सामुदायिक स्कुलमा प्रमाणपत्रको २ हजार

सन्तोष सिंह

धनुषा — जनकपुरस्थित सकल भवन कन्या माविका विद्यार्थी आँचल साहलाई प्रमाणपत्रका लागि विद्यालयले २ हजार रुपैयाँको बिल थमायो । उनका अभिभावकले जनकपुरधाम उपमहानगरपालिकामा प्रमाणपत्रको पैसा असुलेको गुनासो गरे ।


‘हामी रिक्सा चलाएर परिवार पालिरहेका छौं । पैसा लाग्दैन भनेर छोरीलाई सरकारी विद्यालयमा पठायौं,’ आँचलका अभिभावकले भने, ‘बेलाबेलामा परीक्षा शुल्क तिर्नुपर्छ । प्रमाणपत्र लिन २ हजार तिर्नुपर्छ । छोराछोरीलाई कसरी पढाउने ?’

अभिभावकको गुनासो उपमहानगरपालिकाका शिक्षा शाखा प्रमुख उपसचिव मिहिलाल यादवले विद्यालयले विद्यार्थीबाट २ हजार रुपैयाँसम्म असुलेर शोषण गरेको बताए । ‘प्रमाणपत्रका लागि २ सय ५० रुपैयाँ दस्तुर तोकिएको छ,’ यादवले भने, ‘विद्यालयले तोकिएको भन्दा बढी शुल्क लिन पाइँदैन ।’ विद्यार्थीले तिरेको बढी शुल्क फिर्ता हुने उपसचिव यादवले बताए ।

तर, विद्यालयको कुनै आय स्रोत नभएकाले विद्यार्थीबाट तोकिएको भन्दा बढी रकम लिनु परेको सकल भवन कन्या माविका प्रधानध्यापक मोदनारायण राउतले बताए । ‘शिक्षा कार्यालयबाट रकम तिरेर ल्याएको प्रमाणपत्र नबुझाउँदा विद्यालयलाई आर्थिक भार पर्छ,’ प्रअ राउतले भने, ‘आर्थिक भार मिलाउनका लागि विद्यार्थीबाट थप शुल्क संकलन गर्नु परेको छ ।’

एसईई उत्तीर्ण विद्यार्थीबाट धनुषाका अधिकांश सामुदायिक विद्यालयले प्रमाणपत्र बापत २ हजार रुपैयाँसम्म असुलेको पाइएको छ । प्रमाणपत्रको दस्तुरबापत मात्र २ सय ५० रुपैयाँ लिने व्यवस्था छ । तर विद्यालयले बिल काटेरै विद्यार्थीबाट मनोमानी शुःल्क असुलिरहेको छ । विद्यालय व्यवस्थापन समितिबाटै निर्णय गरी विद्यालयले विद्यार्थीबाट चर्को शुल्क असुल्ने गरेको पाइएको हो ।

ग्रामीण क्षेत्रका विद्यालय प्रमाणपत्रबापत विद्यार्थीबाट १५ सय रुपैयाँ शुल्क लिएको पाइएको छ । विद्यालयले मनोमानी शुल्क असुली गरेको कुनै गुनासो नै नआएको शिक्षा विकास तथा समन्वय इकाई धनुषाले जनाएको छ ।

गुनासो आएपछि विद्यालयले असुलेको बढी रकम तत्काल फिर्ता गर्न लगाउने इकाई प्रमुख बरखु प्रसाद रजकले बताए । संकटमोचन मावि जनकपुरका प्रधानाध्यापक बलराम साहका अनुसार विद्यालयको आय स्रोत केही नहुँदा विद्यार्थीबाट शुल्क लिनुपरेको छ ।

प्रकाशित : श्रावण २८, २०७६ १०:३८
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

राति सुत्दैन मोर बस्ती

कान्तिपुर संवाददाता

पर्सा — चिन्ता देवीलाई २ वर्षअघि भलुवाई खोलाको बाढीले गाउँलाई तहसनहस बनाएको सम्झना छँदैछ । मेघ गर्जिएपछि उनको बेचैनी बढ्छ । ०७४ भदौ २७ गते गाउँ पूर्वको भलुवाई खोला उर्लिएर आफूहरूको घरबार र बालीनाली सोत्तर बनाएको दृश्य उनी झल्झली सम्झन्छिन् । 

अन्जु पन्त फाउन्डेसनमार्फत यहाँ एकीकृत बस्ती निर्माणको घोषणा गरेकी छन् । तस्बिर : शंकर आचार्य/कान्तिपुर 

वर्षायाम लागेदेखि अर्की स्थानीय देव कुमारीलाई राति निन्द्रा लाग्दैन । घरमा परिवारका सदस्य सुते पनि उनी जाग्राम बस्छिन् । कतै भलुवाइको भेल फेरि उर्लिएर ताण्डव मच्चाउँछ कि भन्ने चिन्ता उनलाई छ ।

भलुवाइको भेल जुनसुकै बेला गाउँ पस्न सक्ने भएकाले घरमा सुतेका महिला तथा बालबालिकालाई गाउँका सबै घरका पुरुषहरू पालैपालो जाग्राम बस्छन् । देवकुमारी एकल महिला हुन् । छोरा रोजगारीका लागि नारायणघाट भएकाले बुहारी र नातिनातिको सुरक्षार्थ उनी रातभर जाग्राम बस्छिन् । ‘डर र चिन्ताले मलाई रातभरि निन्द्रा लाग्दैन,’ उनले भनिन्, ‘आफू निदाऔं भने बाढी आएर घरबार मात्र नभई बुहारी र नातिनातिना समेत बगाउला भन्ने चिन्ता छ ।’

मोरबासीलाई बाढीको मात्र नभई बाघको पनि त्रास उस्तै छ । २ महिना यता गाउँ छिर्न थालेका २ वटा बाघ कत्ति खेर कसको घर र खोरमा छिर्ने हो पत्तै हुँदैन । चन्द्रिका मुखिया, रोजा मुखिया र मन्चन मुखियाका बाख्रा बाघले एक सातायता खोरबाटै थुतेर लगिसकेको छ । बाघको डरले आफूहरू संसाँझै घर पस्ने गरेको देव कुमारी बताउँछिन् ।

दुई वर्षअघिको बाढी थिल्थिलो भएको पटेर्वासुगौली ४ का विपन्न गाउँबासीले साविक झै घर ठड्याउन सकेका छैनन् । छानाबाट तपतप चुहिने पानी छलेर महिला र बालबालिका सुत्ने गर्छन् ।

अन्जु पन्त फाउन्डेसनले गत वर्ष मोरमा एकीकृत बस्ती निर्माणको घोषणा गरिसकेको छ । शुक्रबार मोर टोल पुगेकी फाउन्डेसनकी अध्यक्ष गायिका पन्तले आफू बस्ती निर्माणका लागि विदेशमा क्रमशः कन्सर्ट गरेर अर्थ संकलन गरिरहेको बताइन् ।

प्रकाशित : श्रावण २८, २०७६ १०:३८
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्