निस्फिक्री सीमा वारपार गर्नेको घुइँचो- प्रदेश १ - कान्तिपुर समाचार
कान्तिपुर वेबसाईट
AdvertisementAdvertisement

निस्फिक्री सीमा वारपार गर्नेको घुइँचो

- स्वास्थ्य सावधानी छैन
- दैनिक हजारौंको आउजाउ
- सुरक्षाकर्मीले नै चोर बाटो देखाइदिने
देवनारायण साह

मोरङ — सरकारको निर्णयअनुसार विराटनगरको रानीस्थित मुख्य भन्सार नाका बन्द नै छ । मूल नाका बन्द भएकाले सुनसान देखिए पनि अरू नाकाबाट भारत आउने–जाने सर्वसाधारणको घुइँचो लाग्ने गरेको छ । भारत आउने जानेमध्येका कतिपयले सामान्य स्वास्थ्य सुरक्षासमेत अपनाएको देखिँदैन ।

सीमामा खटिएका सुरक्षाकर्मीले भारततर्फ जाने आउनेलाई कुनै रोकतोकसमेत गरेको देखिएन ।

विराटनगर–१६ स्थित विराटनगर जुट मिलको दक्षिण गेट, दरैया र वडा १७ स्थित इस्लामपुर र मटेरुवाबाट लर्को लागेरै भारततर्फ आउने जाने भइरहेको हो । सीमामा खटिएका सशस्त्र र नेपाल प्रहरीकै अगाडिबाट खुल्लमखुल्ला चोर बाटोबाट भारततर्फ आउने जाने क्रम दिनभरि हुने गरेको छ । मूल भन्सार नाकाबाट भारततर्फ जान खोज्नेलाई सीमामा खटिएका सुरक्षाकर्मीले नै चोर बाटोबाट जानका लागि बाटो देखाइदिने गरेको पाइयो । सीमावर्ती भारतीय बजार जोगबनी दैनिक उपभोग्य सामग्री किनमेलका साथै भारतका विभिन्न ठाउँमा दिनभरि आउने जाने क्रम चल्ने गरेको देखियो ।

सीमा सिल यथावत् रहेकोले सीमामा खटिएका प्रहरीले भारत आउने जानेलाई रोक्नुपर्ने हो । तर सुरक्षाकर्मीले व्यवस्थित रूपमा जाँच गरेर भारततर्फ आवतजावत गराइरहेका छन् । भारतबाट मालासामान बोकेर आउनेलाई सुरक्षाकर्मीले कडाइका साथ रोकेर जाँच गर्ने र दैनिक उपभोग्य सामग्री बढी परिमाणमा लिएर आउनेहरूबाट अवैध रूपमा रकमसमेत असुली गर्ने धन्दासमेत चलाइरहेको पाइएको छ । भारतबाट व्यवसायका लागि मालसामान ल्याउने खुद्रे व्यापारीहरूसँग लाइन मिलाएर नै व्यवस्थित रूपमा सुरक्षाकर्मीले लाइन चलाउने गरेको स्थानीय प्रत्यक्षदर्शी बताउँछन् ।

विराटनगर १७ का मोहम्मद अस्लमले इस्लामपुर र मटेरुवाबाट दैनिक हजारौंले भारत आउजाउ गरिरहेको बताए । ‘जोगबनीबाट दैनिक उपभोग्य सामग्री अलिकति बढी लिएर आउने सर्वसाधारणलाई सीमामा खटिएका सुरक्षाकर्मीले घूस रकम असुलीका लागि दुःख दिने गरेको छ,’ उनले भने, ‘सानो व्यापारीहरूसँग सुरक्षाकर्मीले सेटिङ मिलाएर लाइन चलाउने गरेको छ ।’ सुरक्षाकर्मीले अवैध रकम असुलीका लागि नै चोर बाटोबाट भारत आवतजावत खुल्ला गरेको अस्लमको भनाइ छ ।

भारतमा कोरोनाको तेस्रो भेरिएन्ट आइरहेको र नेपालमा पनि सरकारले तेस्रो भेरिएन्टका लागि आवश्यक तयारी गर्न स्थानीय तहसम्मलाई निर्देशन दिइरहेको बेला चोर नाकाबाट सर्वसाधारणलाई भारत आवतजावतका लागि खुल्ला गर्नु उचित नभएको स्थानीय मोहम्मद रसुलले गुनासो पोखे ।

यस्तै, विराटनगर १६ का मुकेश खड्काले विराटनगर जुट मिलको दक्षिण गेट र दरैयाबाट दैनिक बिहान ५ बजेदेखि राति ८ बजेसम्म २ देखि ३ हजार जना भारततर्फ जाने र आउने गरेको बताए । ‘भारतमा कोरोनाको तेस्रो लहर आइरहेको बेला सुरक्षाकर्मीले सरकारको निर्णयविपरीत अवैध रुकम असुलीका लागि व्यवस्थित रूपमा चेकजाँच गरेर भारततर्फ आवतजावत गराउँदा कोरोना संक्रमणको अत्यन्तै धेरै जोखिम बढेको छ,’ उनले भने, ‘भारतबाट आउनेहरू नेपालको विभिन्न क्षेत्रमा पुग्ने भएकाले मुलुकभरि नै कोरोनाको तेस्रो लहर फैल्ने जोखिम बढाएकोले तत्काल सरकारले अनधिकृत रूपमा भइरहेको आवतजावतलाई रोक्नुपर्छ ।’

स्थानीय मनोज श्रेष्ठले दैनिक हजारौं मानिस सीमा वारिपारि जाने आउने गरेकाले कोरोनाको तेस्रो लहरको जोखिम बढेको गुनासो पोखे । उनले सरकारको निर्णयविपरीत सुरक्षाकर्मीले चोर नाका खुल्ला गरेर भारततर्फ खुलेयाम आवतजावत गराउने सीमा क्षेत्रका बासिन्दा कोरोनाको तेस्रो लहरको अत्यन्तै धेरै जोखिम रहेको सुनाए । रानी नाकास्थित हेल्थ डेस्क प्रमुख डा.कमलकिशोर यादवले भारतबाट औपचारिक रूपमा नेपालतर्फ आउनेको स्वास्थ्य परीक्षण गरिँदै आएको बताए । ‘स्वास्थ्य परीक्षण गर्ने क्रममा आशंका लागेका व्यक्तिलाई एन्टिजेन परीक्षण गर्दै आएका छौं,’ उनले भने, ‘असार २५ गते भारतबाट आउनेमा एन्टिजेन परीक्षण गर्दा एक जना नेपालीमा कोरोना संक्रमण फेला परेयता अर्को कसैमा संक्रमण पुष्टि भएको छैन ।’ उनले दैनिक २०/२५ भारतबाट नेपालतर्फ आउने गरेको बताए ।

अस्थायी प्रहरी चौकी मटेरुवाका प्रमुख प्रहरी सहायक निरीक्षक शिव कटुवालले भारततर्फ आउने जानेलाई कडाइ गरेको दाबी गरे । लुकीछिपीबाहेक कसैलाई भारततर्फ आवतजावत गर्न नदिएको उनको भनाइ थियो ।

इलाका प्रहरी कार्यालय रानीका प्रमुख प्रहरी निरीक्षक प्रकाश राउतले भारत आवतजावत गर्नेलाई नियन्त्रणको प्रयास गरिरहेको तर स्थानीयको दबाब अत्यधिक रहेकाले समस्या भएको बताए । उनले भारतबाट माल सामान ल्याउनेबाट सीमामा खटिएका सुरक्षाकर्मीले अवैध रूपमा रकम असुली गरेको पाइए कारबाहीको दायरामा ल्याउने प्रतिबद्धता जनाए ।

जिल्ला प्रहरी कार्यालय मोरङका प्रमुख प्रहरी उपरीक्षक जनार्दन जिसीले सीमामा कडाइ गर्न निर्देशन दिएको दाबी गरे । ‘कोरोनाको तेस्रो लहरको जोखिम रहेकाले तत्काल सीमालाई व्यवस्थित गर्छौं,’ उनले भने, ‘सीमामा खटिएका सुरक्षाकर्मीले भारतबाट दैनिक उपभोग्यलगायतका मालसामान ल्याउनेबाट अवैध रूपमा रकम असुली गरेको बारे तत्काल छलफल गरेर यस्तो कार्यमा रोक लगाउने र अटेरी गर्नेलाई तत्काल कारबाहीको दायरामा ल्याउँछु ।’

मोरङका प्रमुख जिल्ला अधिकारी कोषहरि निरौलाले बजार, पसल, यातायातलगायत सबै क्षेत्र खुल्ला भइसकेको अवस्थामा भारत आउने जानेको दबाब बढेकाले सीमामा समस्या भएको बताएका छन् । उनले जिल्ला सुरक्षा समितिको निर्णयले अन्य नाकाहरू बन्द राखेर रानी नाका खुल्ला गर्न केन्द्रमा पत्राचार गरेको बताए । केन्द्रले रानी नाका खुल्ला गरिसकेपछि समस्या समाधान हुने उनको भनाइ थियो ।

प्रकाशित : श्रावण १०, २०७८ ०९:२९
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

राजस्व संकलन लक्ष्यको आधाभन्दा कम

बिनायोजना महत्‍त्वाकांक्षी रुपमा लक्ष्य बढाएकाले राजस्व असुली कम
देवनारायण साह

विराटनगर — विराटनगर महानगरपालिकाले बर्सेनि ल्याउने राजस्व असुलीको महत्त्वाकांक्षी लक्ष्य पूरा हुन सकेको छैन । गत आर्थिक वर्ष २०७७/७८ मा महानगरले लिएको आन्तरिक राजस्व असुली लक्ष्य आधा पनि पूरा हुन सकेको छैन ।

गत आवमा ९५ करोड ७५ लाख राजस्व असुली लक्ष्य राखिएकोमा ४० करोड ५७ लाख रुपैयाँ मात्रै असुली भएको महानगरका वित्तीय व्यवस्थापन महाशाखा प्रमुख राजेन्द्र प्रधानले बताएका छन् । लक्ष्यअनुसार राजस्व असुली नहुँदा महानगरले गत आवभन्दा चालु आवमा बजेट घटाएर ल्याएको छ । गत आवमा ४ अर्ब २३ करोड ३ लाख २७ हजार बजेटमा घटाएर महानगरले चालु आवमा ४ अर्ब १० करोड ३ लाख ३८ हजार रुपैयाँको बजेट ल्याएको हो ।

महानगरले चालु आवमा आन्तरिक राजस्व असुली लक्ष्य गत आवभन्दा १३ प्रतिशत घटाएर ल्याएको छ । चालु आवमा राजस्व असुली लक्ष्य ८३ करोड ९ लाख २५ हजार ३ सय २५ रहेको वित्तीय व्यवस्थापन महाशाखाले जनाएको छ । बिना योजना महत्त्वाकांक्षी राजस्व लक्ष्य बढाएकाले असुली कम भएको हो ।

महाशाखाका प्रमुख प्रधानले करदाता कर बुझाउन नआएकाले असुली कम भएको बताए । राजस्व असुली वृद्धिका लागि महानगरले सिलिङ तोकेर वडा अध्यक्षहरूलाई कर एवं दस्तुर लिन जिम्मेवारी दिएको थियो । तर पनि कर असुली न्यून भएपछि प्रमुख प्रकाशकीय अधिकृतको संरक्षणमा वित्तीय व्यवस्थापन महाशाखा, राजस्व शाखा र वडा अध्यक्षसहितको अनुगमन समिति बनाउँदासमेत लक्ष्यको आधा पनि असुली गर्न सकेको छैन ।

कर्मचारीले सेवाग्राहीसँग घूस लिएर राजस्व छोड्ने गरेको फेला परेपछि महानगरले आव २०७५/७६ बाट राजस्व असुलीको अधिकार वडा कार्यालयहरूलाई नै दिएको छ । करको दायरामा नभएकाहरूलाई दायरामा ल्याउन पहल नगर्ने, कतिपय वडाध्यक्षहरूले राजस्व असुलीमा लापरबाही गरेकाले पनि समस्या भएको हो ।

विराटनगर महानगर उपप्रमुख इन्दिरा कार्कीले कोरोना महामारीका कारण करदाताले कर नतिरेकाले राजस्व असुली लक्ष्यअनुरूप पूरा हुन नसकिरहेको स्विकारिन् । उनले महानगरले चालु आवमा करका दायरा बढाउनुका साथै यहाँका कर तिर्न योग्य व्यक्ति, फर्म, संस्थालगायतलाई करको दायरामा ल्याउने योजना ल्याएको बताइन् । चालु आवमा खाजा भत्ता दैनिक ५ सय दिएर राजस्व अभिवृद्धि सर्वेक्षणका लागि स्वयंसेवक परिचालन गर्ने योजना ल्याएको उपप्रमुख कार्कीले बताइन् । महानगरले चालु आर्थिक वर्षका लागि ल्याएको आर्थिक ऐन २०७८ मा केही शीर्षकबाहेकमा गत आवकै राजस्व दरलाई निरन्तरता दिएको छ ।

ऐनअनुसार महानगरले सम्पति, भूमि अर्थात् मालपोत, घर तथा जग्गा बहाल, व्यवसाय, विज्ञापन मनोरञ्जन, जडीबुटी, कवाडी र जीवजन्तु कर, पूर्वाधार उपयोग सेवा शुल्क, बहाल बिटौरी शुल्क र ढल निकास शुल्क असुली गर्दै आएको छ । ऐनमा करका केही दायरा बढाएको छ । घर नक्सासम्बन्धी उजुरीका लागि ५ सय दस्तुर थप गरेको छ । एकल महिलाको नाममा आवासीय घरनक्सा पास गर्दा १० र महिलाको नाममा घरनक्सा पास गर्दा दस्तुरमा ५ प्रतिशत छुट दिने व्यवस्था ऐनमा गरिएको छ । महानगरभित्र आवासका लागि जग्गा प्लानिङ गर्नेलाई करको दायरामा ल्याएको छ । महानगरभित्र छाडा चौपायाको जरिवाना दस्तुरमा व्यापक वृद्धि गरेको छ । रांगा, भैंसी, गाई, गोरुलाई गत वर्ष रहेको १ हजार जरिवानामा वृद्धि गरेर यस वर्ष रांगा र भैंसीलाई ३ हजार र गाई र गोरुलाई २ हजार ५ सय र बाख्रा र खसीको ८ सयमा वृद्धि गरेर १ हजार जरिवाना रकम कायम गरेको ऐनमा उल्लेख छ ।

ऐनमा विद्युतीय रिक्सा दर्ता, नवीकरण तथा नामसारीमा सहज गर्ने व्यवस्था गरेको छ । महानगरले करको दायरामा ल्याउन दर्ता र नवीकरण नगरी चलाउने विद्युतीय रिक्सालाई जरिवाना तिराउने अभियान सुरु गरेको छ । निर्माण कार्यमा ठेक्का कर १.५ प्रतिशत र मर्मतसम्भार शुल्कमा १ प्रतिशत कर लगाएको छ ।

तस्करीले असर

कर्मचारीहरूको सेटिङमा एकीकृत भन्सार जाँच चौकीबाटै तस्करी हुने गरेकाले विराटनगर भन्सार कार्यालयको गत आर्थिक वर्ष २०७७/७८ को भन्सार असुली लक्ष्य प्रभावित भएको छ । विराटनगर भन्सार कार्यालय गत आवमा पाएको ४६ अर्ब १४ करोड ९५ लाख ८९ हजारमा ८८ दशमलव ४५ प्रतिशत अर्थात् ४० अर्ब ८१ करोड ९० हजार १३ रुपैयाँ मात्रै असुली गर्न सकेको हो ।

साउन, भदौ, कात्तिक, मंसिर, पुस र चैतमा मात्रै मासिक लक्ष्य भेटाएको विराटनगर भन्सारले वैशाखयता लक्ष्यभन्दा आधा पनि भन्सार असुली गर्न सकेको छैन । भन्सार कार्यालयले न्यून मूल्यांकन, प्रज्ञापनपत्र कम राजस्व पर्ने सामान उल्लेख गरेर बढी राजस्व पर्ने सामान पठाउने, एउटै प्रज्ञापनपत्रमा पटकपटक सामान पठाउने, भीसीटीएस प्रणालीमा मालवस्तु बोकेको ढुवानी साधन प्रविष्ट नै नगराई पठाउने गरेको पाइएको छ ।

विराटनगर भन्सार कार्यालय प्रमुख शिवप्रसाद भण्डारीले आयातमा आधारित भन्सार भएकाले गत वर्ष सुनसरी–मोरङ औद्योगिक कोरिडोरको उद्योग राम्ररी सञ्चालन नहुनु र निषेधाज्ञाले बजार व्यवसाय पनि प्रभावित भएकाले भन्सार असुली लक्ष्य पूरा गर्न कठिनाइ भएको दाबी गरे । ‘भन्सार जाँचपास, मूल्यांकन, प्रशासनिक सुधार र चोरी निकासी नियन्त्रणले विगत वर्षभन्दा गत वर्ष भन्सार असुली बढी भएको छ,’ उनले भने ।

प्रकाशित : श्रावण ८, २०७८ १२:५७
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×