बर्सेनि चट्याङको चपेटा खेप्दै खोटाङ- प्रदेश १ - कान्तिपुर समाचार

बर्सेनि चट्याङको चपेटा खेप्दै खोटाङ

पछिल्लो पाँच वर्षमा जिल्लामा चट्याङ परेर ६ जनाको मृत्यु र ४१ जना घाइते 
डम्बरसिं राई

खोटाङ — चट्याङमा परेर दिक्तेल रुपाकोट मझुवागढी नगरपालिका–१० का बाबुछोरा महन्तबहादुर, ६४ र ढाकमशेर राई, ३४ को मृत्यु हुँदा तेजेन्द्र ११ र सुरेन्द्र १० वर्षका मात्रै थिए । आँखै अगाडि चट्याङले बाबु ढाकमशेर र बाजे महन्तबहादुर तथा अर्का आफन्त मरेको दिन उनीहरूले अझै सम्झिन्छन् ।

केपिलासगढी–१ फेदीको तोमानेमा चट्याङमा परी घाइते भएका ६ वर्षीय आसन विश्वकर्मालगायत जिल्ला अस्पताल दिक्तेलमा । फाइल तस्बिर : डम्बरसिं/कान्तिपुर

२०७० असोज ७ को त्यो घटना पछि उनीहरू बालखैमा टहुरो बने । दिक्तेलस्थित फुपाजूकोमा बसेर अध्ययन गरिरहेका तेजेन्द्र दिक्तेल बहुमुखी क्याम्पसमा बीए पहिलो वर्षमा अध्ययनरत छन् भने सुरेन्द्र सरस्वती माविमा १२ कक्षाको परीक्षा दिएर बसेका छन् ।

२०७७ चैत २८ मा परेको चट्याङले केपिलासगढी गाउँपालिका–१ फेदीको तोमानेका १५ वर्षीय राजमणि राई र ३८ वर्षीया निर्मला सेन्चुरी विश्वकर्माको ज्यान गयो । उक्त घटनामा निर्मलाका ६ वर्षीय छोरा आसन, १४ वर्षीया छोरी मनकला र श्रीमान् ४१ वर्षीय सन्तकुमार, भान्जी १६ वर्षीया मनीषा रसाइली र स्थानीय ४६ वर्षीय धनराम राई घाइते भए । अकस्मात्को यो घटनापछि हप्तौंसम्म सिंगो गाउँ शोकमग्न बन्यो । पहाडी जिल्ला खोटाङमा चट्याङ परेर स्थानियको मृत्यु भएका कैयौं घटना छन् । कहिलेकाहीं त एकैदिन धेरै चट्याङ पर्ने घटना पनि भएका छन् ।

२०७० जेठ २९ को मध्याह्नमा परेको चट्याङले दिक्तेल रुपाकोट मझुवागढी नगरपालिका–५ खाल्लेकी १५ वर्षीया इन्दिरा कटवालको ज्यान लियो । सोही दिन दिक्तेल रुपाकोट मझुवागढी नगरपालिका–३ बाम्राङ चित्रबहादुर थापाको घरमा परेको चट्याङले हलेसी तुवाचुङ नगरपालिका–१० अर्खौले घर भएकी सामाजिक परिचालक २८ वर्षीया अनिता राई र बाम्राङकी सहजकर्ता मिला राई घाइते भए । सोही दिन बाम्राङकै नारायण परियारको घरमा परेको चट्याङले स्थानीय २७ वर्षीया सुनिता हिङमाङ परियार, ३० वर्षीय जीरा हिङ्माङ परियार, उनकी तीन वर्षीया छोरी सरस्वती र खार्मी साब्रु घर भएका ५७ वर्षीय खड्ग महरा घाइते भए ।

जिल्ला प्रहरी कार्यालयको रेकर्डअनुसार पछिल्लो पाँच वर्षमा जिल्लामा चट्याङ परेर ६ जनाको मृत्यु र ४१ जना घाइते भएका छन् । आर्थिक वर्ष २०७४/७५ मा दुई जनाको मृत्यु भयो भने ६ जना घाइते भए । आव २०७५/७६ मा एक जनाको मृत्यु र १५ जना घाइते भए । आव २०७६/७७ मा दुई जनाको मृत्यु र १३ जना घाइते भए । आव २०७७/७८ मा एक जना घाइते र आव २०७८/७९ मा एक जनाको मृत्यु भएको थियो । पछिल्लो पटक गत असार १७ को चट्याङमा परेर बराहापोखरी गाउँपालिका–४ फाक्टाङ कोछाले भन्ज्याङकी ४६ वर्षीया चन्द्रमाया राउतको मृत्यु भयो । गोठमा सुतिरहेकै अवस्थामा चट्याङमा परेर चन्द्रमायाको मृत्यु भयो भने उनीसँगै सुतेकी १६ वर्षीया छोरी यशोदा घाइते भईन् ।

खोटाङमा बढी चट्याङ पर्ने गरेको र यसको वैज्ञानिक अनुसन्धान गरेर न्यूनीकरणको उपाय खोज्नुपर्ने जिल्ला समन्वय समिति खोटाङका प्रमुख सनबहादुर राईले बताए । यसका लागि स्थानीय, प्रदेश र संघीय सरकारले पहल गर्नुपर्ने राईको भनाइ छ ।

जिल्ला विपत् व्यवस्थापन समितिका संयोजक तथा प्रमुख जिल्ला अधिकारी सूर्यप्रसाद सेडाइँले चट्याङबाट भएका मानवीय क्षतिमा दुई लाख र भौतिक क्षतिमा सर्जमिन मुचुल्का तथा मूल्यांकनका आधारमा क्षतिपूर्ति पाउने व्यवस्थाबाहेक अन्य नीतिगत प्रावधान नभएको बताए ।

प्रकाशित : श्रावण १२, २०७९ १०:०८
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

नौ छोराछोरी, आठ प्रहरी

माओवादी द्वन्द्वका बेला पार्टीको नीतिअनुसार उनी प्रहरीलाई दुस्मन ठान्थे तर समयक्रममा यस्तो भयो कि उनका सबैजसो छोराछोरी नै प्रहरी भए
डीबी बुढा

जुम्ला — दसैं होस् वा अन्य चाडबाड र पारिवारिक भेला, जुम्ला कनकासुन्दरी–१ का भक्तबहादुर कठायतको घर प्रहरी चौकीजस्तो देखिन्छ । स्थानीयले पनि प्रहरीको परिवार भनेरै चिन्छन् । किनकि भक्तका ९ सन्तानमध्ये कान्छी छोरीबाहेक ४ छोरा र ४ छोरी प्रहरीमा जागिरे छन् । तीमध्ये तीन जना हवलदार हुन् भने अरू जवान । एक छोरा शेरसिंह सशस्त्र प्रहरीमा छन् भने अन्य नेपाल प्रहरीमा । 

तस्बिर सौजन्य : शेरसिंह कठायत

अनौठो के भने सबै छोराछोरी प्रहरीमा जागिरे भए पनि भक्तबहादुर एक समय माओवादी ‘जनयुद्ध’मा लागेका थिए । पार्टीले उनलाई नाम दिएको थियो– भियतनामी । माओवादीको जिल्ला कमिटी सदस्य हुँदै जनसरकारमा समेत काम गरेका उनी पछिल्ला दिनमा सञ्चार विभागमा थिए ।

६ वर्ष भूमिगत जीवन बिताएका उनले आधा दर्जन पटक प्रहरीसँग मुठभेडको सामना गरे । त्यतिबेला उनी पार्टीको नीतिअनुसार प्रहरीलाई दुस्मन ठान्थे । तर समयक्रममा यस्तो भयो कि उनका सबैजसो छोराछोरी नै प्रहरी भए । शान्ति प्रक्रियामा आइसकेपछि एक वर्षसम्म पातारासी क्षेत्रमा पार्टी इन्चार्ज भएर काम गरे पनि अहिले उनी सक्रिय राजनीतिमा छैनन् ।

२०६१ मा जेठी छोरी प्रेमकलीले प्रहरीमा नाम निकालेपछि अरू छोराछोरीले पनि त्यही बाटो समाते । कान्छी छोरी रेश्मालाई पनि प्रहरीमै जागिर खुवाउने भक्तबहादुरको रहर थियो । तर सानैमा बिहे गरेकीले उनलाई प्रहरीमा भर्ती हुन मेसो जुरेन ।

आफू बेरोजगार भएकाले भक्तले सबै छोराछोरीले सरकारी जागिर खाऊन् भन्ने सोचेका थिए । प्रेमकलीपछि असल, हंसराज, कल्पना, वसन्ती, प्रतापसिंह, पविता र शेरसिंहले प्रहरीमा जागिर सुरु गरे । धेरै सन्तान जन्मिएकाले भक्तबहादुरले सबैलाई राम्ररी पढाउन सकेनन् । रोजगारीको खोजीमा भारतका हैदराबाद, गोवा, बैंग्लोर जस्ता विभिन्न सहरमा मौसमी काममा जोतिएर उनले जेनतेन परिवारको गर्जो टारे ।

२०६४ साउने संक्रान्तिमा आफन्तबीच भएको झगडाले राजनीतिक रूप नै लियो । अवस्था यस्तो भयो कि उनी गाउँमा बस्न सक्ने अवस्था रहेन । गाउँको जग्गा बेचेर सदरमुकाम बसाइँ सरे ।

जीवनमा सुख पाउन धेरै दुःख गरेको कहानी बताउने भक्तबहादुर हिजोआज भने प्रसन्न देखिन्छन् । जागिरे छोराछोरीले उनको अनुहारमा खुसी थपिदिएका छन् । भन्छन्– ‘बालबच्चा सबै जागिरे भइसके, अब मलाई दुःख छैन ।’

प्रकाशित : श्रावण १२, २०७९ ०९:४२
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×