३९ किमि सडक पार गर्न ८ घण्टा- प्रदेश १ - कान्तिपुर समाचार
कान्तिपुर वेबसाईट
AdvertisementAdvertisement

३९ किमि सडक पार गर्न ८ घण्टा

१४ महिनाअघि सम्झौता भएदेखि यता हालसम्म ७ प्रतिशत मात्र भौतिक प्रगति 
दीपेन्द्र शाक्य

संखुवासभा — नुमका लालबहादुर तामाडलाई सदरमुकाम खाँदबारीसम्मको ३९ किलोमिटर सडक पार गर्न आठ घण्टा बढी लाग्यो । नुमबाट मंगलबार साढे ६ बजे सदरमुकाम हिँडेका उनलाई यातायातका साधानमा आठ घण्टा बढी लागेको हो । खादबारी नुम सडक कोसी राजमार्गअन्तर्गत पर्छ ।

सदरमुकामको लभिडहिलबाट सडक बिग्रेको छ । ‘हिउँदका बेला नुमबाट २ घण्टामा सदरमुकाम आइपुग्थ्यौं,’ उनले भने, ‘४ महिना भयो सडकको हालत खत्तम भयो ।’ पहिले बिहान नुमबाट हिँडेर खादबारीमा दिनभरि काम सकेर घर फर्केको सुनाउँदै उनले भने, ‘३९ किमि सडकको धेरै ठाउँमा गाडी ठेलेर यात्रा गर्नुपर्छ । बर्सात्का समयमा यो सडक खण्डको अधिकांश कच्ची सडकको हालत यस्तै छ ।’

मकालु गाउँपालिकाको केन्द्र नुम बजारबाट खाँदबारीसम्मको सडकको दूरी ३९ किलोमिटर हो । सडक मर्मत नहुँदा लालबहादुर मात्रै हैनन्, मकालु र भोटखोलाका बासिन्दालाई पनि यो सडक खण्डमा यात्रा गर्दा घण्टौं लाग्छ । नुमका अर्का व्यवसायी दुर्गाबहादुर पराजुली पनि हिउँदका बेला यो सडकखण्डमा मोटरसाइकलबाट यात्रा गर्थे । तर, नुमबाट खाँदबारीसम्म मोटरसाइकल नगुडेको ३ महिना बढी भइसक्यो । ‘जताततै सडक हिलाम्मे भएको र खाल्डाखुल्डी धेरै भएकाले मोटरसाइकल गुड्ने अवस्थामा छैन,’ उनले भने, ‘बर्सात्को बेला विगतका वर्षमा सडक यतिधेरै बिग्रिँदैन थियो ।’ गत वर्ष उत्तर दक्षिण कोसी योजनाले यो सडक खण्ड कालोपत्रेको ठेक्का खुलाएपछि काम नहुँदा सडक बिग्रेको उनले बताए ।

घर छेउसम्म सडक पुगे पनि धेरै जिल्लाका कच्ची सडक यतिबेला सञ्चालनमा नभएको मकालु गाउँपालिकाका अध्यक्ष ओड्दी शेर्पाले बताए । ‘कच्ची सडक घरसम्म लगेर मोटर चढ्ने रहर बोकेका मकालु र भोटखोलाका बासिन्दाको सपना अधुरो भयो,’ उनले भने, ‘पानी पर्नासाथ हिँडेरै यात्रा गर्नुपर्छ झन समस्या थपिएको छ ।’ प्रत्येक वर्ष सडकमा लगानी बढे पनि गतिलो सडकको अनुभूति गर्न भने कसैले गर्न पाएका छैनन् । सडक बिग्रँदा दैनिक उपभोग्य सामग्रीको मूल्य प्रतिकिलो ५ रुपैयाँसम्म बढेको छ ।

यो खडक खण्ड तीन देश जोड्ने कोसी राजमार्ग हो । जोगवनी भन्सारबाट किमाथांका जोड्ने खण्डअन्तर्गत यो सडक पर्छ । उत्तर दक्षिण कोसी योजनाले सदरमुकाम खाँदबारीदेखि नुमसम्मको सडक कालोपत्रे गर्न १४ महिनाअघि शर्मा शीवशक्ति जेभी निर्माण कम्पनीसँग सम्झौता गरेको थियो । सम्झौता भएदेखि यता हालसम्म ७ प्रतिशत मात्र भौतिक प्रगति रहेको निर्माण कम्पनीले जनाएको छ । निर्माण कम्पनीको बेवास्ताले सडक धेरै स्थानमा बिग्रिएको स्थानीयले गुनासो गरे ।

सडक निर्माण गर्दा ठाउँठाउँमा खनेर छाडेकोले यातायात अवरुद्ध भएको अध्यक्ष शेर्पाको भनाइ छ । सम्झौतापछि ठाउँठाउँमा खनेर छाडिएकाले सडक पानी पर्नासाथ हिलाम्मे हुन्छ, अध्यक्ष शेर्पाले भने, ‘त्यसपछि यातायात अवरुद्ध छ, सम्झौता गरेको लामो समय बिते पनि काम नहुँदा सडक अवरुद्ध भएको हो ।’ चिचिला र मकालु गाउापालिकाले सडक खण्ड बिग्रेपछि १५ दिनअघि उक्त खण्ड बन्द गरेका थिए । सडक मर्मत गर्ने प्रतिवद्धता सडक कार्यालय र निर्माण व्यवसायीले गरेपछि सडक खुलाइएको छ । दसैंका बेला यातायात सञ्चालन गर्न निर्माण कम्पनी, सडक कार्यालय र अरुण तेस्रो आयोजनाको सहयोगमा मर्मत सुरु गरिसकेको उनले बताए ।

सडक मर्मतका लागि जिससको पहलमा २ वटा एक्स्काभेटर र ४ वटा टिपर परिचालन गरिएको पनि उनले बताए । शर्मा शिवशक्ति जेभीले २०८० पुस १७ मा सम्पन्न गर्ने गरी २०७८ असार १७ गते उत्तर दक्षिण कोसी सडक योजनासँग ठेक्का सम्झौता गरेको थियो ।

३९ किलोमिटर सडकको कालोपत्रे गर्नका लागि ४८ प्रतिशत घटेर निर्माण कम्पनीले ठेक्का लिएको हो । २ अर्ब ६० करोडको ठेक्का शर्मा शिवशक्तिले १ अर्ब २७ करोडमा पारेर सम्झौता गरेको हो । निर्माण व्यवसायी सुरेन्द्र पाठक पानी रोकिनासाथ काम तीव्र गतिमा बढाउने बताउँछन् । ‘बर्सात्ले काम गर्न सकिएन,’ उनले भने, ‘चैत मसान्तसम्म ७ किलोमिटर सडक कालोपत्रे गरिसक्छु ।’

प्रकाशित : आश्विन १२, २०७९ ११:०३
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

पदयात्राबाटै कुण्ड र हिमाल

राजधानीबाट सजिलो पदमार्ग भएकाले बिदाको समय बिताउन लामटाङ र गोसाइँकुण्ड उपयुक्त गन्तव्य
फर्कंदा धुन्चेबाट गोल्जुङको कालो मुसुरो, गतलाङको सिमी, लालीगुराँसको जुस, वाइन, तामाङ टोपी, पटुका र झोला कोसेलीका रुपमा लैजान सकिन्छ
बलराम घिमिरे

रसुवा — दसैंतिहार जस्ता ठूला चाडपर्वमा बिदा उपयोग गर्दै स्वदेशभित्रै घुम्नेहरू बढिरहेका छन् । संघीय राजधानी काठमाडौंबाट नजिकैको पर्यटकीय क्षेत्र रसुवाको लामटाङ र गोसाइँकुण्ड पनि धेरैको रोजाइमा पर्न थालेको छ । काठमाडौंबाट छोटो र सजिलो पदमार्ग भएकाले लामटाङमा पर्यटकको घुइँचो लाग्छ । लामटाङ पदमार्गमा जाने पर्यटकले थोरै दिनमा एकैपटक धेरै कुरा हेर्न र घुम्न सक्ने पर्यटन व्यवसायी तेम्बा लामा बताउँछन् । 

यस क्षेत्रमा आउने पर्यटकले गणेश तथा लामटाङ हिमालको दृश्य, निकुञ्ज क्षेत्रभित्रका जैविक विविधता, तामाङ कला संस्कृति अवलोकन गर्न पाउँछन् । काठमाडौंबाट ५ दिनमा क्याङजिन पुगेर फर्कन सकिन्छ । काठमाडौंबाट करिब १३० किमि गाडी यात्रापछि स्याफ्रुबेंसीमा बास बस्न पुगिन्छ । यहाँ प्रशस्त होटल तथा लज छन् । स्याफ्रुबेंसीबाट करिब दुई दिनको पैदल यात्रापछि क्याङजिन पुगिन्छ ।

पैदल यात्राको पहिलो दिन स्याफ्रुबाट दोमेन, पहिरो, बम्बु, रिमिचे हुँदै लामा होटल पुग्न सकिन्छ । हिँड्न सक्नेहरू घोडा तबेलासम्म पुग्छन् । लामा होटल बसेको भोलिपल्ट बिहानै खाजा खाएर हिँड्दा रिभरसाइड, उडल्यान्ड, घोडा तबेला, थाङस्याब, गुम्बाडाँडा हुँदै लामटाङ पुगिन्छ । केही पर्यटक त्यहीं बस्छन् भने केही मुन्डु, सिन्दुम हुँदै क्याङजिन नै पुग्छन् । यी ठाउँमा बस्नका लागि होटलको अभाव छैन ।

यात्रामा एक जना बराबर १२ देखि १४ हजारजति खर्च बोक्दा राम्रो हुन्छ । क्याङजिन पुगेपछि रसुवाकै पुरानो क्याङजिन गुम्बा, लामटाङ ग्लासियर र नजिकै चारैतिर एक दर्जनभन्दा बढी हिमाल देख्न सकिन्छ । क्याङजिनमा बास बसेर भोलिपल्ट क्याङजिन री, चेरर्कोरीलगायत धेरैवटा पिक चढ्न पनि सकिन्छ । भूकम्पपछि लामटाङका घरहरू पुनर्निर्माणसँगै पुरानै स्वरूपमा आएका छन् । लामटाङ पदमार्गमा पर्यटकका लागि सुरक्षित होटल र घर बनिसकेका छन् ।

नेपालको तेस्रो पर्यटकीय पदमार्गका रूपमा लामटाङ प्रख्यात छ । गोसाइँकुण्ड पनि काठमाडौंबाट छोटो र सजिलो पदमार्गमा पर्छ । पछिल्लो समय प्रसिद्ध धार्मिक तीर्थस्थल तथा पर्यटकीय गन्तव्यका रूपमा गोसाइँकुण्डको विकास भइरहेको छ । कुण्डमा स्नान गरी भगवान् शिव शंकरको दर्शन गर्नाले जीवनभर गरेको पापबाट मुक्ति पाउने, पितृ तर्नुका साथै चित्ताएको मनोकांक्षा पूरा हुने विश्वास छ । यो कुण्ड गोसाइँकुण्ड गाउँपालिका–५ लामटाङ राष्ट्रिय निकुञ्जभित्र पर्छ । जैविक विविधताले भरिपूर्ण गोसाइँकुण्डलगायत वरपरका अन्य कुण्डलाई २०६४ असोज ६ गते रामसार साइटमा सूचीकृत गरिएको छ ।

गोसाइँकुण्ड समुद्र सतहदेखि ४ हजार ३ सय ८० मिटर उचाइमा छ । दृश्यावलोकन र पदयात्राका हिसाबले यस क्षेत्र प्रख्यात छ । उच्च हिमाली भूभागमा यात्रा गर्दा रोमाञ्च र आनन्द आउँछ । यस क्षेत्रमा विभिन्न १४ प्रजातिका लालीगुराँस, लोपोन्मुख वन्यजन्तु रेडपाण्डा, कस्तुरी, मृग तथा चराहरू देख्न सकिन्छ । सदरमुकाम नजिकै घट्टेखोला, देउराली, डिम्सा, चन्दनबारी, चोलाङपाटी, लौरीबिना, बुद्धडाँडा र गणेश गौंडा जस्ता ठाउँबाट मनोरम दृश्य अवलोकन गर्न सकिन्छ ।

गोसाइँकुण्ड पुग्न रसुवा, नुवाकोट र सिन्धुपाल्चोकबाट ४ वटा पदमार्ग छन् । काठमाडौं–धुन्चे हुँदै गोसाइँकुण्ड जाने पदमार्ग बढी चल्तीको पदमार्ग हो । काठमाडौंबाट पहिलो दिन ११७ किमि अर्थात् करिब ६ घण्टाजति बस यात्रा गरी सदरमुकाम धुन्चेमा बास बस्न सकिन्छ । भोलिपल्ट दोस्रो दिन सजिलै पैदल यात्रा गरी चन्दनबारी वा लौरीबिना पुग्न सकिन्छ । चोलाङपाटी तथा लौरीबिना बास बसेको भोलिपल्ट तेस्रो दिन गोसाइँकुण्ड पुगिन्छ । हिँड्न सक्नेहरू धुन्चे बास बसेको भोलिपल्ट एकै दिन गोसाइँकुण्ड पुग्छन् ।

काठमाडौंबाट चार दिनको यात्रा योजना बनाउँदा राम्रो हुन्छ । गोसाइँकुण्ड पदमार्गमा खान, बस्नका लागि होटल पर्याप्त छन् । यात्रामा एक जना बराबर १० देखि १२ हजारजति खर्च लाग्छ । चन्दनबारीमा पुरानो गुम्बासमेत छ । स्थानीय भाषमा यस गुम्बालाई सिङगोम्पा भनिन्छ । चन्दनबारीमा दुग्ध विकास संस्थानको पुरानो गोसाइँकुण्ड चिज उत्पादन केन्द्र छ । यहाँबाट याकको चिज कोसेलीका रूपमा लैजान सकिन्छ । चोलाङपाटीबाट करिब तीन/चार किमि टाढा पोलाङपाटीमा रेडपाण्डा अवलोकन गर्न सकिन्छ । लौरीबिना तथा बुद्धमन्दिरबाट लामटाङ हिमाल र गणेश हिमालको मनोरम दृश्य देख्न सकिन्छ ।

गोसाइँकुण्ड आन्तरिक पर्यटकको रोजाइमा पर्न थालेको चार वर्ष भएको चन्दनबारीका होटल व्यवसायी सुब्बा लामाले बताए । कुण्ड पुगेपछि नजिकै अमरसिंह गुफा र अमरसिंहको चिहान छ । अमरसिंह थापाले गोसाइँकुण्ड पुगेर देहत्याग गरेको इतिहास छ । उनको देहावसान भएको स्थानमा अर्धकदको सालिक पनि छ । गोसाइँकुण्ड वरिपरि भैरवकुण्ड, आमाकुण्ड, सूर्यकुण्ड, सरस्वतीकुण्ड, रक्तकुण्ड, चन्द्रकुण्डलगायत थुप्रै कुण्ड देख्न सकिन्छ । गोसाइँकुण्डको ताल हिउँदको समयमा जम्छ, त्यो समय पुग्नेहरू जमेको कुण्डमाथि वारपार गरेर आनन्द लिन्छन् ।

चैत वैशाखमा सेतो गुराँस अर्थात् चिमाललगायत १६ प्रजातिका गुराँस फुलेर वनजंगल नै राताम्य देखिन्छ । गोसाइँकुण्ड उच्च भूभागमा रहेकाले हावामा अक्सिजनको मात्रा कम हुँदै जान्छ । जसले गर्दा यात्रीलाई लेक लागेर टाउको दुख्ने, वाकवाकी लाग्ने समस्या देखिन सक्छ । त्यस्तो बेला कागती, लसुन, तातोपानी र घरेलु औषधि सेवन गरी मन्द गतिमा हिँड्नु राम्रो मानिन्छ । फर्कंदा धुन्चेबाट गोल्जुङको कालो मुसुरो, गतलाङको सिमी, लालीगुराँसको जुस, वाइन, तामाङ टोपी, पटुका, झोला कोसेलीका रूपमा लैजान सकिन्छ ।

प्रकाशित : आश्विन १२, २०७९ ११:०३
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×