ठेक्का २ वर्षको, काम ७ वर्षसम्म अपुरै- प्रदेश १ - कान्तिपुर समाचार
कान्तिपुर वेबसाईट
AdvertisementAdvertisement

ठेक्का २ वर्षको, काम ७ वर्षसम्म अपुरै

स्वास्थ्य चौकी निर्माणमा ढिलाइ गर्ने ठेकेदारलाई ठेक्का नतोडी स्पष्टीकरण सोध्दै पुनः काममा लगाइँदै
कुम्भराज राई

ओखलढुंगा — गत असार ३ मा सघन सहरी तथा भवन निर्माण आयोजना ओखलढुंगाले ‘ठेक्का किन नतोड्ने ?’ भन्दै निर्माण कम्पनीका नाममा स्पष्टीकरण दिन भन्दै सूचना प्रकाशन गर्‍यो ।

सूचना लामो समयसम्म निर्माण सम्पन्न नभएका ४ वटा स्वास्थ्य चौकी र एउटा स्वास्थ्य कार्यालय भवनको ठेक्कासँग सम्बन्धित थियो । सोलुखुम्बुको नेचा, खोटाङको मात्तिम, ओखलढुंगाको मुलखर्क र कुईभीरमा स्वास्थ्य

चौकी र सोलुखुम्बु सदरमुकाम सल्लेरीमा स्वास्थ्य कार्यालयको भवन नबनेका हुन् ।

नेचाको र कुईभीर स्वास्थ्य चौकी निर्माणको ठेक्का सगरमाथा घिमिरे निर्माण सेवा, मात्तिमको ठेक्का यूएस नाना जेभी, मूलखर्कको ठेक्का नेसनल निलगिरि जेभी र सल्लेरीको ठेक्का निलगिरि निर्माण सेवाले पाएका थिए । ती ठेक्काहरू २०७१ देखि २०७४ भित्र लागेका हुन् । दुई वर्षभित्र निर्माण सम्पन्न गर्ने गरी सम्झौता भए पनि ७ वर्षसम्म काम सम्पन्न भएको छैन । त्यसैले, आयोजनाले ठेक्का किन नतोड्ने भनेर निर्माण कम्पनीलाई स्पष्टीकरण सोधेको हो । तर ठेक्का तोडिने सम्भावना भने देखिँदैन ।

सूचनामै ठेक्का तोड्नु नपर्ने मनासिब कारण १५ दिनभित्र पेस गर्न भनिएको छ । सबै निर्माण कम्पनीले स्पष्टीकरण पनि दिइसकेका छन् । जसमा अधिकांशले कोरोना महामारीलगायत कारण प्रस्तुत गरेका छन् । ती कारणहरू मनासिब नभएको स्पष्ट हुन्छ । तर आयोजना भने उनै निर्माण कम्पनीलाई निरन्तरता दिने पक्षमा देखिन्छ । जसले गर्दा सूचना निकाल्नुको औचित्यसमेत देखिँदैन ।

‘सबै भवनहरूको प्रगति ७० प्रतिशतभन्दा माथि छ । त्यसैले ठेक्का तोड्नुभन्दा तिनै ठेकेदारहरूलाई काम गराउँदा राज्यलाई फाइदा हुने देखिन्छ,’ आयोजनाको ओखलढुंगा कार्यालय प्रमुख प्रकिर्ण तुलाधरले भने, ‘केहीले काम सुरु गरिसके । अब एक/दुई महिना उनीहरूको प्रगति हेर्छौं र काम नै नगर्नेको ठेक्का तोड्ने प्रक्रिया अघि बढाउँछौं ।’

उनले ठेक्का तोड्ने र अर्को ठेक्का लगाउने प्रक्रिया झन्झटिलो भएको बताए । सुरुमा नयाँ ठेक्का लगाएसरह प्रक्रिया पार गर्नुपर्ने भएकोले पहिलो प्राथमिकता हालकै कम्पनीलाई काम गराउने रहेको उनले स्पष्ट पारे । यदि ठेक्का तोड्नुपरेमा सुरुमा धरौटी जफत गर्ने, हालसम्म भएको कामको मूल्यांकन गर्ने र कम्पनीलाई कालोसूचीका लागि सिफारिस गर्ने प्रक्रिया हुन्छ ।

त्यसपछि बाँकी कामको इस्टिमेट गरेर ठेक्का लगाउने काम हुन्छ । यी झन्झटिला प्रक्रियाको कारण देखाएर ठेक्का तोड्ने भनिए पनि ठेक्का नतोडिने स्पष्ट छ । सकेसम्म जरिवाना तिराउने र चालु कम्पनीलाई नै काम दिने चलन पुरानै हो ।

सार्वजनिक खरिद ऐनअनुसार काम नगर्ने निर्माण कम्पनीलाई तुरुन्तै ठेक्का तोड्ने प्रक्रिया झन्झटिलो भएकाले पनि भौतिक पूर्वाधारहरू समयमा सम्पन्न नहुने गरेको सरोकारवालाहरू बताउँछन् ।

प्रकाशित : भाद्र २, २०७८ ०९:१०
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

टक्सार संरक्षणमा जुट्दै स्थानीय

कुम्भराज राई

ओखलढुंगा — दुई सय वर्ष पुरानो इतिहास बोकेको सिद्धिचरण नगरपालिका ७ मा पर्ने बिगु टक्सारको संरक्षणमा स्थानीय जुटेका छन् । भोजपुरको टक्सारसँग समकालीन मानिने बिगु टक्सारको संरक्षणमा स्थानीय जुटेका हुन् ।

टक अर्थात् पैसा काट्ने ठाउँका रूपमा चर्चित बिगु टक्सार हालसम्म ओझेलमा परेको थियो । बिगु टक्सारमा टक काटिएको हालसम्म कुनै प्रमाण थिएन । हाल स्थानीय अग्रसर भई प्रमाणको खोजीकार्य सुरु गरेका छन् ।

तत्कालीन टक्सार रहेको स्थानमा उत्खनन गर्दा टक काटेको ढुंगा, तामाको धातुबाट निस्किएको किट भेटिएको छ । त्यसैगरी स्थानीयसँग तामाको टक, डोली पैसासमेत भेटिएको छ ।

टक काटेको भनिएको स्थाननजिकैको खोला किनारमा ठूलो परिमाणमा तामाको किट फालिएको ठाउँ छ । ‘जिजुको पालामा राणाहरूको सेना यहाँ बस्थ्यो भन्ने सुनको हो,’ स्थानीय कालबहादुर विश्वकर्माले भने, ‘ती सेनाहरूले स्थानीयलाई निकै दुःख दिन्थे रे भन्ने सानोमा सुन्थ्यौँ । तर के कारणले सेना बसेका थिए भनेर खोजिएन । अहिले आएर थाहा भयो ती त पैसा काट्ने ठाउँको सुरक्षार्थ खटाइएको थिएछ ।’

ओखलढुंगाको जन्तरखानी र सोलुखुम्बुको विभिन्न ठाउँमा तत्कालीन अवस्थामा तामाखानी सञ्चालनमा थिए । त्यतिखेर सञ्चालन भएको तामाखानीहरू अझै छन् । त्यही खानीहरूबाट निकालिएको तामालाई टक काट्न टक्सार स्थापना गरिएको अनुमान गरिन्छ । टक्सारलाई ऐतिहासिक स्थलको रूपमा विकास गर्ने योजना सुरु गरिएको छ ।

‘जहाँ गए पनि ठेगाना सुनाउँदा बिगु टक्सार भन्नेबित्तिकै तिमीहरूकोमा पैसा काट्ने गर्थ्यो ? भन्ने प्रश्न सबैले गर्छन् ।’ स्थानीय साङ्गे शेर्पाले भने, ‘तर हामीसँग कुनै प्रमाण नभएपछि यस वर्षदेखि यसको प्रमाण खोजौँ र संरक्षणको काम गरौं भनेर टक्सार भएको ठाउँमा उत्खनन गरी केही पूर्वाधार बनाउने तयारी सुरु गरेका छौँ ।’

सिनपा–७ बिगुटारका वडाअध्यक्ष बमबहादुर राईले टक्सार भएको स्थानको जग्गा व्यक्तिको नाममा रहेको बताए । उक्त जग्गालाई टक्सार संरक्षण समिति नामक संस्था गठन गरी संस्थाको नाममा जग्गा ल्याउने र स्मारक बनाउने योजना रहेको बताए ।

‘इतिहासलाई संरक्षण गर्न स्मारक बनाउने योजना छ,’ वडाअध्यक्ष राईले भने, ‘त्यो सँगै त्यसका लागि आवश्यक प्रमाणहरूको खोजी गरेर संरक्षण गर्ने छलफल भइरहेको छ ।’

भोजपुर टक्सारको इतिहासअनुसार विसं १८७२ मा गीर्वाणयुद्धविक्रम शाहको पालामा टक्सार स्थापना भएको थियो । बिगु टक्सार सोही समयकालकै मानिन्छ । बिगु टक्सारमा अझै नेवार र विश्वकर्मा समुदाय रहेकाले टक काट्नका लागि उनीहरूलाई ल्याइएको अनुमान गर्न सकिन्छ ।

प्रकाशित : श्रावण २४, २०७८ ०८:३४
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×