वर्षाले रोपाइँ ठप्प

लक्ष्मी साह

(बारा) — लगातारको वर्षाले बारामा रोपाइँ ठप्प भएको छ । केही दिन अघिसम्मको खडेरीले धान रोप्न नपाएका किसान अहिले अत्यधिक वर्षाले खेत डुबानमा पर्दा चिन्तित छन् । 

रोपाइँको चटारो हुनुपर्ने बेला अनावृष्टि र अतिवृष्टिले रोपाइँ प्रभावित बनेको छ । वर्षाको पानीको निकास हुन नसकेपछि जताततै डुबान छ । तराईमा वर्षाकै भरमा अधिकांश ठाउँमा रोपाइँ हुने गरेको छ । तर, धेरै वर्षाले किसानले रोपाइँ गर्न पाएका छैनन् ।

‘कहिले पानीकै अभाव त कहिले पानी नै पानीले रोपाइँ हुन नसक्दा किसान पिरोलिएका छन्,’ कृषि ज्ञान केन्द्रका प्रमुख जितेन्द्र यादवले भने, ‘यसरी वर्षाको असन्तुलनले उत्पादन घट्ने निश्चित छ ।’ उनका अनुसार असारमा एक चौथाई मात्र रोपाइँ भएको छ । ज्ञान केन्द्रका अनुसार जिल्लाको झन्डै ६० हजार हेक्टर क्षेत्रफलमा वर्षे धान रोपाईं हुने गरेको छ ।

‘यतिबेला आधाआधी रोपाइँ भइसक्नुपर्छ । तर, कहिले खडेरी त कहिले अतिवृष्टिले रोपाइँ हुन सकेको छैन ।’ कलैया उपमहानगरपालिका २३ का किसान रामचन्द्र यादवले वातावरण परिवर्तनसँगै किसानको खेतीमा असर परिरहेको उनले बताए । ‘यतिबेला खेत हरियाली देखिनुपर्ने हो तर, केही दिन अघि सुख्खैसुख्खा र अहिले पानीमय डुबानमा देखिन्छ,’ सिम्रौनगढ नगरपालिका–८, कचोर्वाका किसान प्रदीप यादवले भने, ‘रोपाइँ नहुँदा किसान फुर्सदिलासँगै चिन्तित छन् ।’

यता, कोल्हवी नगरपालिका–७ धोधडपास्थित दाँदर खोलामा आएको बाढीले त्यहाँ निर्माणाधीन ५ करोडको दोहर सिँचाइ योजनाको झन्डै १ करोड बराबरको कच्चा पदार्थ सिमेन्ट, गिट्टी, निर्माणमा प्रयोग गरिने मेसिनलगायतमा क्षति पुर्‍याएको प्रहरीले जनायो । यसैगरी प्रसौनी गाउँपालिका–६, बंगरी खोलामा आएको बाढीले त्यहाँ निर्माणाधीन बंगरी सिँचाइ योजनाको झन्डै ७० लाखको त्यस्तै निर्माण सामग्री बगाएको छ ।

सहरी क्षेत्रमा पानीको निकासका लागि व्यवस्थित नाला र गाउँघरमा कुलो नभएपछि सहर, गाउँ, हाट बजार, विभिन्न विद्यालय जलमग्न भएका छन् । पानी परेसँगै मौसमको गडबडीले सिमरा–काठमाडौंको उडान प्रभावित भएको सिमरा नागरिक उड्ययन कार्यालयका एक अधिकारीले जनाए । अविरल वर्षाले विद्यार्थीहरू विद्यालय जान पाएका छैनन् ।

गाउँका कच्ची सडक तहसनहस भएपछि सावारी आवागमन प्रभावित भएको बस व्यवसायी संघका सचिव विक्रम पटेलले बताए । सदरमुकामबाट गाउँमा ओहोरदोहोर गर्ने बस चलेका छैनन् । बजार र सहरमा किनमेल गर्ने तथा अन्य कामले आउने मानिसको आवागमन निकै कम भएको छ ।

सरकारी कार्यालयमा सेवाग्रही घटेका छन् । विकास निर्माणका काम ठप्प छन् । अधिकांश खेत डुबानमा परेको छ । दर्जनौं कच्ची घर भत्केर लाखौं क्षति भएको छ । पोखरीमा पानी ‘ओभर फलो’ हुँदा दर्जनौं किसानका माछा नोक्सानी भएको छ ।

प्रकाशित : असार ३०, २०७६ १०:१९
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT

नक्कली नोटको अनुसन्धान फितलो

लक्ष्मी साह

बारा — प्रहरीले गत जेठ १६ मा हजार दरका १० नेपाली नक्कली नोटसहित रौतहट जिल्ला मौलापुर नगरपालिका–९, सोनरनियाँ घर भएका २७ वर्षीय शिवदयाल महतोलाई बाराको कोल्हवी नगरपालिका–२, झुरझुरेबाट पक्राउ गर्‍यो ।

पूर्व–पश्चिम राजमार्गमा पर्ने निजगढ बजारबाट कोल्हवी व्यापारिक बजार हुँदै घरतर्फ जाँदै गर्दा प्रहरीले जाँचका क्रममा उनलाई नोटसहित पक्राउ गरेको थियो । उनी ना९प ५४५२ नम्बरको बाइकसहित पक्राउ परेका हुन् । प्रहरीले उनीमाथि खोटा चलनअन्तर्गत मुद्दा दर्ता गरी अदालतमा पेस गरेको थियो । अदालतले उनलाई मुद्दाको थप पुष्टिका लागि अनुसन्धान गर्नुपर्ने भन्दै थुनछेक आदेश गरेपछि उनी जेलमा छन् ।

‘प्रहरीले उक्त नक्कली रकम शिवदयालले कहाँबाट ल्याए ? कहिलेदेखि यो धन्दा गर्दैछन् ? भन्ने अनुसन्धानबाट खुलाउन सकेन,’ अपराध अनुसन्धान गर्न प्रदेश प्रहरी कार्यालय जनकपुरबाट परिचालित सादा पोसाकका एक प्रहरी अधिकृतले भने, ‘तीन सातासम्म प्रहरी हिरासतमा रहेका शिवदयालले उक्त नक्कली नोटबारे न भित्री पोल खोले न अनुसन्धान अधिकृतले खुलाउन सके ।’

शिवदयालले प्रहरी समक्ष मेलामा लंगुरबुर्जा खेल्ने क्रममा आफूले उक्त नक्कली रकम हात पारेको बयान दिएका छन् । प्रहरी उनले दिएको बयानसम्म मात्र सीमित भएकाले आरोपितले नक्कली नोटको धन्दा गर्ने सञ्जालबारे बयानमा विस्तृत नबताएको ती अपराध अनुसन्धान अधिकारीको भनाइ छ ।

‘भित्री कुरा खुलाउन गहिरो अनुसन्धानतिर गएनन्,’ उनले भने, ‘सुराकीको सूचनाले पक्राउ गर्‍यो । मुद्दा चलायो, सक्कियो । योबाहेक थप अनुसन्धान नै गर्दैनन् ।’ यसैगरीे यो घटनाको पाँच दिनपछि जेठ २१ मा रौतहटको गरुडा प्रहरीले कटहरिया नगरपालिका–५ कटहरिया मुख्य बजारबाटै सोही नगरपालिका–७ वगहीका ६१ वर्षीय जियालाल महतो १ लाख नेपाली नक्कली नोटसहित पक्राउ परे ।

उनीसँगै कटहरिया नगरपालिकाको छिमेकी मौलापुर नगरपालिका–७ पिपरिया गाउँका ४० वर्षीय विहारी साह तेली १ लाख नेपाली नोटसितै सोही ठाउँबाट छुट्टाछुट्टै पक्राउ परे । दुवैले प्रहरीसमक्ष अरू अपरिचित व्यक्तिले नोट थमाएर गएको बयान दिएका छन् ।

तिनीहरूबाटसमेत प्रहरीले अनुसन्धानबाट नक्कली नोटको सञ्जालबारे खासै खुलाउन सकेको छैन । उनीहरूमाथि समेत खोटा चलन मुद्दा चलाइएको छ । प्रहरीले उनीहरूलाई सोमबार सरकारी वकिल कार्यालयमार्फत रौतहट जिल्ला अदालतमा पेस गरेको छ ।

बारा जिल्लामा पक्राउ परेका शिवदयाल र रौतहट जिल्लाको कटहरियामा पक्राउ परेका विहारी रौतहटको मौलापुर नगरपालिकाका हुन् । यसैगरी रौतहट कटहरिया बजारबाट पक्राउ परेका जियालाल मौलापुर नगरपालिकाको छिमेकी कटहरिया नगरपालिका निवासी हुन् ।

यसरी छुट्टाछुट्टै तीनवटा घटनामा प्रहरीले तीन जनालाई नक्कली नोटसहित पक्राउ गर्दा नक्कली नोटको छपाई र यसको सञ्जालबारे गहिरो अनुसन्धान गर्न सकेको छैन् । ‘नक्कली नोटबारे गहिरो अनुसन्धान गर्न खोज्यौं । तर थुप्रै तहबाट यो कारोबार हुने गरेकाले जरोसम्म पुग्न अप्ठयारो भयो,’ बाराका प्रहरी प्रवक्ता प्रहरी नायव उपरीक्षक रञ्जितसिंह राठौरले भने, ‘यसबारे प्रहरीको विभिन्न अनुसन्धान टिमबाट थप अनुसन्धान भइरहेको छ ।’

केही समययतादेखि तराईका विभिन्न ठाउँमा नेपाली नक्कली नोट छ्याप्पछ्याप्ती पाइएको छ । केही वर्षअघि भारतीय नक्कली नोटको बजारमा बिगबिगी हुँदा भारत सरकारले नोटबन्दी गरेपछि भारतीय नक्कली नोट बरामदका घटना कम हुन थालेका छन् । तर, नेपाली नोट छुयाप्पछ्याप्ती पाइने गरेका छन् । मेला, हाटबजार र स्थानीय बजारमा नक्कली नोट पाइने गरिएको छ ।

प्रकाशित : असार १७, २०७६ ०९:११
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×