अचल सम्पत्तिमा महिलाको पहुँच बढ्दै- प्रदेश १ - कान्तिपुर समाचार

अचल सम्पत्तिमा महिलाको पहुँच बढ्दै

गत आर्थिक वर्षमा ताप्लेजुङ जिल्लाभर भएका १ हजार ४ सय ६३ मध्ये १ हजार ४३ रजिष्ट्रेसन महिलाका नाममा पास
आनन्द गौतम

ताप्लेजुङ — जिल्लाको उत्तरी फक्ताङलुङ गाउँपालिका ४ इखावुका दिलप्रसाद मावोहाङ लिम्बूले बिक्री गरेको जग्गा चन्द्रकुमारी साँवा लिम्बूको नाममा रजिस्ट्रेसन पास भयो । सदरमुकाम फुङलिङबाट झन्डै एक दिनको पैदलमा रहेको इखावुको जग्गा ४ लाख रुपैयाँको पास गरिएको थियो । 

रजिस्ट्रेसन गर्दाको राजस्व ८ हजार रुपैयाँ लाग्थ्यो । महिलाका नाममा पास भएकाले दुई हजार रुपैयाँ छुट भयो । त्यही दिन पूर्वको सिदिङवा गाउँपालिका ५ मेहेलेकी लिलादेवी कडरियाले बिक्री गरेको जग्गा संगीता कडरियाले खरिद गरिन् । ५ लाख १० हजार रुपैयाँमा रजिस्ट्रेसन पास गरिएको जग्गाको राजस्व ७ हजार ६ सय ५० रुपैयाँ लाग्यो । १ हजार १० रुपैयाँ राजस्व छुट भयो ।

सदरमुकाम फुङलिङको उकालीपानी छेउमा देवीमाया रिजालले २ आना जग्गा खरिद गरिन् । अम्बरबहादुर गुरुङबाट ५ लाख रुपैयाँमा लिइएको जग्गामा ५ हजार रुपैयाँ राजस्व छुट भयो । तर आफूले राजस्वभन्दा पनि आर्थिक परिचालनमा समान भूमिकाका लागि श्रीमतीका नाममा रजिस्ट्रेसन पास गरेको देवीमायाका श्रीमान् कैलाश बानियाँ बताउँछन् । ‘कृषि, व्यापारी फर्महरू उनको (देवीमाया) नाममा छ, व्यवसाय परिचालन गर्दा प्रोपर्टी देखाउनुपर्ने हुन्छ,’ कैलाशले भने, ‘त्यसका लागि पनि उनको नाममा पास गरेको हुँ ।’ होटल प्यारिजका सञ्चालक उनले होटलको फर्म पनि श्रीमतीकै नाममा भएकाले जग्गा पनि उनकै नाममा राखेको बताए ।

जडिबुटी र होटल व्यवसाय गर्ने उनी आफू बाहिर हिँडडुल गरिरहने भएकाले अचल सम्पत्ति महिलाका नाममा राख्नु उपयुक्त लागेको बताउँछन् । उनले भने, ‘मेरो नाममा भएको जमिन पनि उनको नाममा नामसारी गर्ने प्रक्रियामा छु ।’

उत्तरको इखावु, पूर्वको मेहेले र फुललिङ नगरपालिका मात्रै नभएर जिल्लाका अधिकांश जग्गा महिलाका नाममा रजिस्ट्रेसन पास भएको मालपोत कार्यालयको तथ्यांकमा छ । कार्यालयका नायब सुब्बा दीपक भट्टराई गत आर्थिक वर्षमा रजिस्ट्रेसन पास भएका १ हजार ४ सय ६३ मध्ये १ हजार ४३ रजिस्ट्रेसन महिलाका नाममा भएको बताउँछन् । यो ७० प्रतिशत बढी हो ।

अघिल्लो वर्ष २ हजार ४ सय १४ रजिस्ट्रेसनमध्ये १४ सय बढी महिलाको नाममा भएको भट्टराई बताउँछन । जग्गा रजिस्ट्रेसन फाँटकी दुर्गा भट्टराई महिलाको नाममा रजिस्ट्रेसन नभएको कुनै पनि दिन नहुने बताउँछिन् । ‘म यो फाँटमा बसेको ६ वर्ष लाग्यो, महिलाका नाममा मात्रै रजिस्ट्रेसन भएको दिनहरू त कत्ति छ कत्ति ।’ रजिस्ट्रेसन गर्नुअघि राजस्वको रसिद काट्दा महिला कि, पुरुषको नाममा पास हुँदै छ भन्ने याद हुने उनले बताइन् ।

पछिल्लो समय अचल सम्पत्तिमा पनि महिलाको पहुँच वृद्धि भएको लेखापढी व्यवसायी कृष्णमणि अधिकारी बताउँछन् । ‘मैले लेखापढी गर्न थालेको तीसौं वर्ष भयो,’ अधिकारीले भने, ‘जसले जे भने पनि महिलाका नाममा बढी लिखत पास हुनु सरकारले दिएको राजस्व छुट नै हो ।’

प्रकाशित : वैशाख २१, २०७८ १२:४५
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

संक्रमितका घरघरमा अक्सिजन पुर्‍याउँदै मेयर

विनोद भण्डारी

विराटनगर — श्रीमतीलाई कोरोना संक्रमण पुष्टि भए पनि विराटनगर–५ का विष्णु कार्कीले भर्ना गर्न खोज्दा अस्पतालमा शय्या पाएनन् । विकल्प नहुँदा श्रीमती सुन्दरीलाई घरैमा हेरचाह गर्दै थिए । उनलाई सास फेर्न समस्या भएको खबर छिमेकमार्फत विराटनगर महानगरपालिका कार्यालयमा पुग्यो ।

महानगर प्रमुख भीम पराजुली आफ्नो गाडीमा अक्सिजन सिलिन्डर बोकेर कार्कीको घर पुगे । सँगै गएका प्राविधिकले बिरामीलाई अक्सिजनको पाइप जोडिदिए ।

विराटनगर–१६ का ललितबहादुर लिम्बूलाई पनि कोरोना पुष्टि भएपछि शरीरमा अक्सिजनको मात्रा घट्यो, सास फेर्न गाह्रो भएको थियो । उनलाई पनि मेयर पराजुलीले घरमै अक्सिजन सिलिन्डर पुर्‍याइदिए । अक्सिजन सपोर्ट पाएर राहत भएपछि लिम्बूले भने, ‘अब त बाँचिन्छ जस्तो लागेर आयो ।’

विराटनगर–५ का बाबुराम पोखरेल कोरोना संक्रमण पुष्टिपछि शरीरमा अक्सिजनको मात्रा घट्दा आत्तिएका थिए । उनी अक्सिजन सिलिन्डर खोज्दै थिए । उनलाई पनि सोमबार महानगरपालिका प्रमुख पराजुलीले घरमै अक्सिजनको सिलिन्डर पुर्‍याइदिए । पराजुलीले आफू चढ्ने गाडीमा अक्सिजनका सिलिन्डर लोड गरेर राखेका छन् । होम आइसोलेसनमा बसेकाहरूले माग्नेबित्तिकै अक्सिजन घरमा पुर्‍याइदिन थालेका हुन् ।

पछिल्लो समय विराटनगर महानगरपालिकामा कोरोना संक्रमितको संख्या बढ्दै गएपछि ठूला अस्पतालले व्यवस्था गरेका शय्या भरिएका छन् । शय्या नपाएर भर्ना हुन नपाएका धेरै बिरामी होम आइसोलेसनमा छन् । यसरी बसेका संक्रमितलाई अक्सिजनको कमीले गाह्रो पर्न थालेपछि महानगरपालिकाले घरमै सिलिन्डर पुर्‍याइदिन थालेको हो । उक्त काममा महानगर प्रमुख पराजुली आफैं खटिएका छन् ।

‘सोमबारसम्म नगरका ४५ संक्रमितको घरमा अक्सिजनका सिलिन्डर पुर्‍याएसकिएको छ,’ पराजुलीले भने, ‘होम आइसोलेसनमा बसेकालाई पनि हामीले सकेसम्म सुविधा दिनुपर्छ भनेर खाँचो परेकालाई अक्सिजन सिलिन्डर पुर्‍याइदिन थालेका हौं ।’ महानगरले धान्न सकेसम्म अक्सिजन सिलिन्डर घरघरमा पुर्‍याएर जीवन बचाउन सघाउने लक्ष्य लिइएको उनले बताए ।

अघिल्लो चरणको कोरोना संक्रमणको समयमा पनि महानगरले केही परिवारमा अक्सिजन सिलिन्डर घरघर पुर्‍याएको थियो । त्यतिबेला महानगरले दुई सय वटा सिलिन्डरका लागि विनायक र भाजुरत्न अक्सिजन कम्पनीमा प्रतिगोटा १५ हजार धरौटी राखेको थियो । त्यसरी व्यवस्था गरिएको सिलिन्डरमा यतिबेला सानोमा २ सय ५० र ठूलोमा ५ सय रुपैयाँमा अक्सिजन भरेर संक्रमितको घरघरमा पुर्‍याउन थालिएको हो ।

‘हामीसँग अझै अक्सिजन भरेर राखिएका डेढ सयवटा सिलिन्डर छन्,’ प्रमुख पराजुलीले भने । महानगरमा कोरोना संक्रमितको संख्या सोमबारसम्म एक हजार नाघेको छ । अस्पतालमा भर्ना हुन नपाएका र अक्सिजन अभावमा छटपटाएका संक्रमितको घरघरमा सिलिन्डर पुर्‍याउन दिनरात टोली खटिरहेको पराजुलीले बताए । यो अभियानलाई कोरोनाको संक्रमण रहेसम्म महानगरपालिकाले निरन्तरता दिने तयारी गरेको छ । ‘महानगरवासीको स्वास्थ्य र ज्यानभन्दा अरू केही होइन,’ उनले भने, ‘त्यसैले सबै संयन्त्र यो कामका लागि परिचालन गरेका छौं ।’

महानगरसँग अक्सिजनका दुई सय सिलिन्डर छन् । अरू थप दुई सय सिलिन्डर लिने तयारी पनि गरेको उनले बताए । संक्रमण दर बढ्दा मोरङका दुई ठूला अस्पतालका सबै शय्या भरिएका छन् । भर्ना हुन नपाएका र घरैमा बसे पनि निको हुन सकिन्छ भन्नेहरू होम आइसोलेसनमा छन् । कोरोना संक्रमितको उपचारका लागि यहाँको नोबेल शिक्षण अस्पतालले व्यवस्था गरेका ४९ वटा आईसीयूसहित एक सय चार र विराट शिक्षण अस्पतालका एक सयवटा शय्या भरिएका छन् ।

शय्या भरिएपछि आइतबार मात्रै २५ जना संक्रमितलाई भर्ना लिन सक्तैनौं भनेर फर्काउनुपरेको नोबेल अस्पतालका प्रबन्धक नारायण दाहालले बताए । संक्रमितको चापलाई ध्यान दिएर सोमबार मात्रै २६ वटा क्याबिनलाई पनि कोभिड उपचारका लागि खुला गरेको उनले जनाए । अस्पतालको आईसीयूमा सोमबार ३७ जनाको उपचार भइरहेको छ । त्यसैगरी अक्सिजनसहितका ७७ सामान्य शय्या पनि भरिएका छन् ।

विराट शिक्षण अस्पतालले कोभिड उपचारका लागि व्यवस्था गरेको एक सयवटा शय्या भरिएपछि त्यहाँबाट पनि आइतबारदेखि दैनिक २० जना संक्रमित फिर्ता हुँदै आएको अस्पतालको कोभिड उपचार अनुगमन समितिका सदस्य काशी चुडालले बताए । अस्पतालले कोभिड संक्रमितको उपचारका लागि ३४ वटा आईसीयूसहित सय शय्या छुट्याएको उल्लेख गर्दै उनले सबै भरिएपछि सोमबारदेखि अस्पताल आएका बिरामीलाई भर्ना गर्न नसकिएको बताए ।

प्रदेश सरकारले सञ्चालनमा ल्याएको ९६ बेडको कोभिड अस्पतालका शय्या भने खाली छन् । अस्पतालका अनुसार सोमबारसम्म ३२ जना भर्ना भएका छन् । यो अस्पतालले गम्भीर स्वास्थ्य अवस्था भएका संक्रमितलाई मात्र भर्ना लिने गरेकाले पनि सरकारी अस्पतालमा उपचारका लागि भर्ना हुनेको संख्या कम भएको हो ।

प्रकाशित : वैशाख २१, २०७८ १२:३५
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×