समारोहमा प्राध्यापक बासुदेव त्रिपाठीले बिमोचन गरेको ‘दोस्रो ठेली’ झण्डै १ हजार पृष्ठमा समेटिएको छ। समारोहमा प्राध्यापक दयाराम श्रेष्ठले ‘नेपाली साहित्यिक इतिहासका अप्ठ्यारा र अस्पष्टतालाई बुझ्न सघाउ हुने गरी’ साहित्यिक ठेलीको संयोजन गरिएको बताए।

‘नेपाली साहित्यमा बृहत इतिहासको खााचो देखिएकाले यो खाल्डो पुर्न साहित्यिक ठेलीका परियोजना अघि सारिएको हो,’ठेलीका प्रधान सम्पादक डा.माधवप्रसाद पोखरेलले भने—‘यो ठेलीको तेस्रो भागमा नेपाल बाहिरको नेपाली साहित्यको इतिहास प्रकाशित हुने क्रममा छ।’

प्रस्तावित पाँचवटा ठेलीको लेखनकार्यमा नेपाल र बाहिरका गरी ८५ जना लेखकको संलग्नता रहने जनाइएको छ। यसअघि, बृहत इतिहासको पहिलो ठेलीमा ‘नेपाली भाषा, व्याकरण र अभिलेखीय ब्याकरणको इतिहास’ शीर्षकमा कृति प्रकाशित भैसकेको छ।

प्रकाशित : भाद्र १४, २०७६ १८:०५
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्