दूध बेचेरै करोडपति- प्रदेश १ - कान्तिपुर समाचार
कान्तिपुर वेबसाईट
AdvertisementAdvertisement

दूध बेचेरै करोडपति

साइकलमा दूध राखेर बिक्रीका लागि भारत पुर्‍याउने क्रम बाबु हुँदै छोरासम्म सर्‍यो । चिमरिया परिवारले घरमै खोलेको डेरीबाट दिनमै दूध मात्रै १७ हजार लिटर बिक्री हुन्छ ।
पर्वत पोर्तेल

धाइजन, झापा — परिवारको आर्थिक अवस्था नाजुक थियो । पहाडमा गरिखान मुस्किल हुन थाल्यो । त्यति नै बेला मधेसमा औलोको महामारी थियो । तर घनश्याम चिमरियालाई त्यसको कुनै परवाह रहेन । सिक्किमसँग सीमा जोडिएको पाँचथरको च्याङथापुबाट २०४० सालतिर उनको परिवार जीविका धान्न मधेस झर्‍यो ।

त्यस बेला जेठा छोरा राजन १० वर्षका थिए । झापाको धाइजनमा केही वर्ष अर्काको खेत अधियाँ गरे । केही वर्ष शिवगन्ज बसेर धाइजनै फर्किए । त्यहाँ पदम बस्नेतको ३ बिघा खेत अधियाँमा रोप्न थाले । ऋण गरेर गाई, भैंसी किने । ३/३ वटा गाईभैंसी पाल्दा दूध, दही र मोही छेलोखेलो भयो । यो ५० को दशकको कुरा हो । त्यो बेला भारतीय ग्वालाहरू साइकलमा दूध किन्न आइपुग्थे । त्यसमध्ये एक थिए, नक्सलबारीका हरेशप्रसाद सिंह । उनी नेपालको दूध सिलिगुडीसम्म पुर्‍याएर बेच्थे ।

केही वर्षपछि यी भारतीय ग्वालाले एउटा जुक्ति लगाए । चिमरियाकै घरमा दूध संकलन केन्द्र बनाउने अनि गाउँभरिको दूध संकलन गरी भारत लैजाने । पछि यतै दूध फटाएर ‘छेना’ मात्रै भारत लैजान थालियो । छेना दुग्धजन्य मिठाईहरू बनाउन प्रयोग हुन्छ । उक्त संकलन केन्द्रमा राजनका बुबा घनश्यामले पनि रोजगारी पाए । गाउँबाट दूध संकलन गरेर ल्याएबापत उनले ८ सय भारतीय रुपैयाँ तलब पाउने भए । घनश्यामले ४ वर्षजति काम गरेर छाडे । हरेशप्रसाद पनि आउन छाडे ।

राजनले बाबुको बाटो पछ्याए । दूध बोकेर भारत जान थाले । पहिलो दिन ५२ लिटर दूध साइकलमा मेची तारेको उनलाई अझै सम्झना छ । साइकलमा पानीटंकी र त्यसपछि गाडीमा सिलिगुडी पुर्‍याउँथे । भारतीय बजारमा नेपाली दूधका पारखी बढेपछि दैनिक ७ सय लिटरसम्म बिक्दैथ्यो । अचानक बिक्न छाड्यो । कारण उनलाई थाहा भएन । त्यहीबेला सिलिगुडीनजिक मतिगढाको हिमालयन को–अपरेटिभ मिल्क प्रोडक्ट युनियनका प्रमुख आइपुगे र राजनसँग भने, ‘तिमीसँग कति दूध छ ? हामी सबै किन्छौं ।’ २०५७ सालदेखि राजनले उक्त भारतीय सहकारीलाई दूध बेच्न थालेका हुन् ।

दैनिक करिब ५५ सय लिटरसम्म खपत हुन थाल्यो । व्यवसाय चलिरहेका बेला एक दिन भारतीय भन्सारले कागजी प्रक्रिया खोज्यो । उनले झन्झटिलो प्रक्रिया पूरा गर्न सकेनन् । २०६० बाट भारत दूध पठाउन छाडे । अनि यतै संकलन गरेर बेच्ने जुक्ति निकाले । २०६१ मा बिर्तामोडको पञ्चामृत दूध डेरी १४ लाखमा किने । दुई वर्षजति बिर्तामोडमा चलाएर धाइजनस्थित आफ्नै घरमा डेरी सारे । ‘उत्पादन र प्रशोधन गाउँमा, बिक्री सहरमा गर्ने योजनाका साथ डेरी सारेको थिएँ,’ राजनले सुनाए ।

डेरी सारेकै वर्ष छोरी जन्मिइन् । छोरीकै नामबाट रीतिका डेरीका रूपमा नाम परिमार्जन गरे । २०६० पछि डेरी उद्योगमा राजनका तीनै भाइ जोडिए । माइला केशव, साइँला योगेन्द्र अनि कान्छा सुमनले डेरीको विभिन्न विभाग सम्हालेका छन् । राजनले बेकरी पनि सञ्चालन गरेका छन् । ‘डेरी उद्योग हाम्रो पारिवारिक उद्योग हो,’ राजन भन्छन्, ‘बुबाले देखाएको बाटोमा हामी हिँड्दै छौं ।’

बैंकबाट १५ लाख ऋण लिएर सुरु गरेको डेरीमा हालसम्म करिब २० करोड रुपैयाँ लगानी भइसकेको उनी बताउँछन् । थप ११ करोड रुपैयाँ लगानीमा अत्याधुनिक डेरी सञ्चालनको समेत तयारीमा उनी छन् । डेरी, बेकरी उद्योगमा गरी करिब सय जनाले रोजगारी पाएका छन् । झापा, इटहरी, विराटनगर, इलाम, धरानलगायत बजारमा यहाँको दूध र दुग्धजन्य परिकार बिक्री हुने उनले बताए । ‘लगनशील र इमानदार भएर काम गर्दा स्वदेशमै सुन फलाउन सकिन्छ,’ उनले भने । सामान्यतया दैनिक १७ हजार लिटर दूध बिक्री गर्ने यो डेरीले दूधबाहेक दही, पनिर, घ्यू, दूधबाट बन्ने मिठाई पनि उत्पादन र बिक्री गर्दै आएको छ ।

प्रकाशित : भाद्र १६, २०७८ १२:२०
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

भारतीय कप्तानको नेपाल साइनो

पुर्ख्यौली घर झापाको अर्जुनधारामा सुनीलकी हजुरआमा र काकाहरु बस्छन् । उनको अर्को साइनो छ– झापाकै बाहुनडाँगीमा  । 
यो उनको मावली गाउँ हो । धेरैलाई थाहा नहुन सक्छ– फुटबलप्रति सुनीलको मोह बढ्नुको कारण मामाहरु नै हुन्  ।
पर्वत पोर्तेल

अर्जुनधारा, झापा — भारतीय फुटबल जगत्सँग सुनील क्षेत्रीको सम्बन्ध जति बलियो छ, त्योभन्दा गाढा साइनो छ नेपालसँग । नेपाल उनको पुर्ख्यौली थातथलो हो । मामाघर पनि ।

नेपालसँग मैत्रीपूर्ण फुटबल खेल्न सुनील सोमबार नेपाल आइपुगे सिंगो भारतीय टोलीको कमान्डर बनेर । भारतीय टोलीका नायक सुनीलले त्रिभुवन विमानस्थलमा नेपाली सञ्चारमाध्यमसामु नेपालीमै कुरा गरे । उनले भनेका थिए, ‘हजुरबा, हजुरआमाको देशमा खेल्न पाउँदा औधी खुसी लागेको छ ।’

एयरपोर्टबाट जब होटल पुगे अनि झापाको अर्जुनधारामा बस्ने ८६ वर्षीया हजुरआमा जसोदा कार्कीसँग केही समय फोनमा कुरा गरे । हजुरआमा जसोदाले भनिन्, ‘सुनील (नाति) ले फुटबल खेल्न नेपाल आएको छु भन्दै मेरो हालखबर सोध्यो ।’

सुनीलका हजुरबा बितेको धेरै भयो । उनले हजुरबालाई भने देख्न पाएनन् । हजुरआमा जसोदा पनि फुटबलकी पारखी हुन् । भर्खरै सम्पन्न युरो कपका केही खेल उनले हेरेकी थिइन् । नाति सुनीलको त उनी प्रशंसक नै हुन् । ‘सुनील खेल्दै छ रे भन्ने थाहा पाउनेबित्तिकै टेलिभिजन अघिल्तिर बस्छु,’ जसोदाले सुनाइन्, ‘आफ्नै नाति भएर होला, सुनीलको खेल मलाई औधी मन पर्छ ।’

सुनीलको टिमले बिहीबार र आइतबार नेपालसँग दुई मैत्रीपूर्ण अन्तर्राष्ट्रिय फुटबलमा प्रतिस्पर्धा गर्दै छ । जसोदाले पूरा समय नै टीभीमा प्रत्यक्ष प्रसारण हेर्ने योजना बनाएकी छन् । तपाईंलाई कसले जितोस् भन्ने लागेको छ ? कान्तिपुरको जिज्ञासामा कूटनीतिक शैलीमा जवाफ दिइन्, ‘देश आफ्नो, नाति पनि आफ्नै, जसले जिते पनि हुन्छ ।’

दोहोरो साइनोका कारण हजुरआमा जसोदालाई दुवैतिर बराबरी माया छ । ‘जसले जिते पनि खुसी नै हुन्छु,’ उनले हाँस्दै भनिन् । सुनीलले नेपालविरुद्ध खेलेका ८ खेलमा ५ गोल गरेका छन् । दुई गोल गरेमा उनले एकै देशविरुद्ध सबैभन्दा बढी गोल नेपालविरुद्ध नै गर्नेछन् । चाइनिज ताइपेई र माल्दिभ्सविरुद्ध उनले समान ५ खेल खेल्दै ६–६ गोल गरेका छन् । सन् २००८ मा माल्दिभ्समा साफ च्याम्पियनसिपमा सुनीलले पहिलोपल्ट नेपालविरुद्ध गोल गरेका थिए ।

पुर्ख्यौली घरमा सुनीलकी हजुरआमा र काकाहरू बस्छन् । सुनीलको अर्को साइनो पनि छ झापाको बाहुनडाँगीमा । उनको मावली गाउँ हो बाहुनडाँगी । फुटबलप्रति सुनीलको मोह बढ्नुको कारण मामाहरू नै हुन् । साइँला मामा गणेश पाण्डे कुनै बेला जनकपुर चुरोट कारखानाबाट खेल्थे । राष्ट्रिय टोलीबाट समेत खेलेका मामा गणेशकै प्रेरणाबाट उनले फुटबल खेल्न थालेको पारिवारिक स्रोत बताउँछ ।

माइला मामा फन्दासिंह पाण्डे पनि फुटबलर नै थिए । मामाहरू त भए नै आमा सुशीला पनि उमेरमा राम्रो फुटबल खेल्थिन् । ‘सुनीलमा मावलीतिरको गुण सरेर फुटबलमा रस भिजेको होला,’ कान्छा काका चन्द्र कार्की अनुमान गर्छन् ।

सुनीलका बुबा भारतीय सेनाका जागिरे थिए । बुबाको जागिरकै सिलसिलामा सुनील ३४ वर्षअघि आन्द्रप्रदेशको सिकन्दरबादमा जन्मिएका हुन् । सुनील बेलाबेला पारिवारिक भेटका लागि नेपाल आउने गर्छन् । करिब ५ वर्षअघि माइला काका ऋतु कार्कीको निधनका बेला झापा आएका थिए । दुई दिन बसेर गए । ३ वर्षअघि कान्छा मामा प्रसाद पाण्डेको निधन हुँदा पनि उनी सुटुक्क आएर फर्किए ।

सन् २००२ मा कोलकाताको मोहन बगान फुटबल क्लबमा डेब्यु गरेका सुनीलले भारतको राष्ट्रिय टोलीबाट सन् २००५ देखि खेल्दै आएका छन् । उनले भारतबाट ११८ खेलमा ७४ गोल गरेका छन् । हालसम्म ८० बढी राष्ट्रिय तथा अन्तर्राष्ट्रिय प्रतियोगितामा सहभागिता जनाएका उनले सयभन्दा बढी गोल गरिसकेका छन् ।

बंगाली ज्वाइँ

नेपाली मूलका भारतीय फुटबल हस्ती सुनील बंगालीका ज्वाइँ हुन् । भारतीय फुटबलका यी नायकले कोलकाताकी सोनम भट्टाचार्यसँग बिहे गरेका छन् । पूर्वफुटबलर तथा मोहन बगानका कप्तान सुब्रतो भट्टाचार्यकी छोरी सोनमसँग उनले कोलकातामा २०१७ डिसेम्बरमा लगनगाँठो कसेका हुन् ।

सन् २००३ देखि सुनील र सोनमबीच प्रेमसम्बन्ध झाँगिएको थियो । स्कटल्यान्डबाट बिजनेस म्यानेजमेन्ट पढेर फर्किएकी सोनमले कोलकातामा थ्री स्टार होटल सञ्चालन गरिरहेकी छन् । ‘जब म मोहन बगानबाट खेल्थें त्यही समयदेखि सोनमको प्रेममा परेको थिएँ,’ सुनीलले भारतीय सञ्चारमाध्यमसँग भनेका थिए । सुनीलका ससुरा मोहन बगानका पूर्वकप्तान मात्रै होइनन्, सुनीलका ‘मेन्टर’ पनि हुन् । सुनीलको बिहेमा पश्चिम बंगालका मुख्यमन्त्री ममता बनर्जीसहित विशिष्ट व्यक्तित्वको उपस्थिति थियो ।

प्रकाशित : भाद्र १६, २०७८ ०९:२९
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×