चौंरी गोठमै फर्किंदै व्यवसायी- प्रदेश १ - कान्तिपुर समाचार
कान्तिपुर वेबसाईट
AdvertisementAdvertisement

चौंरी गोठमै फर्किंदै व्यवसायी

बैंकले ऋण नपत्याउँदा व्यवसाय बढाउन समस्या
आनन्द गौतम

ताप्लेजुङ — १२ वर्षअघि फक्ताङलुङ गाउँपालिका–६ लेलेप घुन्साका छेतेन डण्डु शेर्पाका १ सय ३५ चौंरी थिए । बाजे बराजुका पालादेखिको गोठलाई उनले निरन्तरता दिँदै आएका थिए । कञ्चनजंघा संरक्षण क्षेत्र ब्यवस्थापन परिषद्को उपाध्यक्ष भएपछि छेतेनले गोठमा समय दिन भ्याएनन् ।

ताप्लेजुङको हिमाली क्षेत्रमा पालिएका चौंरीका गोठ । पाँचथरको फालोटमा हुने चौंरी महोत्सवमा ताप्लेजुङ र पाँचथरका गोठ भेला हुने गरका छन् । तस्बिर : कान्तिपुर

कञ्चनजंघामा विदेशी पर्यटक ल्याउने र लेक औल नगरी होटलमै बसेर आयआर्जन गर्ने सोचपछि उनले पूरै गोठ बेचेर गेस्ट हाउस सञ्चालनमा ल्याए । तर दुई वर्षयताको पर्यटकीय गतिविधि ठप्पले उनलाई चौंरी गोठतिरै फर्काएको छ । गत वर्षदेखि सुरु गरेको गोठमा अहिले ४२ वटा चौंरी भइसकेका छन् ।

काठमाडौंको ठमेलमा कार्यालय राखेर हिमाल आरोहण गराउँदै आएका छवाङ शेर्पा पनि लेलेपको ग्याब्लामा छन् । कञ्चनजंघा क्षेत्रकै नमुना होटल बनाएका उनको योजना घुन्सा, खम्बाछेन, रामजेललगायत पर्यटकीय मार्गमा होटल बनाउनु थियो । बाबुबाजेको परम्परागत व्यवसाय चटक्क छोडेर काठमाडौं पसेका उनी अहिले पुर्ख्यौली पेसामा फर्किएका छन् । ग्याब्लाका उनले ७० बढी चौंरी जोडेका छन् । त्यसको रेखदेख र हेरचाहका लागि तीन जना कर्मचारी राखेका छन् ।

छेतेन डण्डु र छवाङ मात्रै नभएर पर्यटकीय क्षेत्रका अधिकांशको चाहना चौंरीपालनतिर फर्किएको छ । पशुपालनका लागि गाउँपालिकामा दर्ता गराएका छेतेन डण्डु बैंकले ऋणदिए गाउँका हरेक व्यक्ति फर्कने बताउँछन् । ‘मैले त ४२ वटा चौंरी हेर्न चार जना कर्मचारी नै राखेको छु,’ छेतेन डण्डुले थपे, ‘तर व्यवसाय बढाउने लगानीको उपाय नै छैन ।’

गाउँपालिकाको केन्द्र तापेथोकदेखि सदरमुकाम फुङलिङसम्मका बैंकमा धाउँदा ऋण पाउने आधार नभेटेको छेतेन बताउँछन् । ‘सदरमुकामको धितो खोज्छन्,’ छेतेन डण्डुले भने, ‘बजारमा प्रोपर्टी छैन, घुन्साको धितो र चौंरी राखेर ऋण दिन मानेका छैनन् ।’ इच्छा र सम्भावना भएर पनि राज्यको विभेदकारी नीतिका कारण व्यवसायी बन्न नसकेको उनको गुनासो छ ।

बाँधेर पाल्नु नपर्ने, खर्कमा छोडिदिए पुग्ने चौंरी पालनबाट बाहिरिएको समुदायलाई फर्काउन सके हिमाली गोठ फेरि चौंरीले भरिने फक्ताङलुङ गाउँपालिकाका प्रवक्ता छेतेन वालुङ बताउँछन् । तर यसका लागि बैंकले निर्धक्क भएर ऋण दिन सक्नुपर्छ । ‘शेर्पा जाति बेइमानी हुँदैन, ऋणदेखि डराउँछ,’ छेतेनले थपे, ‘बैंकले विश्वास गरेर ऋण लगानी गरिदिए सबै आफ्नो पुर्ख्यौली व्यवसायमा फर्कन्छन् र त्यसैबाट कमाएर तिर्छन् पनि ।’

केहीलाई जंगली जनावरले आक्रमण गर्ने, हिउँले केही असर गर्नेबाहेक अहिलेसम्म पशुपालनमा जोखिम नरहेको छेतेन बताउँछन् । फक्ताङलुङ गाउँपालिका–७ का वडाध्यक्ष छेतेन शेर्पा भोटे स्थानीय तहको सानो अनुदानले राहत नपुर्‍याउने बताउँछन् । राहत, अनुदानभन्दा पनि ऋण दिए सबैभन्दा राम्रो हुने उनको तर्क छ ।

सदरमुकाम फुङलिङबाट यातायात पुग्दै गएको र चीनसँग पनि सडकले जोडिएकाले चौंरी पालन अब लाभदायी हुने स्थानीयको बुझाइ छ । भोटेका अनुसार चौंरीबाट उत्पादन हुने कुनै पनि सामग्रीको बजार अभाव छैन । सबैभन्दा धेरै चौंरीको घिउको हुन्छ । चीनमा घिउ प्रतिकिलो एक हजार रुपैयाँले बिक्छ । मोहीबाट बनाइएको छुर्पीको पनि उत्तिकै माग छ ।

प्रकाशित : श्रावण ७, २०७८ ११:३७
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

कालीगण्डकी करिडोर फेरि बन्द

प्रकाश बराल

बागलुङ — गलुवा र काला खोलामा पहिरो खसेपछि कालीगण्डकी करिडोरमा यातायात ठप्प भएको छ । बुधबार राति खसेको पहिरोले यातायात ठप्प भएको हो ।

कालीगण्डकी करिडोर अवरुद्ध भएपछि खाद्यान्न बोकेर कुश्मीसेरा जाँदै गरेका सवारी बागलुङ बजारमा अलपत्र । तस्बिर : प्रकाश बराल/कान्तिपुर 

अठार दिनसम्म अवरुद्ध भएर सोमबार दिउँसो खुलेको करिडोर फेरि रोकिएको छ । करिडोर ठप्प भएपछि दक्षिण बागलुङको बलेवा, जैमिनी नगरपालिका र बरेङका लागि खाद्यान्न, अत्यावश्यक सामाग्री ढुवानीसमेत अवरुद्ध भएको जैमिनी नगरपालिकाका प्रमुख इन्द्रराज पौडेलले बताए ।

बागलुङ कुश्मीसेरा सडक पनि २२ दिनदेखि अवरुद्ध छ । उक्त सडक अझै धेरै दिनसम्म खुलाउन कठिन हुने सडक डिभिजन कार्यालयका इञ्जिनियर मुकुन्दप्रसाद लामिछानेले बताए । गत वर्ष ग्रामीण सडक खन्दा खसेको पहिरोले एकैपटक दुइटा सडक बगाएको थियो । उक्त खण्डमा नयाँ ट्रयाक खोल्नुपर्ने भएपछि सडक सञ्चालन कठिनाइ भएको हो ।

दुइटै सडक अवरुद्ध भएपछि कुश्मीसेराका लागि खाद्यान्न ढुवानीमा हिँडेका सवारी साधन बागलुङ बजारमा अलपत्र परेका छन् । दैनिक दर्जनांै सवारीले ती क्षेत्रमा खाद्यान्न ढुवानी गर्छन् । त्यस्तै जैमिनी र बलेवा क्षेत्रबाट आउने दूध ढुवानी रोकिएको छ । पिठ्युँमा बोकेर ल्याउँदा दूध फाट्ने गरेको किसानले गुनासो गरेका छन् ।

त्यस्तै दक्षिण बागलुङका बिरामीले बलेवाबाट अग्लो झोलुंगे पुल तरेपछि मात्रै कुश्माबाट सवारी साधनको यात्रा गर्नुपर्ने बाध्यता रहेको गुनासो गरे । ‘गाडी चढेर सदरमुकामसम्म बिरामी पठाउन पनि सकिएन,’ बरेङ कोभिड अस्पतालकी प्रमुख डा.लक्ष्मी पन्थीले भनिन्, ‘सडक सडक अभावमा बिरामी रिफर गर्न पनि कठिन भयो ।’ सडक खुलाउने प्रयास भए पनि अझै समय लाग्ने भएपछि दक्षिण बागलुङका लागि केही ट्रयाक्टर अत्यावश्यक सामान तित्याङ हुँदै घुमाउरो बाटो पठाइएको प्रहरी उपरीक्षक कृष्णबहादुर पल्ली मगरले बताए ।

प्रकाशित : श्रावण ७, २०७८ १०:५२
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×