प्रदेश १ : प्रतिनिधिसभा र प्रदेशसभाका १२ महिला उम्मेदवारमध्ये ३ निर्वाचित- प्रदेश १ - कान्तिपुर समाचार
कान्तिपुर वेबसाईट
AdvertisementAdvertisement

प्रदेश १ : प्रतिनिधिसभा र प्रदेशसभाका १२ महिला उम्मेदवारमध्ये ३ निर्वाचित

एक महिलाको अग्रता, एकले पछ्याउँदै र ७ महिला उम्मेदवार पराजित
देवनारायण साह

मोरङ — प्रदेश १ को १४ जिल्लास्थित २८ प्रतिनिधिसभा र ५६ प्रदेशसभा निर्वाचन क्षेत्रमा उम्मेदवार भएका १२ महिलामध्ये तीन जनामात्रै निर्वाचित भएका छन् । सुनसरी-३ मा एमालेकी भगवती चौधरीको अग्रता छ भने उदयपुर-१ मा एमालेकी मञ्जुकुमारी चौधरी संघर्षरत छिन् । महिला उम्मेदवारमध्ये ७ जना पराजित भएका छन् । 


प्रतिनिधिसभा सदस्यमा तेह्रथुम-१ बाट संविधानसभा सदस्य तथा पूर्वराज्यमन्त्री सीता गुरुङ, प्रदेशसभा सदस्यमा इलाम १(१) बाट संस्कृति तथा पर्यटनमन्त्री नेकपा (एकिकृत समाजवादी) की खिनु लङवा लिम्बु र झापा १(२) बाट राप्रपाकी सबिना बजगाईं निर्वाचित भएका छन् ।

सुनसरी-३ मा चौधरीले ३६ हजार ९३६ मत ल्याएर ५ हजार ५३५ मतको अग्रता कायम राखेकी छन् । उनलाई उक्त क्षेत्रबाट सातपटक निर्वाचित भइसकेका कांग्रेसका विजयकुमार गच्छदारले ३० हजार ६०१ मत ल्याएर पछ्याइरहेका हुन् । उक्त क्षेत्रमा अब बर्जु गाउँपालिकाको वडा ४, ५ र ६ को १० हजार ६३४ मत गणना गर्न बाँकी छ ।

यस्तै, प्रतिनिधिसभा सदस्यमा एमालेकी महिला उम्मेदवार मञ्जुकुमारी चौधरीले उदयपुर-१ मा परराष्ट्रमन्त्री कांग्रेसका नारायण खड्कासँग जितका लागि संघर्षरत छिन् । खड्काले २७ हजार ४८४ मत ल्याएर १ हजार ८२५ मतको अग्रता लिइरहेको अवस्थामा मञ्जुकुमारीले २५ हजार ६९५ मत ल्याएर पछ्याइरहेकी छन् । उक्त क्षेत्रमा १३ हजार ६४६ मत गणना गर्न बाँकी छ । मतपेटिकामा प्रदेशतर्फको एक सय मतपत्र भेटिएपछि विवाद भएको छ । विवादका कारण रोकिएको मतगणना निर्वाचन अधिकृतको कार्यलयले पुन: थाल्ने तयारी गरेको छ ।

प्रतिनिधिसभातर्फ गठबन्धन दल कांग्रेसकी सुजाता कोइराला मोरङ-२ र राप्रपाकी अभिनेत्री रेखा थापा मोरङ निर्वाचन क्षेत्र नम्बर ३ मा पराजित भएकी छन् । कोइराला एमालेका ऋषिकेश पोखरेल र थापा कांग्रेसका सुनिल शर्मासँग पराजित भएकी हुन् ।

यस्तै, प्रदेशसभातर्फ निवर्तमान उपसभामुख माओवादी केन्द्रकी सरस्वती पोखरेल सुनसरी ३(१), धनकुटा १(२) मा माओवादी केन्द्रकी निवर्तमान प्रदेश सांसद कुसुमकुमारी श्रेष्ठ, संखुवासभा १(२) मा निवर्तमान प्रदेश सांसद नेकपा (एकीकृत समाजवादी) की सरिता थापा पराजित भएकी छन् । यस्तै, इलाम १(१) मा एमालेकी शोभा पराजुली र मोरङ ६(१) मा एमालेकी रीता न्यौपाने पराजित भएकी छन् ।

पहिलो प्रदेशसभामा चार जना महिला उम्मेदवारमध्ये दुई जनाले मात्रै जितेर आएका थिए । इलामबाट खिनु लङबा र उदयपुरबाट कला घले जितेर आएकी थिइन् । यसपटक पनि खिनु लङ्बा दोस्रोपटक र बजगाईं पहिलोपटक प्रदेशसभामा निर्वाचित भएका हुन् ।

९३ सदस्यीय प्रदेशसभामा न्यूनतम ३१ जन महिला प्रदेश सांसदको प्रतिनिधित्व गराउनै पर्ने संवैधानिक व्यवस्थाअनुसार समानुपातिकबाट ३७ मध्ये न्यूनतम २९ जना महिला छानिएर आउने भएको छ । अघिल्लोपटक समानुपातिबाट ३० जना महिला प्रदेश सांसद भएका थिए ।

एमालेबाट दुई निर्वाचित र समानुपातिकबाट १७ गरी १९, कांग्रेसबाट ६, माओवादी केन्द्रबाट ४, तत्कालीन संघीय समाजवादी फोरम, राप्रपा र संघीय लोकतान्त्रिक राष्ट्रिय मञ्चबाट १/१ जना समानुपातिकबाट प्रदेश सांसद भएका थिए ।

प्रकाशित : मंसिर १३, २०७९ ०८:१९
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

प्यूठानमा जनमोर्चालाई पछि पार्दै एमाले

‘पार्टी समय र परिस्थितिअनुसार चल्न नसक्दा कार्यकर्तामा असन्तुष्टि’
शमशेरविक्रम जीसी

प्यूठान — वर्षौंदेखि राष्ट्रिय जनमोर्चाको गढका रूपमा रहेको प्यूठानमा मंसिर ४ मा भएको प्रतिनिधिसभा सदस्य निर्वाचनमा एमालेका सूर्य थापा विजयी भएका छन् । पाँच दलीय गठबन्धनको साथ र नेकपा मसालका महामन्त्री मोहनविक्रम सिंहको प्रभाव क्षेत्र हुनुका बाबजुद एमालेले पाएको विजयले यहाँ फरक तरंग पैदा गरेको छ ।

राष्ट्रिय राजनीतिमा जहिल्यै प्रतिपक्षको भूमिकामा रहेको प्यूठानले पछिल्लो समय आफ्नो परिचय बदलेको थियो । लामो समय प्रतिपक्षमा रहेको प्यूठान पछिल्ला केही वर्षदेखि सरकारमा सहभागी हुन थालको हो । नेकपा मसाल र त्यसको चुनावी मोर्चा राष्ट्रिय जनमोर्चाले प्यूठानमा लामो समय नेतृत्व गर्‍यो । २०५१ सालदेखि यहाँको नेतृत्वमा पकड जमाउन सुरु गरेको जनमोर्चाले २०७० सालमा प्यूठानका दुवै क्षेत्र गुमाए पनि २०७४ मा भएको निर्वाचनमा पुनः ‘कब्जा’ जमाएको थियो ।

पछिल्लो समय जनमोर्चाको गढ मानिने प्यूठानमा जनमोर्चाले आफ्नो शाख जोगाउन नसक्नुमा अनेक कारण छन् । गएको एक वर्षमा भएका विभिन्न चरणका निर्वाचनले प्यूठानमा जनमोर्चा कमजोर भएको प्रमाणित गर्छ । गत वैशाखमा भएको स्थानीय तह निर्वाचनमा जनमोर्चा एउटा पालिकामा मात्रै प्रभाव राख्न सफल भएको थियो । जबकि, अघिल्लो स्थानीय तह निर्वाचनमा उसले एक्लै दुई पालिका प्रमुख र उपप्रमुख जितेको थियो । गत वैशाखमा गठबन्धनको सहयोगमा मल्लरानी गाउँपालिका प्रमुख जनमोर्चाले जित्यो । स्वर्गद्वारी नगरपालिका र ऐरावती गाउँपालिकामा गठबन्धनको सहयोगमा उपाध्यक्ष मात्रै जित्न सक्यो । जनमोर्चाको गढ झिमरुकमा जनमोर्चाका टीका जीसी माओवादीका पितबहादुर महतरा क्षत्रीसँग गाउँपालिका अध्यक्षमा पराजित भए । जीसीलाई गठबन्धनको साथ थियो । क्षत्रीलाई एमालेले साथ दिएको थियो ।

२०५१ सालको मध्यावधि निर्वाचनमा प्यूठानबाट राष्ट्रिय जनमोर्चाका नवराज सुवेदी विजयी भए । नेपाली कांग्रेसका उम्मेदवारलाई पराजित गर्दै जनमोर्चाले प्यूठानमा विजयी यात्रा सुरु गरेको थियो । २०५६ सालमा पनि जनमोर्चाले नै चुनाव जित्यो । २०५६ को निर्वाचनमा पनि नवराज सुवेदी नै विजयी भए । २०७४ को चुनावमा पनि जनमोर्चाले प्रतिनिधिसभामा जनमोर्चा उपाध्यक्ष दुर्गा पौडेललाई उठायो । वाम गठबन्धनको सहयोगमा विजयी उपाध्यक्ष पौडेल पाँच वर्षपछि पुनः चुनावी मैदानमा आउँदा भारी मतले पराजित हुन पुगेकी हुन् । नेकपा एमालेका थापासँग पौडेल ५ हजार २ सय ७४ मतले पराजित भइन् ।

परिवारवादकै कारण प्यूठानमा जनमोर्चा कमजोर भएको अधिवक्ता श्रीकृष्ण प्रपन्न सुवेदी बताउँछन् । ‘पार्टी समय र परिस्थिति अनुसार चल्न सकेन,’ उनले भने, ‘उम्मेदवारकै विषयमा कार्यकर्तामा चर्को असन्तुष्टि थियो, त्यसको सुनुवाइ भएन ।’ जिल्लाबाट प्रतिनिधिसभामा उम्मेदवारको रूपमा पार्टीले लुम्बिनी प्रदेश अध्यक्ष बोमबहादुर खत्रीलाई एकल सिफारिस गरेको थियो । तर, केन्द्रमा पार्टी उपाध्यक्ष र प्रदेश अध्यक्षका बीचमा मतदान गरेर उम्मेदवार टुंगो लगाइएको जनमोर्चा स्रोतको दाबी छ । जसका कारण पनि पार्टी एकढिक्का हुन नसकेको कार्यकर्ता बताउँछन् । पटक–पटक पार्टी फुटको कारण पनि जनमोर्चा आफ्नो गढमा पराजित भएको हो ।

२०६४ को निर्वाचनमा माओवादीले जनमोर्चालाई हराएको थियो । २०७० को संविधानसभा चुनावमा दुवै क्षेत्रमा जित हात पारेर एमाले उम्मेदवारहरूले जनमोर्चालाई फेरि निराश तुल्याएका थिए । एमालेका पूर्वउपाध्यक्ष वामदेव गौतम र हीराबहादुर केसी विजयी भएका थिए । त्यसपछि जनमोर्चा लगातार कमजोर हुँदै गएको छ । आफ्नो पकड गुमाउँदै गएको जनमोर्चाले हालै सम्पन्न निर्वाचनमा समानुपातिक तर्फ १० हजार मत पनि कटाउन सकेन । जबकि, अघिल्लो निर्वाचनमा जनमोर्चाले यहाँबाट समानुपातिकमा १८ हजार बढी मत पाएको थियो । मतदाताले प्यूठानमा हरेकपटक नयाँ अनुहारलाई परीक्षण गरिरहेका छन् । बदलिँदो परिवेशमा जनमोर्चाले मतदाताको आकांक्षालाई बुझ्न नसकेको र आफ्ना मतदाता र कार्यकर्ता जोगाउन नसकेको जनमोर्चा निकट कार्यकर्ता नै बताउँछन् ।

प्रकाशित : मंसिर १३, २०७९ ०८:०८
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×