प्रअको मनमौजीले विद्यालयमा बेथिति- प्रदेश १ - कान्तिपुर समाचार
कान्तिपुर वेबसाईट
AdvertisementAdvertisement

प्रअको मनमौजीले विद्यालयमा बेथिति

सरूवा भएर आएकी शिक्षिकालाई हाजिर गर्न दिइएन 
लक्ष्मी गौतम

पाँचथर — महादेव आधारभूत विद्यालय फिदिम–१४ बाट पहिलो पटक सहमति लिएर वडा–१० को सिद्धदेवी आधारभूतका लागि शिक्षिका रिता तुम्बापोले २०७८ साउन १६ मा माग गरेको सरुवा सिफारिस फिदिम नगरपालिकाले रोकिदियो ।


सिफारिस रोक्न सिद्धदेवीका प्रधानाध्यापक कुसुमहाङ थाम्सुहाङले तत्कालीन मेयर ओनाहाङ नेम्वाङलाइ प्रयोग गरेको स्थायी शिक्षिका तुम्बापोको आरोप छ ।

दोस्रो पटक सरुवा सहमति, नगरपालिकाको सिफारिस, जिल्ला शिक्षा समन्वय इकाइको सरुवा स्विकृति र त्यस अघि कार्यरत विद्यालयबाट जेठ २७ मा रमाना पत्र लिएर १ असारमा पुग्दा उनलाई थाम्सुहाङले हाजिर गर्न दिएनन् । प्रक्रिया पूरा गरेर आएकी शिक्षिकाले पटकपटक अनुरोध गर्दा अटेर गरेपछि असार ९ मा भेला भएका अभिभावकले विद्यालय प्रशासनमा ताला लगाए । चर्कंदै गएको विवाद समाधान गर्नुको साटो प्रअ थाम्सुहाङले असार ११ देखि एक महिना वर्षे बिदा दिएको सूचना सामाजिक सञ्जालबाट सार्वजनिक गरेर सम्पर्कविहीन भए ।

आफूले घोषणा गरेको बिदाको अवधि सकिएको एक सातापछि साउन १७ मा विद्यालय पुगेका उनले स्थानीय अविभावकसँग छलफल नगरी कार्यालयमा लगाइएको ताला फोडेर विद्यालयमा पढाइ नियमित भएको घोषणा गरे । विद्यालय खुलेको ४ दिन बित्दासम्म कुल संख्याको पचास प्रतिशत पनि विद्यार्थी हाजिर हुन सकेका छैनन् । विद्यालयमा दैनिकजसो भइरहने विवाद र विभिन्न कारणले पठनपाठन प्रभावित हुन थालेपछि अविभावकले छोराछोरीलाई वरिपरिका अन्य विद्यालयमा सारेपछि विद्यार्थी संख्या आधाभन्दा धेरै घटेको शिक्षक अभिभावक बताउँछन् ।

यसअघि ९० जनासम्म अध्ययनरत यो विद्यालयमा यो शैक्षिक सत्रमा बाल विकास केन्द्रसहित ६८ जना भर्ना भए पनि ३० जनाभन्दा कम मात्र नियमित विद्यालय आउने बताइएको छ । ‘स्कुलमा अभिभावक भेला बोलाइँदैन, व्यवस्थापन समितिको बैठक बसौं भन्दा हेडसरले तपाईंहरू हुलदंगा मच्चाउन खोज्नुहुन्छ भन्दै थर्काउँछन्, बैठक नबसेको ५ वर्ष भयो, दरबन्दीमा आएकी शिक्षिकालाई पढाउन दिइँदैन अनि किन राख्नु छोराछोरी ?’ स्थानीय कुमारी जवेगूले भनिन् ।

सरुवा लिएर गएकी शिक्षिकालाई हाजिर नगराएपछि थाम्सुहाङलाई नगरपालिकामा झिकाएर सोधनी गर्दा ‘दरबन्दी नै लैजानुस्, उनलाई हाजिर गराउँदिनँ’ भन्ने जवाफ दिएर फर्केको नगरपालिकाको शिक्षा शाखा प्रमुख निर्मला दाहालले बताइन् । अर्का अभिभावक मणि थाम्सुहाङका अनुसार शैक्षिक गुणस्तर सुधार्न हेडसर थोरै पनि चिन्तित छैनन् । ‘उहाँको बदमासी अचाक्ली भयो, स्रोतसाधनको दुरुपयोग भएको छ, वर्षौंदेखि सार्वजनिक सुनुवाइ भएको छैन,’ उनले भने, ‘यस अघि काठमाडौंवासी एक शिक्षिकालाई विद्यालयमा उपस्थिति नगराई हाजिरी मिलाएर तलब खुवाइयो, यस्तो हेडसरमाथि छानबिन हुनु जरुरी छ ।’

उक्त विद्यालयबाट १४ वर्षसम्म तलब भत्ता खाएकी चन्द्रा थाम्सुहाङ नामकी शिक्षिकालाई आफूहरूले कहिल्यै स्कुलमा नदेखेको अभिभावक बताउँछन । स्थानीयका अनुसार उक्त विद्यालयमा २०७७ माघ १४ मा निर्वाचन अधिकृत भएर प्रअ थाम्सुहाङले व्यवस्थापन समितिको चुनाव गराएका थिए । उम्मेदवार बनेका दुई जनाबीच प्रतिस्पर्धा हुँदा अध्यक्षमा टीकानाथ जवेगुसहित चार सदस्य निर्वाचित भए । आफू अनुकूलका व्यक्ति निर्वाचित नभएपछि प्रअ स्वयंले समिति गठनको प्रक्रिया नपुगेको भन्दै नगरपालिकामा निवेदन दिएर खारेज गराए । य पछि विद्यालयमा पुनः समिति गठनका लागि पटकपटक ताकेता गर्दा प्रअले चासो नलिएको स्थानीयले बताए ।

‘उनले कसैलाई टेर्दैनन्, कारबाही स्वरूप उनलाई सरुवा नगर्ने हो भने विद्यालय आफैं बन्द हुन्छ,’ फिदिम–१० का वडाध्यक्ष होमराज थाम्सुहाङले भने । प्रधानाध्यापक थाम्सुहाङले आफूमाथिको आरोप असत्य भएको दाबी गर्छन् । ‘तुम्बापोले लिएर आएको सरुवाको सिफारिसमा उल्लेख भएका शिक्षा ऐनका दफा नमिलेकाले हाजिर हुन नदिएको हुँ,’ उनले भने ।

विद्यालयको लेखापरीक्षण नगराएको, अभिभावक भेला नबोलाएको र व्यवस्थापन समिति गठनमा अनिच्छा देखाएको आरोपका विषयमा भने उनी बोल्न चाहेनन् । शिक्षा विकास तथा समन्वय इकाइ पाँचथरका प्रमुख युगमणि सवेहाङ सरुवा लिएर गएकी शिक्षिकालाई प्रधानाध्यपकले हाजिर गराउँदिन भन्न नमिल्ने बताए । विवाद समाधानका लागि नगरपालिकाका जनप्रतिनिधि एवं शिक्षा शाखाले अग्रसरता लिनुपर्ने उनको भनाइ छ ।

प्रकाशित : श्रावण २२, २०७९ ०८:५३
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

अक्षर सुधार्न प्रतियोगितात्मक कक्षा

केही विद्यालयले काठमाडौंबाट प्रशिक्षक झिकाएर राम्रा अक्षर लेख्न थाले अभ्यास
लक्ष्मी गौतम

पाँचथर — जमाना यस्तो पनि थियो जतिबेला टाढा रहेका आफन्तलाई सुखदुःखका खबर पठाउन कागजका पानामा कलम वा सिसाकलमले पत्र लेख्नै पर्थ्यो । सरकारी कामकाजमा निवेदन दिन, रकम वा जग्गाको लेनदेनको कपाली तमसुक बनाउन हातले लेख्नुबाहेक अरू विकल्प थिएन ।

प्रेमीप्रेमिकाले कलात्मक ढंगबाट लेखिएका अक्षरको त झनै ठूलो महत्त्व हुन्थ्यो । सुन्दर प्रेमपत्रको चर्चा नै हुन्थ्यो । अड्डाअदालतमा नेपाली कागजमा लेखिने वादी–प्रतिवादीदेखि मान्छेको टिपचिना हुँदै व्यक्ति–व्यक्तिको लेनदेनका कपाली तमसुक लेख्न राम्रा अक्षर भएकाको खोजी हुन्थ्यो । हो, त्यही भएर स्कुल–कलेजका विद्यार्थीसँगै गाउँलेबीच अक्षर राम्रा लेख्न होडबाजी चल्थ्यो । राम्रो अक्षर लेख्नेहरू सबैका प्रिय हुन्थे । विद्यालयकालमा त अक्षरको महत्त्व धेरै हुन्छ ।

राम्रो अक्षर लेख्नेले अरूभन्दा परीक्षामा अंक धेरै पाउँछन् भने उत्तर पुस्तिका जाँच गर्ने परीक्षकलाई कलात्मक अक्षर लेखिएका कापी हेर्न जाँगर चल्छ । पछिल्लो समय प्रविधिको विकाससँगै छात्रछात्रामा पनि लेख्दै पढ्ने बानी हरायो । विद्यार्थीसँगै शिक्षकले पनि राम्रा अक्षर लेख्नलाई प्राथमिकता दिन छाडे ।

कोरोना भाइरसको संक्रमण बढेपछि गरिएका लकडाउनपछि विद्यार्थीका हातहातमा पुगेका मोबाइल र ल्यापटप जस्ता आधुनिक विद्युतीय उपकरणले लेखन सिर्जनशीलतामा ह्रास आयो । यसले लिखित परीक्षामा प्राप्त हुने नतिजामा समेत प्रत्यक्ष प्रभाव पार्ने महसुस गर्दै पाँचथरका केही विद्यालयले उपाय निकाल्दै प्रशिक्षक झिकाएर हस्तलेखन सुधार्ने अभियान चलाएका छन् ।

नयाँ शैक्षिक सत्र सुरु भएलगत्तै विद्यालयहरूले काठमाडौंबाट प्रशिक्षक झिकाएर राम्रा अक्षर लेख्न अभ्यास सुरु गरेका हुन् । अभियानमा शिक्षक एवं विद्यार्थीलाई अक्षर सुधार्न तालिम दिइँदै छ । नयाँ नमुना माध्यमिक विद्यालयका प्रधानाध्यापक लक्ष्मी मिश्र ०७७ मा पहिलो पटक लकडाउन भएर लामो समय स्कुल नलाग्दा विद्यार्थीमा लेख्ने अभ्यास निकै पछाडि धकेलिएको अनुभव सुनाउँछन् । ‘घर बस्दा किताबकापी र कलमको ठाँउमा मोबाइल, ल्यापटप र ट्याब्लेटमा रमाउने बानी बस्यो, अनलाइन कक्षा सुरु भएपछि म्यासेन्जर, भाइबर र इमो जस्ता सामाजिक सञ्जालमार्फत च्याट गर्ने प्रविधिले लेख्ने अभ्यास झनै ओझेलमा पर्‍यो,’ उनले भने, ‘लामो समयको अन्तरालमा भौतिक कक्षा सुरु हुँदा विद्यार्थीका अक्षर बिग्रिइसकेका थिए ।’

मिश्रका अनुसार अक्षरको प्रभाव सबैखाले लिखित परीक्षासम्म पर्ने देखिएपछि कक्षा १ देखि १० सम्मका सबै विद्यार्थी र शिक्षकका लागि अक्षर सुधार्ने तालिम चलाको आवश्यकता महसुस भएको हो । उक्त विद्यालयका ५ सय विद्यार्थीसँगै त्यहाँ कार्यरत ३१ शिक्षक शिक्षिकाले नेपाली र अंग्रेजीका अक्षर सुधार्ने कला सिकेका छन् । उनका अनुसार विद्यार्थीलाई मात्रै सिकाएर छोड्दा प्रभावकारी नहुने देखिएकाले शिक्षकलाई पनि अक्षर लेख्ने तरिका सिकाइएको हो । अहिले फिदिमकै विद्यावरदान इङ्लिस स्कुलले पनि शिक्षक र विद्यार्थीलाई एउटै कक्षामा राखेर अक्षर सुधार्ने कलाको प्रशिक्षण दिइरहेको छ ।

यसअघि पाँचथरकै फाल्गुनन्द र याङवरक गाउँपालिकाका २–२ तथा ताप्लेजुङको सिनाम माध्यमिक विद्यालयमा अक्षर सुधार्ने कक्षा सञ्चालन भइसकेको छ । यहाँका विद्यालयमा काठमाडौंको रेसियोसिनेसन एजुकेसनल ट्रेनिङ सेन्टरबाट आएका चार प्रशिक्षकले तालिम दिँदैछन् । प्रशिक्षक विश्वराम केसीले नेपाली अक्षर लेख्न वर्णको समूह र अंग्रेजी विषयका लागि प्याट्रन बेस वा ढाँचा आधारमा रहेर लेख्न सिकाइने बताँउछन् । यसरी सिकाउँदा ७ देखि १० दिनमा जस्तोसुकै कमजोर विद्यार्थीले पनि अक्षर सपार्ने उनको दाबी छ ।

फिदिमको नमुना माविका कक्षा १० कि छात्रा उमा राइले आकर्षक र राम्रा अक्षर लेख्न सिक्न पाउँदा आत्मविश्वास बढेको बताउँछिन् । ‘व्यवस्थित ढंगबाट कसरी लेख्ने थाहा थिएन, आफूअनुकूल जथाभावी लेख्थ्यौं, अब अंग्रेजी र नेपालीका अक्षर कसरी लेख्ने ? जानकारीसहित पर्याप्त अभ्यास गर्ने मौका पाएकाले धेरै नै सुधार भयो,’ उनले भनिन्, ‘अक्षर सुधार्ने कक्षामा सहभागी हुनु अगाडिका कापी पल्टाँउदा आफैंलाई लाज लाग्छ ।’

अंग्रेजी र नेपालीमा लेख्ने फरक–फरक नियम भए पनि यसअघि त्यसबारे आधारभूत जानकारी नपाउँदा राम्रा अक्षर लेख्न नसकेको उक्त विद्यालय कक्षा ९ का परिणाम भण्डारीले बताए ।

प्रकाशित : श्रावण १८, २०७९ ११:४८
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
x
×