रोकिएन बदर मत- प्रदेश १ - कान्तिपुर समाचार

रोकिएन बदर मत

मत गणनाको प्रारम्भिक चरणलाई हेर्दा प्रदेशभरि बढीमा ८ प्रतिशतसम्म मत बदर : प्रदेश निर्वाचन कार्यालय 
विनोद भण्डारी

विराटनगर — निर्वाचन आयोगले सजिलो मतपत्र तयार गरे पनि मोरङमा मत बदर हुने क्रम रोकिएन । गत स्थानीय निर्वाचनमा प्रदेश १ को राजधानीसमेत रहेको विराटनगरको मेयरमा २४ प्रतिशत र उपमेयरमा ३८ प्रतिशत मत बदर भएको थियो । आइतबार सम्पन्न प्रतिनिधिसभा सदस्य र प्रदेशसभा सदस्यको निर्वाचनमा पनि बदर मतको ओइरो लागेको छ ।

विराटनगरको झन्डै आधा भूभाग समेटिएको मोरङ क्षेत्र नं ६ मा प्रतिनिधिसभा सदस्यको ४ हजार ६ सय ९६ मत गणना गर्दा ६ दशमलव ४१ प्रतिशत अर्थात् ३ सय १ मत बदर भएको छ । त्यसैगरी प्रदेशसभातर्फ ४ हजार ६ सय ६९ मत गणना गर्दा ४ दशमलव २ सय १६ मत (६३ प्रतिशत) बदर भएको पाइएको छ ।

महानगरको केही वडा समेटिएको क्षेत्र नं ४ मा प्रतिनिधिसभातर्फ १० हजार ४ सय ७९ मत गणना गर्दा ६ सय ५५ र प्रदेशसभातर्फ ११ हजार ४ सय ६७ मत गणना हुँदा ५ सय १० मत बदर भएको छ । त्यसैगरी विराटनगरकै केही वडा जोडिएको क्षेत्र नं ५ मा प्रतिनिधिसभा सदस्यतर्फ १२ हजार ३ सय ८२ मत गणना गर्दा १ हजार २६ मत बदर छन् । क्षेत्र नं २ मा प्रतिनिधिसभा सदस्यको ९ हजार ४ सय ८९ मत गन्दा ४ सय ५६ मत बदर भएको पाइएको छ ।

मत गणनाको प्रारम्भिक चरणलाई हेर्दा प्रदेशभरि बढीमा ८ प्रतिशतसम्म मत बदर भएको पाइएको प्रदेश निर्वाचन कार्यालय प्रमुख लेवनकास्यप अधिकारीको भनाइ छ । जस्तोसुकै सजिलो मतपत्र भए पनि बदर हुने क्रम नरोकिनुमा दलको चुनाव प्रचारप्रसार कार्यले पनि सहयोग गरेको हुन सक्ने अधिकारीको बुझाइ छ । दलहरूले सिंगो गठबन्धनलाई मत माग्दा मतदातालाई बुझाउन नसक्दाको परिणाम भएको उनको तर्क छ ।

प्रतिनिधिसभा र प्रदेशसभा सदस्यको मात्र नभएर समानुपातिक मत पनि बदर भएको अधिकारीले बताए । प्रदेश १ मा समानुपातिकका लागि ३६ वटा दलले मात्र बन्दसूची आयोगलाई बुझाएका छन् । तर समानुपातिकमा समेटिएका दलबाहेक चुनाव चिह्नमा पनि प्रशस्त मत खसेको पाइएको उनले जनाए । यसपालि प्रतिनिधिसभा सदस्य, प्रदेशसभा सदस्य, सिंगो समानुपातिक र प्रदेश समानुपातिक मतपत्रमा एक/एक छाप हान्नुपर्ने प्रावधान थियो । तर कुनै मत पत्रमा आठ वटासम्म छाप हानेको पाइएको मुख्य निर्वाचन कार्यालयका सूचना अधिकारी हेमबहादुर बुढाथोकीले बताए । कुनै मत पत्रमा दुईदेखि ८ वटासम्म छाप लगाइएको छ । कुनैमा ल्याप्चे हानिएको छ । अधिकांश मतदातालाई मतदान केन्द्रमा स्वस्तिक चिह्न राखिएको हुन्छ भन्ने पनि जानकारी नभएको जस्तो देखिएको उनले बताए ।

‘मतदान शिक्षा पुगेको जस्तो देखिँदैन,’ बुढाथोकीले भने, ‘एक मतपत्रमा एक छाप हान्नुपर्ने र त्यहाँ स्वस्तिक चिह्न हुन्छ भन्ने मतदातामा शिक्षा नपुगेको जस्तो देखियो ।’ निर्वाचन आयोगको केन्द्रीय कार्यालयले लाखौं रुपैयाँ खर्चेर रेडियो, टेलिभिजन, पत्रपत्रिका र विभिन्न विद्युतीय सञ्चार माध्यमबाट मतदाता शिक्षा प्रसारण गरेको थियो । क्षेत्रीय निर्वाचन कार्यालय प्रमुख अधिकारीका अनुसार स्थानीय निकायले हरेक वडामा एकदेखि दुई जनासम्म कर्मचारी खटाएर मतदान गर्ने तरिका सिकाएको थियो । तर पनि मत बदर हुने क्रम रोकिएन । ‘यस पटकको यस्तो सजिलो मतपत्रमा पनि मत बदर हुनुमा गठबन्धन दलले मत माग्दा मतदातालाई प्रस्ट बुझाउन नसक्नुलाई लिन सकिन्छ,’ उनले भने ।

प्रकाशित : मंसिर ७, २०७९ ०७:३९
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

खोरमै थुनेर भेडापालन

कुम्भराज राई

ओखलढुंगा — चरनक्षेत्र अभाव हुँदै गएपछि ठुल्ठूला गोठमा भेडा पाल्ने र लेकदेखि बेंसीसम्म चराउने चलन घट्दै गएको छ । तर यहाँको मोलुङ गाउँपालिका–१ झगरपुरका गाउँलेले भने घरघरमै खोर बनाएर भेडापालन गर्न थालेका छन् । ठूलो गोठमा चराएर पाल्न नसके पनि भेडापालन लोप हुन नदिन बाख्रासरह खोरमै राखेर भेडा पाल्ने गरिएको हो । 


यहाँका ११ घरमा ६५ भेडा पालिएका छन् । ‘हाम्रो प्रत्येक कुलपूजामा भेडा अनिवार्य चाहिन्छ,’ स्थानीय नरबहादुर राईले भने, ‘त्यसैका लागि भए पनि पाल्नुपर्छ, यसलाई व्यावसायिक रूपमा अघि लैजाने सोचका साथ केही वर्षयता संख्या बढाउँदै छौं ।’ स्थानीय ‘सुनभेडा’ प्रजातिको भेडा वरपरका विभिन्न मठमन्दिरमा पूजाआजाका लागि चाहिने भएकाले किसानलाई बिक्रीका लागि समस्या छैन । ‘गतवर्ष मात्रै २८ वटा भेडा यही गाउँबाट किनेर पूजा गर्‍यौं,’ कुन्तादेवीका स्थानीय प्रदीप बानियाँले भने, ‘मूल्य भने बोकाबाख्राभन्दा महँगो छ । त्यसैले यसलाई व्यावसायिक फार्म खोलेर पाल्न सक्दा आम्दानी राम्रो हुन सक्ने देखिएको छ ।’ भेडाबाट ऊन र घिउ उत्पादन हुने गर्छ । तर स्थानीयले ऊन काट्ने तरिका नजान्दा केही वर्षयता खेर जाने गरेको थियो । केही वर्षअघि घरेलु तथा साना उद्योग विकास समितिले भेडाको ऊन काट्ने सातदिने तालिम झगरपुरवासीलाई दिएको थियो । यो तालिम लिएसँगै वर्षमा दुई पटक ऊन काटेर बेच्न सहज भएको छ ।

जिल्लामा मात्र नभएर देशमै ऊन काट्ने सीपसम्बन्धी तालिम खासै चल्दैन । किसानले राडीपाखी बुन्ने तालिम दिन सके ऊनको सदुपयोगसँगै गाउँमै रोजगारी सिर्जना गराउन सकिने स्थानीयको बुझाइ छ । भेडापालनलाई गोठमै हिँडाएर चराउने चलन बिस्तारै घटेको छ । त्यसैले यसलाई बाख्रालाई जस्तै खोरमा राखेर वा नजिकका जंगलमा चराएर पाल्न सकिने स्थानीयको अनुभव छ । यदि घरघरमै भेडापालन गर्ने किसानलाई सरकारले प्रोत्साहन दिने हो भने यसबाट ऊन उत्पादन र रोजगारी दुवै बढाउन सकिने स्थानीय बताउँछन् ।

प्रकाशित : मंसिर ७, २०७९ ०७:३४
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×