युवा प्रयासमा रेन्बो ट्राउट माछापालन- प्रदेश १ - कान्तिपुर समाचार
कान्तिपुर वेबसाईट
AdvertisementAdvertisement

युवा प्रयासमा रेन्बो ट्राउट माछापालन

डम्बरसिं राई

काठमाडौँ — साकेला गाउँपालिका–३ खिदीमा मखमले रेन्बो ट्राउट जातको माछाका लागि प्रसिद्ध बनेको छ । यहाँका युवाले गत वर्षबाट सुरु गरेको रेन्बो ट्राउट व्यवसायले धेरैको ध्यान तानेको छ ।

स्थानीय २५ युवाले तावाहाङ रेन्बो ट्राउट कृषक समूह गठन गरेर व्यवसाय सुरु गरेका हुन् ।

करिब ६९ लाख रुपैयाँ लागतमा १९ वटा पोखरी बनाइएको छ । उक्त कृषक समूहका संस्थापक संयोजक निसान राईका अनुसार कृषक समूह, स्थानीय सरकार तथा प्रदेश सरकार गरी ६९ लाख १० हजार रुपैयाँ लागतमा ह्याचरीसहितको १९ वटा पोखरी बनाइएको छ ।

साकेला गाउँपालिकाले ९ लाख र प्रदेश १ अन्तर्गत पशुपक्षी तथा मत्स्य विकास निर्देशनालयले २५ लाख रुपैयाँ गरी ३४ लाख अनुदान उपलब्ध भएको राईले बताए । बाँकी समूहको लगानी छ ।

अहिले यो फार्ममा करिब १० हजार माछा छन् । यस वर्षदेखि खान लायक माछा उत्पादन हुने भन्दै राईले आगामी वर्षबाट रेन्बो ट्राउटको ह्याचरीसमेत सुरु गरिने सुनाए । कृषक समूहकै १० जनशक्तिसमेत निर्माण गरेको राईले सुनाए । उनका अनुसार स्थानीय हेलन राईलाई रेन्बो ट्राउटसम्बन्धी तालिम दिलाएर माछा पालन सुरु गरेका हुन् ।

राईले त्रिशूली र धुन्चेमा गएर रेन्बो ट्राउटबारे आवश्यक तालिम लिएका छन् । खिदीमा मखमले रेन्बो ट्राउटका लागि उपयुक्त भएकाले यो पेसाबाट मनग्गे आम्दानी हुने आशा लिएको कृषक समूहका अध्यक्ष रामकृष्ण राईले बताए ।

प्रकाशित : वैशाख २६, २०७८ १३:२७
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

रौतहटका जंगलमा बढे वन्यजन्तु

शिव पुरी

रौतहट — पछिल्लो समय रौतहटको राष्ट्रिय वनभित्र वन्यजन्तुको संख्या बढेपछि यसको संरक्षण र निगरानीका लागि डिभिजन वन कार्यालयले विभिन्न स्थानमा जडान गरेको क्यामेरा ट्र्यापमा पाटे बाघ रेकर्ड भएको छ । क्यामेराकै मद्दतले राष्ट्रिय वनभित्र ५ वटा पाटे बाघ भएको फेला परेको छ । 

रौतहटको चन्द्रपुर-६ को तरतरे वनक्षेत्रस्थित पाटेबाघको ओडार क्षेत्र । फाइल तस्बिर : कान्तिपुर

चार महिनाअघि चन्द्रपुर ६ स्थित तुरतुरेधारा वनक्षेत्रमा पाटेबाघको आक्रमणमा परी एक युवकको मृत्युपछि वन कार्यालयले वन्यजन्तुको अवस्था पत्ता लगाउन क्यामेरा जडान गरेको थियो । वन्यजन्तु ओहोरदोहोर गर्ने र बासस्थान क्षेत्रमा १७ जोडी क्यामेरा राखिएका छन् । त्यही क्रममा बाघको संख्या बढेको फेला परेको निमित्त डिभिजन वनप्रमुख अमरदेव यादवले बताए ।

‘अहिले रौतहटको वनमा ५ वटा पाटेबाघ देखिएका छन्,’ उनले भने, ‘पछिल्लो समय वनमा बाघसँगै अन्यवन्यजन्तु बढेको छ ।’ तुरतुरे, लमाहा, सत्तेरी, गैंडाटार, जुडिबेला क्षेत्रमा बाघको गतिविधि बढेको भन्दै वनले प्रवेशमा रोक लगाउँदै आएको छ । तुरतुरे क्षेत्र विगत एक दशकदेखि बाघको बासस्थानमा रूपमा परिचित छ ।

यहाँ घनघोर जंगल छ । घोल र साना नदी छेउमा अग्ला डिलहरू छन् । डिलको आडैमा बाघको ओडार छ । त्यही ओडारमा घास काट्दै गएका चन्द्रपुर ६ का ३० वर्षीय संगम भण्डारीको बाघको आक्रमणमा परी मृत्यु भएको थियो । राति उनलाई खोज्न गएकाहरूलाई समेत बाघले आक्रमण गरेको थियो । ओडारमा बाघको बच्चा (डमरु) हरूसमेत देखिएका छन् ।

यहाँको वन वन्यजन्तुको बासस्थानको रूपमा विकसित हुँदै गएको छ । पर्याप्त घोल, झाडी र सिमसारका कारण वन्यजन्तु बढेको हो । बेलाबेलामा चितवन राष्ट्रिय निकुञ्जबाट गैंडा, हात्ती, बाघ यही क्षेत्रमा आएर बस्ने गरेका छन् । प्रदेश २ वन मन्त्रालयका सचिव रामचन्द्र कँडेलले वन्यजन्तुको संख्या बढेकाले संरक्षणमा ध्यान दिनुपर्ने बताए । पछिल्लो समय बाघ, गैंडा, बाघ, हात्ती, नीलगाई, हरिणलगायतको वन्यजन्तु तराईको जंगलमा देखिन थालेको छ । पर्सा निकुञ्जदेखि पूर्वी क्षेत्र बकैया र यहाँको चन्द्रनिगाहपुर, गैंडाटार, हिलेखोला, जुडिबेला, जंगलसैया वनक्षेत्र गैंडालगायत वन्यजन्तको बासस्थानका लागि राम्रो भएको डिभिजन वनले जनायो । यहाँको जंगलमा वन्यजन्तुलाई चाहिने घासे मैदान, पानीको स्रोत र आहाल बस्न पर्याप्त घोल छ ।

राष्ट्रिय वनभित्र सिकारीको गोली वा सवारीको ठक्करबाट घाइते वन्यजन्तुको उपचारका लागि डिभिजन वन चन्द्रनिगाहपुरले वन्यजन्तु उद्धार गृह सञ्चालनमा ल्याएको छ । उद्धार गृहलाई मोटो फलाम जडान गरी चारै तिर रडको जालीले घेरेर बनाइएको छ । यसभित्र ४/५ वटा सम्म वन्यजन्तु राख्न सकिन्छ ।

केही दिनअघि घाइते एउटा मलसाप्रो फेला पारेर उद्धार गृहमा राखी उपचारका लागि चितवन राष्ट्रिय निकुञ्ज पठाइएको थियो । पूर्वपश्चिम राजमार्गको धन्सार–वाग्मती खण्डमा दिनहुँ हरिणको झुन्ड बाटो काटेर ओहोरदोहोर गर्छन् । त्यही क्रममा सवारीको ठक्करबाट घाइते/मृत्यु हुने गरेको पाइएको छ ।

घाइतेलाई तत्काल उपचारका लागि उद्धार गृहमा ल्याइने र निकुञ्जका चिकित्सकसहितको टोलीलाई उपचारका लागि पठाइने डिभिजन वनका निमित्त प्रमुख यादवले बताए ।

प्रकाशित : वैशाख २६, २०७८ १३:२६
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×