८० प्रतिशत डुबानमा

बाढीबाट ज्यान गुमानेका प्रति परिवारलाई ३ लाख सहयोग, प्रदेशका आठै जिल्लामा १० लाख सहयोग पठाउने प्रदेश सरकारको निर्णय
प्रदेश ब्युरो

बिहीबारदेखि शनिबारसम्म परेको पानीले प्रदेश २ को ८० प्रतिशत भू–भाग डुवानमा परेको छ । निरन्तर भइरहेको वर्षाले राहत र पुनःस्थापनाको काममा ढिलाइ भइरहेको छ । बाढीले महोत्तरीको बर्दिवासस्थित भप्सी खोलाको पुल भत्काएको छ ।  

पूर्वपश्चिम राजमार्गको भप्सी पुल शुक्रबारको भीषण वर्षाले बीचबाटै भाँचिएको छ । नेपाल प्रहरीका प्रदेश प्रमुख डीआइजी प्रधुम्न कार्कीका अनुसार राजमार्गकै पुल भत्किएपछि रातिदेखि रोकिएका सवारीसाधनलाई डाइभर्ट गरिएको छ । ‘प्राविधिकको टोलीले भप्सी पुलनजिकै डाइभर्सन बनाई साना गाडी पठाउने काम भएको छ,’ डीआइजी कार्कीले भने, ‘दुई–तिन दिनमै भत्किएको पुलमा बेलिब्रिज लगाइनेछ ।’
बाढीले धनुषाको क्षीरेश्वरनाथ नगरपालिका र वटेश्वर गाउँपालिका जोड्ने औरही खोलामा निर्माणाधीन पुल भत्केको छ । क्षीरेश्वरनाथ नगरपालिका–५ स्थित महेन्द्रनगर र शान्तिपुर जोड्ने औरही खोलामा निर्माणाधीन पुल बाढीको भेलले भत्काएको हो । रोशन कन्ट्रक्सनले झन्डै ६ वर्षदेखि निर्माण गरिरहेको पुल अझै बन्न सकेको थिएन ।
डीआईजी कार्कीका अनुसार निरन्तर वर्षा भइरहेकाले अवरुद्ध लाइफलाइनलाई सुचारु गर्न र उद्धार तथा पुनःस्थापनामा सुरक्षाकर्मी परिचालन गरिएको छ । ‘कार्यालय कुर्ने १–२ जना बाहेक प्रदेशभरि ५ हजार ५ सय प्रहरी परिचालन गरिएको छ,’ डीआइजी कार्कीले भने, ‘उद्धार र पुनःस्थापनाको काममा नेपाल प्रहरी, सशस्त्र प्रहरी र नेपाली सेना संयुक्त परिचालन गरिएको छ ।’ बाढीले प्रदेश २ मा हालसम्म २ को मृत्यु र ३ बेपत्ता रहेको उनले बताए । वर्षाले रौतहट बढी प्रभावित छ । ‘उच्च जोखिम क्षेत्रमा प्रहरीको संख्या थपिएको छ,’ सशस्त्र प्रहरी प्रदेश २ का डीआईजी राजु अर्यालले भने, ‘उद्धार र पुनःस्थापनाका लागि ५ हजार सशस्त्र प्रहरी परिचालन गरिएको छ ।’
रौतहटको चन्द्रनगर र गरुडाको प्रहरी चौकीबाहेक सुरक्षा निकायका सबै कार्यालय डुवानमा परेका छन् । कमला, बागमती, बकैया, रातुमा पानीको जलस्तर बढेको छ । कमला सिंचाइ आयोजनाका प्रमुख मनोहर साहका अनुसार शुक्रबार रातिको ठूलो पानीले कमला खोलाको डेफ्थ बैंक ड्यामसमेत भत्काएको छ । कमला खोलाको पुलमा रहेका प्रमुख साहले फोनमा भने, ‘कमलाको पानी तटबन्ध माथिबाट बग्न थालेको छ । स्थिति भयावह छ ।’ रौतहटको गौर क्षेत्रमा डुबानमा फसेकाहरूलाई डुंगाको मद्दतले उद्धार गरिएको छ । जिल्ला प्रहरी प्रमुख एसपी भूपेन्द्र खत्रीले डुंगाको माध्यमबाट उद्धार जारी राखेको बताए ।

हेलिकोप्टर कुर्दै
प्रदेश सरकारले बाढी र डुवान क्षेत्रको अवलोकन र फसेकाहरूको उद्धारका लागि संघीय सरकारसँग हेलिकोप्टर उपलब्ध गराउन माग गरेको छ । मुख्यमन्त्री मोहम्मद लालबाबु राउतले प्रधानमन्त्री कार्यालयसित हेलिकोप्टरको बन्दोबस्त मिलाइदिन आग्रह गरेका हुन् । यता, शनिबार बिहान बसेको प्रदेश मन्त्रीपरिषद् बैठकले बाढी र डुवानमा मृत्यु भएका परिवारलाई ३ लाख रुपैयाँ र उद्दार, राहत र पुनःस्थापनाका लागि ८ वटै जिल्लालाई १०–१० लाख रुपैयाँ उपलब्ध गराउने निर्णय गरेको छ । मुख्यमन्त्री राउतले लगातारको वर्षाले प्रदेश २ को स्थिति भयावह बनेकाले यसलाई काबुमा ल्याउन सबैको सहयोगको आवश्यकता रहेको बताए । ‘उद्धार र राहतलाई प्राथमिकतामा राखेका छौं,’ मुख्यमन्त्री राउतले भने, ‘अन्य सबै बन्दोबस्त मिलाउन आन्तरिक मामिला मन्त्रालयलाई निर्देशन दिइएको छ ।’

२४ घण्टापछि एयरलिफ्ट
पुलको अनुगमनमा इन्जिनियरसहित कमला खोलामा बाँधमा फसेका ९ जना प्राविधिकको टोलीलाई शनिबार साँझ हेलिकोप्टरबाट उद्धार गरिएको छ । शुक्रबारदेखि बाँधमै अलपत्र परेका उनीहरूको उद्धारका लागि हेलिलिफ्ट गराउने शनिबारको प्रयास मौसममा केही सुधार आएपछि साँझ मात्र सम्भव भएको थियो ।हुलाकी सडक आयोजनाका इन्जिनियर जामुन साहसहित ९ जनाको प्राविधिक टोली सिरहा–धनुषाको सीमामा पर्ने बसपिट्टामा बाढीले घेरिएका थिए । जिल्ला प्रहरी कार्यालय, सिरहाका प्रमुख एसपी उमाप्रसाद चर्तुवेदीका अनुसार कमला खोलाको पानीले चारैतिरबाट घेरिएका उनीहरूलाई उद्धार गर्न हेलिकोप्टर मगाइएको बताए ।हुलाकी राजमार्गमा निर्माण भइरहेको पुलको निरीक्षण गर्न इन्जिनियर साहसहित ९ जनाको प्राविधिक टोली शुक्रबार कमला खोलाको तटीय क्षेत्र पुगेको थियो । धनुषाका सिडिओ प्रदीप कँडेलले सुर्खेतबाट आएको हेलिकोप्टरले ९ जनालाई एयरलिफ्ट गरेर सुरक्षित स्थानमा ल्याइएको बताए ।

बारामा ७ सय विस्थापित
खोलामा पानीको सतह बढेसँगै जिल्लाको अधिकांश ठाउँ डुबानमा परेपछि सयौं परिवार विस्थापित भएका छन् । खोला छेउछाउका बस्तीमा बाढीको पानी पसेर आधा दर्जन पालिकाका स्थानीय बासिन्दा विस्थापित भएका हुन् । खोला छेउका सात सय परिवार घर छाडेर अन्यत्र बसाइँ सरेका छन् । तिनीहरू विद्यालयलगायत अग्ला ठाउँमा पुगेर ओत लागेका छन् । ‘बाढीले करिब सात सय परिवार विस्थापित भएका छन्,’ प्रहरी नायव उपरीक्षक रञ्जितसिंह राठौरले भने, ‘ती सबै बाढी पीडितलाई सुरक्षित स्थानमा पुर्‍याउन सुरक्षाकर्मी परिचालन गरिएको छ ।’
कलैया उपमहानगरपालिकाको सखुई, निजगढ, जितपुरसिमरा, फेटा, विश्रामपुर, महागढीमाई, करैयामाई नगरपालिकाको वडा ८ बेलाही गाउँ बाढीको घेराबन्दीमा परेको छ । त्यहाँका दर्जनौं घर भत्केका छन् । लालबकैया, बंगरी, दुधौरा, पसाहा, तियर, थलही, जमुनीलगायतका खोलाबाट उनीहरू प्रभावित भएका हुन् । वर्षासँगै जिल्लाका विभिन्न खोलामा आएको बाढीले क्षति पुर्‍याएपछि विपद् व्यवस्थापन समितिले क्षतिको लगत संकलन सुरु गरेको छ ।

राजमार्ग अस्तव्यस्त
पूर्व–पश्चिम राजमार्गसँगै प्रदेश २ भरिकै सडक डुवान र कटानमा परेका छन् । बाढीले केही स्थानको सडक डुबानमा पारेका छन् भने राजमार्गसहित केही स्थानमा पुल बगाएको प्रदेश २ ट्राफिक प्रहरी कार्यालय पथलैयाले जनाएको छ । पूर्व–पश्चिम राजमार्गको पथलैया–निजगढ सडक खण्ड अन्तर्गत बाराको निजगढ बजार क्षेत्रको लचकामा पानीको बहाव बढेर शुक्रबारदेखी डाइभर्ट गरिएको सवारीसाधन पानीको बहाव कम भएसँगै शनिबार बिहानदेखि सञ्चालनमा आएको ट्राफिक प्रहरीले जनाएको छ ।चन्द्रनिगाहपुर–बागमती खण्डको लचकमा शुक्रबारदेखि अवरुद्ध सडकमा शनिबार अपराह्नदेखि ठूला सवारीसाधन सञ्चालन गरिएको प्रदेश २ ट्राफिक प्रहरी कार्यालय पथलैयाले जनाएको छ । महोत्तरीको बर्दिवासस्थित भप्सी पुललाई बाढीले बगाउँदा त्यहाँ पनि सवारीसधान डाइभर्ट गरिएको छ । पूर्वतर्फ जाने सवारीसाधनलाई पथलैयामै व्यवस्थापन गर्न थालिएको प्रदेश २ प्रदेश ट्राफिक प्रहरी कार्यालय पथलैयाका प्रमुख प्रहरी उपरीक्षक योगबहादुर पालले जानकारी दिए । ‘अवरुद्ध राजमार्गलाई सुचारु गराउन प्रयास भइरहेको छ,’ उनले भने, ‘प्रभावित क्षेत्रमा ट्राफिक प्रहरी, नेपाल प्रहरी र सशस्त्र प्रहरी परिचालन गरिएको ।’ सडक संजाल बिग्रेका कारण बीच बाटोमा पुगेर सवारी चालक, यात्रीले दुःख नपाउन भन्ने उद्देश्यले चालकलाई समयमै पथलैयामै सचेत गराउन थालिएको उनले जानकारी दिए ।

सप्तरीमा १५ घर बगे
बाढीले सप्तरीका विभिन्न स्थानका २ हजार ५ सय घर डुवानमा परेका छन् । घरबाटै अत्यधिक पानी बग्न थालेपछि १ हजार ५ सय परिवार विस्थापित भएका छन् । सप्तकोसी र हनुमाननगर कंकालिनी र राजविराज नगरपालिका तथा तिलाठी कोइलाडी गाउँपालिका बाढीका कारण सबभन्दा बढी प्रभावित भएका हुन् । सप्तरीका प्रहरी प्रमुख एसपी मनोजकुमार यादवका अनुसार त्रियुगा नदीको तटबन्ध तीन ठाउँमा भत्किँदा सप्तकोसी नगरपालिकाको वडा नम्बर १, २, ३, ६ र ७ का गरी ७ सय परिवार विस्थापित भएका छन् । उनीहरूको घरमा बस्न सक्ने अवस्था छैन । सुरक्षाकर्मीले डुवानमा परेका ती घरका मानिसलाई डुङ्गाका माध्यमबाट उद्धार गरिरहेका छन् । शनिबार दिउँसोबाट सुरु भएको उद्धार कार्य साँझसम्म जारी रहेको प्रमुख जिल्ला अधिकारी सुरेन्द्र पौडेलले जानकारी दिए । एसपी यादवका अनुसार सप्तकोसी नगरपालिका भित्र विस्थापित भएकालाई राष्ट्रिय आधारभूत विद्यालय सखुवनी, गोबैज मावि फत्तेपुर र ओद्राहा माविमा राखिएको छ । सप्तकोसी र महुली नदीको बाढीका कारण हनुमाननगर कंकालिनी नगरपालिकाका ६ सय घरमा पानी पसेको छ ।
हनुमाननगर कंकालिनी नगरपालिकाका नगरप्रमुख शैलेशकुमार साहका अनुसार कोसीको बाढीका कारण वडा नम्बर ७, ११, १२ र १४ का ३ सय परिवार विस्थापित भएका छन् । महुली खोलाको बाढी पूर्व–पश्चिम राजमार्ग अन्तर्गत हनुमाननगर कंकालिनी नगरपालिकाको पोर्ताहामा पुलमाथिबाट बग्न थालेपछि पुल भत्किने खतरा बढेको छ । पुल नजिकै महुली खोलाको बाढी ओभरफलो भई बस्ती तर्फ सोझिएको छ । त्यहाँ नेपाली सेना र सशस्त्र प्रहरीले मर्मतको सुरु गरेका छन् । वडा नम्बर १४ को गोबरगाढा गाउँ कोसीको पानीले घेरिएको छ भने घर घरमा पानी पसेको छ । पानी पसेका घरका सर्वसाधारण गोबरगाढास्थित विद्यालयमा शरण लिइरहेका छन् । गोबरगाढा गाउँको सम्पर्क अहिले अन्य स्थानबाट विच्छेद भएको छ । कोसीमा उच्च बहाबका कारण डुंगाको सहारामा पनि गोबरगाढा पुग्न जोखिम रहेको छ ।

प्रकाशित : असार २९, २०७६ १५:०४
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

लाइफ ज्याकेटदेखि वाकीटाकीसम्म

अवधेशकुमार झा

राजविराज — असार मसान्तको चटारोका बीच शुक्रबार सप्तरीको तिलाठी कोइलाडी गाउँपालिका कार्यालयमा रहेको आपतकालीन कार्य सञ्चालन केन्द्रमा रहेका कर्मचारी बढी सक्रिय देखिए  । वडाअध्यक्षहरूबाट वर्षा, बाढी र नदी नालाको स्थितिबारे जानकारी लिँदै कर्मचारीहरू वाकीटकीमा गाउँपालिका अध्यक्ष सतिशकुमार सिंहलाई जानकारी गराउँदै थिए  ।

खाडो र कोसी नदीको बाढीले उच्च जोखिममा रहेको तिलाठी कोइलाडी गाउँपालिका हरेक वर्ष प्रभावित हुँदै आएको छ ।

‘यस वर्ष हामीले बाढीबाट नागरिकलाई जोगाउन तथा नदीहरूमा हुने कटान लगायतका समस्या तत्काल समाधान गर्ने गरी उच्च सर्तकताका साथ तयारी गरेका छौं,’ गाउँपालिका अध्यक्ष सिंहले भने, ‘गाउँपालिका कार्यालयमा आपतकालीन कार्य सञ्चालन केन्द्र नै राखेर जानकारी लिने काम र पूर्व सूचना दिने काम भइरहेको छ ।’
वर्षा र बाढीका कारण मोबाइल फोनको नेटवर्क काम नगर्ने स्थिति आउने भएकाले गाउँपालिकाले वाकीटकीको व्यवस्था गरेको हो ।

गाउँपालिका अध्यक्ष सिंह, प्रमुख प्रशासकीय अधिकृत राजुकुमार झा, विपद व्यवस्थापन संयोजक राजेशकुमार झा सहित आठजना कर्मचारीलाई पहिलो चरणमा विपद बारेको सूचना आदान–प्रदान र व्यवस्थापन मिलाउन वाकीटकी दिइएको छ । ‘गाउँपालिका क्षेत्रभित्र रहेका नदीनालाको जलस्तरको प्रति घण्टा सूचना लिने गरिएको र सोही अनुसार सम्बन्धित क्षेत्रका जनतालाई पूर्व सूचना दिने गरिएको विपद व्यवस्थापन संयोजक राजेशकुमार झाले बताए ।


आपतकालीन कार्यसञ्चालन केन्द्रमा लाइफ ज्याकेट स्टेन्डवाई राखिएको छ । सशस्त्र र नेपाल प्रहरीसित समन्वय गरी उद्धार सामग्री समेत जोहो गरेर यसअघि नै राखिसकिएको तथा बाढी बस्तीमा प्रवेश गरिहाले तत्कालै उद्धार गरी सर्वसाधारणलाई राख्न सकिने स्थलको समेत पहिचान गरी तयारी अवस्थामा राखिएको झाले बताए । उनका अनुसार खाडो खोलाको बाढीका कारण अवरुद्ध भएको राजविराज–भन्सार सडकमा सर्वसाधारणलाई वारपार गर्न डोरीको व्यवस्था मिलाइएको छ ।


बाढीको उच्च जोखिममा रहेको हनुमाननगर कंकालिनी नगरपालिकाले पनि उद्दार सामग्रीदेखि सुरक्षितस्थल सम्मको तयारी गरी अर्लट अवस्थामा रहेको नगरप्रमुख शैलेशकुमार साहले जानकारी दिए ।

प्रकाशित : असार २९, २०७६ १५:०४
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
×