कञ्चनजंघा क्षेत्र सुनसान- प्रदेश १ - कान्तिपुर समाचार
कान्तिपुर वेबसाईट
AdvertisementAdvertisement

कञ्चनजंघा क्षेत्र सुनसान

आनन्द गौतम

ताप्लेजुङ — संसारकै तेस्रो अग्लो शिखर कञ्चनजंघामा यस वर्ष आरोहण नहुने भएको छ । अहिलेसम्म एकै जनाले पनि आरोहणका लागि नाम दर्ता नगराएको पर्यटन विभागले जनाएको छ ।

तस्बिर सौजन्य : नुपु शेर्पा

पर्यटन विभागका निर्देशक मोहन जीसीले अब सम्पर्कमा आउने सम्भावना पनि निकै कम रहेको जनाए । तयारीका लागि पनि केही समय चाहिने भएकाले अब उक्त सम्भावना न्यून रहेको उनले बताए । सामान्य अवस्थामा आरोहीहरू वैशाख पहिलो सातासम्ममा कञ्चनजंघा बेस क्याम्प पुगिसकेका हुन्थे ।

आरोही मात्रै नभएर घुम्न आउनेको संख्या पनि अत्यन्तै कम रहेको कञ्चनजंघा संरक्षण क्षेत्र पर्यटन सहायक टाँसी शेर्पाले बताए । उनका अनुसार यो सिजनमा अहिलेसम्म २० जना घुन्सा पुगेका छन् । ‘यो बेला त गाउँ नै पर्यटकले भरिएको हुन्थ्यो, टाँसीले भने, ‘होटलवालालाई सोध्दा अब आउनेहरू पनि सम्पर्कमा छैनन् ।’ फेरि लकडाउनको हल्लाले अलिअलि सम्पर्क गर्नेहरूले पनि सम्पर्क गर्न छोडेको होटल व्यवसायी नुपु शेर्पा बताउँछन् ।

कोरोना संक्रमणका कारण अघिल्लो सिजनमा ३५ जनाले भ्रमण गरेका थिए । सामान्य अवस्थामा बर्सेनि १४ सय जनासम्मले कञ्चनजंघा भ्रमण गरेको तथ्यांक कञ्चनजंघा संरक्षण क्षेत्रसँग छ । संक्रमणका बेला सबैभन्दा बढी जापानका नागरिक नेपाल आएका थिए ।

फक्ताङलुङ गाउँपालिका–६ लेलेपको घुन्सामा विदेशी पर्यटकको तथ्यांक राख्ने गरिएको छ । कञ्चनजंघामा जापानी, जर्मनी, अस्ट्रेलिया, अमेरिका, फ्रान्स, ब्रिटिस, नेदरल्यान्ड, क्यानाडा, स्विट्जरल्यान्ड, बेल्जियम, फिलिपिन्स, स्पेन, स्वीडेनलगायत देशका नागरिक आउने गरेका छन् । छिमेकी देशहरू भारत र चीनबाट पनि आरोहण तथा भ्रमणका लागि आउने गरेको तथ्यांक छ । कञ्चनजंघामा माघ, असार र साउनमा बाहेक विदेशी पर्यटक आउने गरेका छन् । आरोहण भने वैशाख र जेठमा मात्रै हुने गरेको छ ।

वैशाख अन्तिमदेखि जेठको पहिलो सातासम्म आरोहण गरेका हुन् । बाँकी समय आउनेले यो क्षेत्रको भ्रमण गर्ने गरेका छन् । भ्रमण गर्नेको संख्या असोज, कात्तिक, चैत र वैशाखमा धेरै हुने गरेको छ । यातायातले भ्रमणको दूरी छोट्याएसँगै विदेशी पर्यटकको संख्यामा पनि वृद्धि हुन थालेको हो ।

पहिला कञ्चनजंघाको पूर्वी र पश्चिमी गरी दुवै बेस क्याम्प घुम्न २४ दिन लाग्थ्यो भने अहिले १६ दिनमै भ्रमण गर्न सकिन्छ । पूर्वमा सिरिजंघा गाउँपालिकाको याम्फुदिन र उत्तरमा फक्ताङलुङ गाउँपालिकाको लेलेपसम्म यातायात चल्ने भएपछि पैदल मार्ग छोटिएको हो ।

प्रकाशित : वैशाख ४, २०७८ १३:१६
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

पर्यटक तान्दै ‘हल्लिने ढुंगा’

विप्लव भट्टराई

इलाम — पहरामाथि अडिएको विशाल ढुंगा कान्छी औंलाले हल्लाउन सकिन्छ भन्ने सुन्दा अनौठो लाग्न सक्छ । तर माङसेवुङ गाउँपालिकाको माङमालुङमा रहेको एक ढुंगाले सबैलाई यस्तै अचम्मित बनाइरहेको छ ।

अर्को ठूलो ढुंगामाथि अडिएको उक्त ढुंगा सदीयौंदेखि यस्तै अवस्थामा रहेको स्थानीय बताउँछन् । ‘कति भूकम्प आए गए, पल्टाउने कोसिस गरे तर ढुंगा जहाँको त्यहीं हल्लिरहेको छ,’ चुतुरे बजारका दिवाहाङ राईले भने, ‘अहिलेसम्म वैज्ञानिक ढंगले या अन्य कुनै तरिकाले यसको रहस्य सुल्झन सकेको छैन ।’ हल्का छुँदा पनि हल्लिने उक्त ढुंगासम्म पुग्नेको संख्या दिनानुदिन थपिँदै गइरहेको छ । धार्मिक तथा पर्यटकीय महत्त्व बोकेको माङमालुङ इलाम सदरमुकामदेखि करिब १५ कोस पश्चिममा अवस्थित छ । समुद्री सतहबाट २१ सय मिटरको उचाइमा पर्ने माङमालुङ प्राकृतिक सुन्दरताले पनि उत्तिकै भरिपूर्ण छ ।

एक औंलाले पनि हल्लाउन सकिने यो ढुंगालाई चक्र शिला नाम दिइएको छ । गोही आकारको ढुंगामाथि अडिएर रहेको उक्त ढुंगा देख्दा विशाल भए पनि सहजै हल्लाउन सकिन्छ । ‘खटखट’ आवाज गर्दै मच्चिने उक्त ढुंगालाई जति जोड लगायो उति धेरै हल्लिन्छ । पश्चिमी इलामको माङसेबुङ गाउँपालिका वडा नम्बर २ र ६ को संगम स्थलमा अवस्थित मौलिक पहिचान र चिनारी बोकेको माङमालुङको विशेषतालाई यो ढुंगाले थप महत्त्वपूर्ण बनाएको छ । माङमालुङ ऐतिहासिक, प्राकृतिक, पुरातात्त्विक, पर्यटकीय महत्त्व बोकेको पवित्र धार्मिक क्षेत्र मानिन्छ ।

यसका साथै विभिन्न आकृतिका ढुंगा पनि यहाँ देख्न पाइन्छ । यहाँका शिला पत्थरमा कुँदिएका विभिन्न पशुपन्छीदेखि देवीदेवताको आकृति हेर्दा यो ठाउँ अद्भुत स्थल रहेको पुग्नेहरूले अनुभव गर्ने गरेका छन् । ‘हल्लिने ढुंगासहित यहाँको विशेषताको अझै प्रवर्द्धन र प्रचार गर्न सकिएकै छैन,’ स्थानीय जनप्रतिनिधि इन्द्र सम्बाहम्फेले भने, ‘गाउँपालिकासहित सरकारले चासो दिने हो भने यो क्षेत्र पूर्वकै पर्यटकीय गन्तव्य बन्न सक्छ ।’ निर्माणाधीन दमक चिसोपानी सडकले भेट्ने माङमालुङ क्षेत्रभन्दा ३ किलो मिटर टाढा चिसोपानी पञ्चमीलाई भेटेटार रवि राँके सडकले छुन्छ । माङमालुङको प्रचार र पूर्वाधार विकास गर्दै पर्यटकीय गन्तव्य बनाउन सके नजिकैका रक्से, चिसोपानी पञ्चमी, चतुरेलगायत बजारको चहलपहलमा उल्लेख्य सुधार हुने स्थानीयको बुझाइ छ ।

माङमालुङमा साढे तीन दशकयता उभौली र उधौली गरी दुई पटक विशेष पूजापाठ गरिँदै आएको छ । अन्य समयमा पनि पूजाआजाको क्रम जारी रहन्छ । खासगरी यो ठाउँ अहिंसोपाषक गुरु ज्योतिनन्दको तपस्या स्थल हो । महाप्रभु ज्योतिनन्दपछि अन्य थुप्रै गुरुहरूले यहाँ तपस्या गरेको स्थानीय सुमन राईले बताए ।

प्रकाशित : वैशाख ४, २०७८ १३:१६
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×