आँपको मूल्य अकासियो

भरत जर्घामगर

सिरहा — आँपको मौसमसँगै बजारमा मूल्य अकासिएको छ । उत्पादनमा कमी आउँदा यसवर्ष भाउ महँगिएको हो । उत्पादन घटेसँगै कृषक मारमा छन् । एकातिर उत्पादन घटेको छ भने अर्कातिर बजारमा आँपको मूल्यमा वृद्धि भए पनि किसानले त्यस अनुसारको बजार भाउ पाएका छैनन् । 

लामो खडेरी, फूल लाग्ने समयमा मधुवा किराको प्रकोप र दाना लागिसकेपछि हावाहुरीले क्षतिको कारण यसवर्ष आँप उत्पादन घटेको कृषि प्राविधिकको भनाइ छ । आँपको प्रमुख संकलन केन्द्र मानिएको लहान बजारमा बम्बई र मालदह जातको आँप प्रतिकिलो ७० देखि १ सय २० रुपैयाँमा बिक्री वितरण भइरहेको छ ।

कृषि ज्ञान केन्द्र सप्तरीका अनुसार सिरहामा यसवर्ष ५ हजार ७ सय ५५ हेक्टर जग्गामा कृषकहरूले आँप खेती गरेका थिए । गतवर्ष त्यही जग्गामा ४३ हजार ९ सय ४५ मेट्रिक टन आँप उत्पादन भएको थियो । कार्यालयका कृषि अर्थविज्ञ किसुनदेव राउतले यसवर्ष त्यही जग्गामा २० प्रतिशत ८ हजार ७ सय ८९ मेट्रिक टनमात्र विभिन्न प्रजातिका आँप उत्पादन भएको छ ।

८० प्रतिशत उत्पादन घट्यो । सिरहा, सप्तरीमा उत्पादित आँप लहान बजारमा संकलन गरी काठमाडौं, पोखरालगायतका बजारसम्म पुग्ने गरेको थियो । तर यसवर्ष आँप उत्पादनमा कमी आउँदा स्थानीय बजारमैं खपत हुने भएकाले राजधानीलगायतका बजारमा यहाँका आँप व्यापारीले पुर्‍याउने सम्भावना कम रहेको कार्यालयको भनाइ छ ।

उता, आँपका थोक बिक्रेताले कृषकबाट सयकडाका दरमा खरिद गरी किलोग्राममा बिक्री गर्दा कृषकले भने सोचेजति आम्दानी लिन पाएका छैनन् । लहान बजारमा आँप बेच्न आएकी सप्तरी श्रीपुरकी पार्वती चौधरीले व्यापारीले तौलेर नलिईकन गोटाको सयकडा एक हजारदेखि १३ सय रुपैयाँ दरमा किन्ने गरेकाले आफूहरूले आम्दानी लिन नपाएको सुनाइन् । उनले डेढ बिघा जग्गामा आँप खेती गरेकी छन् । त्यत्ति जग्गामा ७० आँप बोट भए पनि यसवर्ष २५ बोटमा मात्र आँप फलेको सुनाइन् ।

सीमित मात्रामा बजारमा आँप आएकाले व्यापारीले सयकडाको दरले आँपको बिक्री गर्न मानेका छैनन् । लहान बजारस्थित संकलन केन्द्रका थोक बिक्रेता मनोज गुप्ताले मालदह आँप प्रतिकिलो १ सय २० रुपैयाँसम्म बिक्रीे भएको बताए । गतवर्ष लहान बजारमा ४० देखि ५० रुपैयाँ प्रतिकिलो बिक्री गरेको र यसवर्ष बजारमा आँप कमी आएकाले मूल्यमा केही उतारचढाव आएको उनले जानकारी दिए ।

गतवर्षको तुलनामा यो बिक्री दर मूल्य दोब्बरभन्दा बढी हो । सिरहा र सप्तरीलाई आँप खेतीको भण्डार मानिन्छ । सप्तरीमा यसवर्ष ६ हजारभन्दा बढी हेक्टरमा आँप खेती गरिएको थियो । सिरहा र सप्तरीका कृषकहरूले आम्रपाली, मालदह, बम्बई, दशहरी, कलकतिया जातका आँपको खेती गर्दै आएका छन् ।

प्रकाशित : असार ९, २०७६ १०:५९
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

दुर्गन्धित बन्यो लहान बजार

भरत जर्घामगर

सिरहा — फोहोरले दुर्गन्ध बढाएको भन्दै लहान नगरपालिका ४ का वडाबासीले अवरोध गरेपछि २६ दिनदेखि बजार क्षेत्रको फोहोर उठ्न सकेको छैन । बजार क्षेत्रका चोक, सडक, गल्लीमा फोहोर थुप्रिदा संक्रामक रोगको प्रकोप फैलनसक्ने स्थानीयले गुनासो गरेका छन् । 

२०७१ सालमा लहान नगरपालिकाले सर्वदलीय सहमति जुटाएर ४ नम्बर वडास्थित खुट्टी खोला किनारको ३५ बिघा जग्गामध्ये १२ बिघामा फोहोरमैला व्यवस्थापन केन्द्र बनाउने निर्णय गरेको थियो । फोहरमैलालाई दीर्घकालीन व्यवस्थापन गर्न नगरपालिकाले संघीय मामिला तथा स्थानीय विकास मन्त्रालयको जगेडा कोषबाट ५२ लाख ५५ हजार रुपैयाँ लागतमा फोहरमैला व्यवस्थापन केन्द्र निर्माण गरेको थियो । तारबार घेरासहित केन्द्रमा आँप लगायत फलफूलका बिरुवा रोपेर बगैंचा बनाइएको थियो ।

तत्कालीन समयमा फोहरमैला व्यवस्थापन केन्द्र निर्माणको विरोध गर्दै स्थानीय रामप्रसाद महतो र रामप्रकाश पासमानले पुनरावेदन अदालत राजविराजमा रिट दायर गरेका थिए । नगरपालिकासँग सहमति भएपछि महतो र पासमानले रिट फिर्ता लिएका थिए ।
नगरपालिकाले ५ वर्षदेखि नियमित रुपमा सोही स्थानमा फोहर फाल्दै आएको थियो । नगर क्षेत्रबाट दैनिक ३० मेट्रिक टन फोहोर संकलित हुन्छ । त्यसका लागि नगरपालिकाले बजार क्षेत्रमा ४० र अन्य वडामा २४ गरी ६४ कर्मचारीलाई खटाएको छ । फोहोर संकलन, विसर्जन र सरसफाईमा नगरपालिकाले वार्षिक १ करोडरुपैयाँ खर्चन्छ ।

वडाबासीले फोहरमैला व्यवस्थापन केन्द्रको मूलगेटमा तालाबन्दी गरेपछि कर्मचारीले गेटमैं फोहोर फालिदिएका थिए । गेटमै फालिएको फोहरले मानव बस्तीमा दुर्गन्ध फैलिएको भन्दै स्थानीयले झाडुसहित नगरपालिका कार्यालय घेराउ गरेका थिए ।
४ नम्बर वडाबासीको अवरोधकैं कारण गत जेठ १ गतेदेखि नगरक्षेत्रको फोहोर उठन सकेको छैन । वडाध्यक्ष रामनाथ पण्डितले दुर्गन्ध बढेपछि स्थानीय अवरोधमा उत्रिन बाध्य भएको बताए ।

नगरपालिकाले समस्या समाधानका लागि वैशाखको पहिलोसाता बजार क्षेत्रका वडाध्यक्षहरू सम्मिलित ७ सदस्यीय समिति गठन गरेको थियो । ‘फोहोर व्यवस्थापनका लागि हरेक प्रयास भए पनि कसैले विकल्प दिन सकेको छैन,’ लहान नगरपालिकाका प्रमुख मुनि साह सुडीले भने, ‘फोहोर व्यवस्थापनका लागि विकल्प पाए त्यसको अधिकतम उपयोग गर्न तयार छु ।’

फोहरमैला व्यवस्थापन केन्द्रमा प्रत्येक दुई महिनामा कर्मचारी खटाएर फोहोरलाई गोडमेलसहित व्यवस्थापन गर्ने काम भइरहे पनि दुर्गन्ध बढायो भनेर फोहोरको राजनीति गरिएको आरोप प्रमुख साहले लगाए । ‘नियोजित घटना भएको छ । नगरपालिकाले फोहोरबाट मोहर निकाल्ने सामग्री खरिद गरी प्लान्ट निर्माण गर्न ७० लाख रुपैयाँ विनियोजन गरेको छ,’ प्रमुख साहले भने, ‘केन्द्रको घेराबेरासहित विभिन्न प्रजातिका बिरुवा रोपेर हुर्काउने, फोहोर प्रशोधन गरी प्रांगारिक मल उत्पादन गर्नेसमेत योजना छ ।’

उनका अनुसार त्यसक्षेत्रमा उच्चस्तरको समसान घाटका लागि सेड निर्माण, प्रतीक्षालय निर्माण गर्ने योजना थियो । फोहरमैला व्यवस्थापनका लागि वाटर एडसँग सम्झौता भएर डिपिआर तयार भइरहेको अवस्थामा अवरोधका कारण काम स्थगित भएको उनले जानकारी दिए ।

प्रकाशित : जेष्ठ २८, २०७६ १०:००
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT
×