दुहुना गाई–भैंसीको तस्करी

शंकर आचार्य

पर्सा — सशस्त्र प्रहरीले शनिबार वीरगन्जस्थित छपकैंया नाकाबाट बरामद गरेको बाच्छाबाच्छीसहितको २ वटा दुहुना जर्सी गाई सोमबार वीरगन्ज भन्सार कार्यालयले लिलाम गरेको छ । चारवटै चौपायाको न्यूनतम ८२ हजार रुपैयाँ मूल्यांकन गरी लिलाम गरिएको हो । 

ZenTravel

साउनयता सोमबारसम्म गरी जिल्लाको विभिन्न नाकाबाट बरामद भएका ९ गाई र बाच्छाबाच्छी लिलाम भएका छन् । यीबाहेक आधा दर्जन गोरु, ४ खसी र ५० भैंसी, राँगो, पाडापाडी बरामदपछि लिलाम गरिएको छ । गत आवको वैशाखदेखि असार मसान्तको अवधिमा १ सय २२ भैंसी, राँगो, पाडापाडी, २२ गोरु र ४ खसी बरामद गरी लिलाम गरिएको थियो ।

सशस्त्र प्रहरी राजस्व भन्सार गस्ती वीरगन्जका प्रमुख डीएसपी अमरबहादुर खत्रीले साउनयतादुहुनो गाई र भैंसी भित्रिने क्रम बढेको बताए । नियमविपरीत भित्रिने कुनै पनि खाले चौपायाको हकमा कडाइ गरिएको उनले बताए । पशु क्वारेन्टाइन कार्यालय वीरगन्जका अधिकृत अरुणकुमार सिन्हाले पशु क्वारेन्टाइन महाशाखाको फागुन २६ को पत्रको आधारमा नाकाबाट राँगा, भैंसी तथा माछाको आयातमा समेत स्वास्थ्य/उत्पत्ति आदिको भारतीय क्वारेन्टाइनको सिफारिस अनिवार्य गरिएको बताए ।

उक्त पत्रमा पशु स्वास्थ्य सेवा ऐन २०५५ र त्यसको नियमावली २०५६ मा भएका प्रावधान भएअनुसारको चौपाया तथा माछा आयात गर्ने मुलुकका क्वारेन्टाइनबाट तिनको स्वास्थ्य तथा उत्पत्तिको सिफारिस अनिवार्य रूपमा हुनुपर्ने व्यवस्था गरिएको छ । भारतको कोलकाता, दिल्ली, मुम्बई, चेन्नई, हैदराबाद र बेंग्लोर गरी आधा दर्जन स्थानमा यस्ता क्वारेन्टाइन कार्यालय छन् । यी कार्यालय दूरीमा पर्ने भएकाले चौपाया कारोबारीले सिफारिसपत्र ल्याउन अटेर गर्ने गरेका छन् ।

विगतमा भारतबाट आयात गरिने राँगा, भैंसी, खसी, बाख्रा, माछाको सिफारिस अनिवार्य थिएन । त्यसो हुँदा ठूला परिमाणमा माछा तथा मासुका स्रोत मानिने चौपाया भित्रिने गर्दा स्वदेशी माछा र मासुले भारतीयसँग प्रतिस्पर्धा गर्नुपर्ने भएकाले सिफारिस अनिवार्य गरिएको हो । पशु क्वारेन्टाइन कार्यालयको सिफारिसबिना अन्य निकायको सिफारिस अमान्य हुने भएकाले यस्ता अवैधानिक सिफारिस देखाएर चौपाया भित्र्याउन खोज्नेको चौपायासमेत बरामद गरेर लिलाम प्रक्रियामा लग्ने गरिएको छ ।

कतिपय कारोबारीले पशु क्वारेन्टाइन महाशाखाको सूचनाको अवज्ञा गरी जबर्जस्ती यस्ता चौपाया भित्र्याउन खोज्ने, नाकाका सम्बन्धित वडाका जनपप्रतिनिधिको सिफारिस देखाएर जबर्जस्ती भित्र्याउने प्रयासमा छन् । नयाँ नियम आउनुअघि पर्सा, बारा र रौतहटका गरी तीनवटा जिल्लाका विभिन्न नाका हुँदै मासिक २ हजार ५ सयदेखि ३ हजार वटासम्म चौपाया भारतबाट नेपाल भित्रिने गरेको थियो । पर्सा तथा बाराका नाकाबाट भित्रिने थारो भैंसी तथा राँगा जितपुर तथा परवानीपुर भैंसी बजारमा बिक्री भएर राजधानी पुग्ने गर्छन् ।

राजधानीमा राँगा, भैंसीको मासुको अत्यधिक माग रहेको र यी दुई बजारले त्यहाँको मागको ठूलो हिस्सा धानेको छ ।

प्रकाशित : भाद्र ११, २०७६ ०९:४०
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT

कामको लोभमा चेली भारत लगिँदै

शंकर आचार्य

पर्सा — पर्साको ठोरी नाकाबाट भारत लगिँदै गरिएका तनहुँका ३ चेलीलाई प्रहरीको सहयोगमा माइती नेपालले उद्धार गर्‍यो । भारतको पटनास्थित एक कम्पनीमा काम लगाइदिने प्रलोभनमा तीनै चेलीलाई चोर बाटोबाट भारत लग्न खोजिएको थियो ।

तीन चेलीलाई बुझ्न भारतीय युवक नाकामै आइपुगेका थिए । प्रहरीले ती भारतीय नागरिकलाई पनि नियन्त्रणमा लिएको हो । कम्पनीको जागिरको प्रलोभनमा नेपाली चेली भारत लगिएको यो पछिल्लो उदाहरण हो ।

६ महिनायता जिल्लाका विभिन्न नाकाबाट भारतको कम्पनी रोजगारीका लागि जान लागेको बताउने २ दर्जनभन्दा बढी चेलीको उद्धार गरिसकिएको छ । माइती नेपाल आवधिक गृह वीरगन्जकी प्रमुख संगीता पुरी सोझासाझा नेपाली चेलीलाई यसरी कम्पनीमा जागिर दिने प्रलोभन दिई भारत लग्ने प्रवृत्तिबढेको बताउँछिन् ।

माइतीले मात्र जनवरी यता १ दर्जनभन्दा बढी चेलीको उद्धार गरिसकेको छ । भारतको पटना र मुजफ्फर जान लागेका यी चेलीले कपडा पट्याउने, नेलपोलिस बनाउने उद्योगमा काम गर्ने आश्वासन पाएको बताउने गरेका छन् । तर, अरूले भनेको र सुनेको भरमा लहलहैमा जान खोज्ने उनीहरू त्यहाँ जोखिममा पर्नसक्ने कुरोमा बिल्कुलै अनभिज्ञ छन् । यस्ता चेलीलाई मासिक २० देखि ३० हजार भारतीय रुपैयाँ तलबको प्रलोभन दिइएको हुन्छ ।

साउनयता मात्रै सीमावर्ती भारतीय सहर रक्सौलबाट सुरक्षा फौज एसएसबीले त्यहाँको रेल्वे स्टेसनबाट आधा दर्जन चेलीलाई उद्धार गरी नेपाल फिर्ता पठाएको पुरीले बताइन् ।

मानव बेचबिखन नियन्त्रणमा सक्रिय अर्को संस्था आफन्त नेपालकी वीरगन्ज शाखा प्रमुख तारा घिमिरे पनि आफ्नो संस्थाले ६ महिनायता एक दर्जनभन्दा बढी यस्ता चेलीको उद्धार गरिसकेको बताइन् । ‘अधिकांश चेली आफू कम्पनीमा काम गर्न पटना जान लागेको बताउँछन्, तर उनीहरूसँग न त कुनै कागजात हुन्छ, न त साथमा केही रकम नै हुन्छ,’ उनले भनिन्, ‘उनीहरूको अवस्था हेर्दा दलालको लहलहैमा लागेर हिंडेको प्रष्ट बुझिन्छ ।’

पछिल्लो ६ महिना यता मानव तस्करहरूले चेलीबेटी बेचबिखनको नयाँ शैली अपनाएको हुन सक्ने उनको अनुमान छ । सोझा–साझा चेली अनाहकमा दलालको फन्दामा पर्न सक्ने भएकाले चेतनामूलक कार्यक्रम आवश्यक रहेको बताइन् ।

प्रकाशित : भाद्र १०, २०७६ ०९:१२
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
×