आँपको मूल्य अकासियो

भरत जर्घामगर

सिरहा — आँपको मौसमसँगै बजारमा मूल्य अकासिएको छ । उत्पादनमा कमी आउँदा यसवर्ष भाउ महँगिएको हो । उत्पादन घटेसँगै कृषक मारमा छन् । एकातिर उत्पादन घटेको छ भने अर्कातिर बजारमा आँपको मूल्यमा वृद्धि भए पनि किसानले त्यस अनुसारको बजार भाउ पाएका छैनन् । 

लामो खडेरी, फूल लाग्ने समयमा मधुवा किराको प्रकोप र दाना लागिसकेपछि हावाहुरीले क्षतिको कारण यसवर्ष आँप उत्पादन घटेको कृषि प्राविधिकको भनाइ छ । आँपको प्रमुख संकलन केन्द्र मानिएको लहान बजारमा बम्बई र मालदह जातको आँप प्रतिकिलो ७० देखि १ सय २० रुपैयाँमा बिक्री वितरण भइरहेको छ ।

कृषि ज्ञान केन्द्र सप्तरीका अनुसार सिरहामा यसवर्ष ५ हजार ७ सय ५५ हेक्टर जग्गामा कृषकहरूले आँप खेती गरेका थिए । गतवर्ष त्यही जग्गामा ४३ हजार ९ सय ४५ मेट्रिक टन आँप उत्पादन भएको थियो । कार्यालयका कृषि अर्थविज्ञ किसुनदेव राउतले यसवर्ष त्यही जग्गामा २० प्रतिशत ८ हजार ७ सय ८९ मेट्रिक टनमात्र विभिन्न प्रजातिका आँप उत्पादन भएको छ ।

८० प्रतिशत उत्पादन घट्यो । सिरहा, सप्तरीमा उत्पादित आँप लहान बजारमा संकलन गरी काठमाडौं, पोखरालगायतका बजारसम्म पुग्ने गरेको थियो । तर यसवर्ष आँप उत्पादनमा कमी आउँदा स्थानीय बजारमैं खपत हुने भएकाले राजधानीलगायतका बजारमा यहाँका आँप व्यापारीले पुर्‍याउने सम्भावना कम रहेको कार्यालयको भनाइ छ ।

उता, आँपका थोक बिक्रेताले कृषकबाट सयकडाका दरमा खरिद गरी किलोग्राममा बिक्री गर्दा कृषकले भने सोचेजति आम्दानी लिन पाएका छैनन् । लहान बजारमा आँप बेच्न आएकी सप्तरी श्रीपुरकी पार्वती चौधरीले व्यापारीले तौलेर नलिईकन गोटाको सयकडा एक हजारदेखि १३ सय रुपैयाँ दरमा किन्ने गरेकाले आफूहरूले आम्दानी लिन नपाएको सुनाइन् । उनले डेढ बिघा जग्गामा आँप खेती गरेकी छन् । त्यत्ति जग्गामा ७० आँप बोट भए पनि यसवर्ष २५ बोटमा मात्र आँप फलेको सुनाइन् ।

सीमित मात्रामा बजारमा आँप आएकाले व्यापारीले सयकडाको दरले आँपको बिक्री गर्न मानेका छैनन् । लहान बजारस्थित संकलन केन्द्रका थोक बिक्रेता मनोज गुप्ताले मालदह आँप प्रतिकिलो १ सय २० रुपैयाँसम्म बिक्रीे भएको बताए । गतवर्ष लहान बजारमा ४० देखि ५० रुपैयाँ प्रतिकिलो बिक्री गरेको र यसवर्ष बजारमा आँप कमी आएकाले मूल्यमा केही उतारचढाव आएको उनले जानकारी दिए ।

गतवर्षको तुलनामा यो बिक्री दर मूल्य दोब्बरभन्दा बढी हो । सिरहा र सप्तरीलाई आँप खेतीको भण्डार मानिन्छ । सप्तरीमा यसवर्ष ६ हजारभन्दा बढी हेक्टरमा आँप खेती गरिएको थियो । सिरहा र सप्तरीका कृषकहरूले आम्रपाली, मालदह, बम्बई, दशहरी, कलकतिया जातका आँपको खेती गर्दै आएका छन् ।

प्रकाशित : असार ९, २०७६ १०:५९
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
ADVERTISEMENT

असार १७ सम्ममा गण्डकमा पानी

कान्तिपुर संवाददाता

पर्सा — यस वर्ष असार १७ सम्म गण्डक नहरमा पानी आइसक्ने नारायणी सिँचाइ व्यवस्थापन डिभिजन कार्यालय वीरगन्जले जनाएको छ ।

कार्यालयका डिभिजन इन्जिनियर राजेन्द्रप्रसाद साहले हाल निर्माणाधीन वीरगन्ज पथलैया ६ लेन व्यापारिक मार्गको अवरोध नरहे असार १५ सम्म भारतले नहरमा पानी दिइसक्ने बताए ।

‘व्यापारिक मार्गको नहरमा पुल बनाउने क्रममा ठेकेदारले राखेको माटो हटाउन आवश्यक छ,’ उनले भने, ‘ठेकेदारले अझै नहरबाट माटो हटाएको देखिएन, नहटाएर नहरको पानी रोक्ने काम गर्नु भएन ।’ ठेकेदार कम्पनीलाई अविलम्ब माटो हटाएर नहरलाई पूर्ववत अवस्था ल्याउन आफूले सचेत गरेको उनले सुनाए ।

हाल नहरमा भारततर्फ १०६ आरडीमा साइफन बिग्रिएको तर भारतीय पक्षले पानी दिने नियमित समय तालिकाअघि त्यसको मर्मतसम्भार गरिसक्ने प्रतिबद्धता जनाएको उनले सुनाए । भारतसँगको गण्डक सम्झौताअनुसार उसले नहरमा जुन २५ मा पानी छोड्नुपर्छ । तर भारतबाट नेपालसम्म पानी आइपुग्न ३ देखि ४ दिनसम्म लाग्ने गर्छ । त्यसबाहेक नेपालमै नहरमा पूर्ण रूपले पानी प्रवाह हुन थप दुईदेखि तीन दिन लाग्छ ।

२ वर्षअघिको वर्षाको कारण नेपाल र भारत दुवैतर्फ नहरमा विभिन्न स्थानमा क्षति भएपछि नहरमा पानीको आपूर्ति नियमित हुन सकिरहेको थिएन ।

यस वर्ष समयमै पानी आउने भएपछि किसानलाई ठूलो राहत हुनेछ । गण्डकको पानीमा आश्रित किसानले नहरमा पानी आउने अवधिसँग मिल्ने गरी धानको बिउ छर्ने र हुर्काउने गर्छन् । भारतसँगको सम्झौताअनुसार बर्षेनी धान सिजनका लागि असार १५ र गहुँ सिजनका लागि पुस १० देखि नहरमा पानी आइसक्नुपर्छ ।

सन् १९७५ र ७६ मा दुई चरणमा भारत सरकारले नेपाल सरकारलाई गण्डक नहर हस्तान्तरण गरेको हो । पर्साको जानकीटोलाबाट नेपाल प्रवेश गर्ने र रौतहटको वाग्मतीमा गएर मिसिने नहरलाई पूर्वी नहर भनिन्छ । नेपाल र भारतबीच भएको गण्डक सम्झौताअनुसार नहरमा भारत सरकारले नेपालतर्फ ८ सय ५० क्युसेक पानी छाड्नुपर्ने हो ।

तर उसले यति पानी नेपाललाई दिने गरेको छैन । ८१ किमि लामो यो नहरले पर्सा, बारा र रौतहटको ३१ हजार ४ सय हेक्टर जग्गालाई सिञ्चित गर्ने लक्ष्य थियो । भारतबाटै पर्याप्त पानी नछोडिने भएकाले पर्सा र बाराका पूर्वी भेगसम्म पानी पुग्छ । रौतहटसम्म पुग्दा नहरमा पानी सुकिसक्छ ।

प्रकाशित : असार ९, २०७६ १०:५८
पूरा पढ्नुहोस्
ADVERTISEMENT
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
ADVERTISEMENT
×