जसले धान मासेर साल हुर्काए- प्रदेश १ - कान्तिपुर समाचार

जसले धान मासेर साल हुर्काए

अढाई दशकदेखि वृक्षरोपण अभियानमा ‘सालबाजे’
विनोद भण्डारी

विराटनगर — मोरङको सुनबर्सी–६ टुपियाखाडीका नीलबहादुर चौहानलाई नामथरले चिन्ने थोरै मात्र छन् । उनी त्यसै ‘सालबाजे’ उपनामले परिचित भएका होइनन् । अढाई दशकदेखि आफ्नो निजी जग्गामा सालका रूख हुर्काउने काममा लागेका चौहानलाई जिल्ला वन कार्यालय मोरङले ‘सालबाजे’ को उपनाम दिएको हो ।

मोरङको सुनबर्सी–६ टुपियाखाडीका नीलबहादुर चौहान ‘सालबाजे’ ले पाँच बिघा निजी जग्गामा लगाएको सालको जंगल । तस्बिर : विनोद/कान्तिपुर

राष्ट्रिय वनमा समेत सखुवा (साल) का रूख मासिँदै गएको अवस्थामा चौहान अढाई दशकदेखि निजी जमिनमा सखुवा हुर्काउन खटिएका कारण यस्तो उपनाम दिइएको डिभिजन वन कार्यालय मोरङका सहायक वन अधिकृत नरेन्द्र गुरागाईं बताउँछन् ।

भोजपुरको कुलुङबाट २०३२ सालमा बसाइँ सरी आएका चौहानले २०५३ सालदेखि सुनबर्सी–६ टुपियाखाडीको निजी जमिनमा सखुवाका बिरुवा रोप्न थालेका हुन् । सुरुमा उनले १० कट्ठा धानखेत मासेर सखुवाका एक सय बिरुवा रोपे । त्यतिबेला छिमेकी र आफन्तले चौहानलाई ‘पागल’को संज्ञा दिएका थिए । उनको साल खेती अहिले पाँच बिघामा फैलिएको छ । ‘पहिला पागल भन्नेहरू अहिले मेरो जंगल हेर्न आउँछन् । तीमध्येका केहीले धान खेती छाडेर सखुवा रोप्न थालेका छन्,’ उनले भने, ‘जंगल र सखुवाको महत्त्व छिमेकीले बल्ल बुझ्दै छन् ।’

उनको कामलाई हेरेर चौहानलाई वन विभागबाट ५० हजार राशिको राष्ट्रिय पुरस्कारसमेत दिइएको छ । सालका बोट हुर्काउन पनि उनले धेरै संघर्ष गर्नुपर्‍यो । सुरुमा एक सय बिरुवा रोप्दा एउटा मात्र राम्ररी हुर्किएको थियो । त्यसपछि उनले बर्सेनि बिरुवा रोप्दै गए । उनले रोपेकामध्ये १ सय ७० वटा सखुवाका बिरुवा हुर्किएका छन् । थप १ सय ३८ वटा बोट पनि हुर्किंदै छन् । ५ बिघा निजी वनमा पछिल्लो समय सखुवाबाहेक मसला, टिक, कदम, रुद्राक्ष, रक्तचन्दन, आँच, लिची र मलेसियन सखुवाका बिरुवा पनि छन् । सालबाजेको जंगलमा करोडौं मूल्य बराबरका साल र अन्य जातका रूख छन् । ‘एकै जातका सखुवा मात्र रोप्दा हुर्कन गाह्रो हुँदोरहेछ,’ चौहानले भने, ‘बहुजातका बिरुवा रोप्दा चाँडो सप्रिने विज्ञको सुझावका आधारमा अरू जातका पनि रोपेँ ।’ उनको जंगल निजी वनका नाममा दर्ता छ ।

भोजपुरको कुलुङमा हुँदा नै चौहानलाई बिरुवा रोप्ने रहर थियो । मधेस झरेपछि उनी भारतको जलपाइगुढी पुगे । त्यहाँको गरकट्टा र सालबन्दीमा सखुवाको निजी वन देखेपछि उनको रहरले थप हौसला बढायो । ‘सुरुमा त्यहीँको नर्सरीबाट बिरुवा ल्याएर रोप्न सुरु गरेको हुँ,’ उनले भने ।

प्रकाशित : फाल्गुन २०, २०७७ ०८:००
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

एसएसबीद्वारा नेपाली महिला पिटिएपछि सुनौली नाकामा तनाव

माधव ढुंगाना

भैरहवा — नेपाली महिलामाथि भारतीय सशस्त्र सीमा बल (एसएसबी) ले दुर्व्यवहार गरेपछि सुनौली नाकामा बुधबार तनाव भएको छ ।

भारतीय सुरक्षाकर्मीको ज्यादतीविरुद्ध सयौंको संख्यामा उपस्थित स्थानीय नेपालीले बुधबार साँझ करिब ५ देखि ९ बजेसम्म दशगजा नजिक प्रदर्शन गरे । स्थिति नियन्त्रणमा लिन नेपाल र भारत दुवैतर्फ बाक्लो संख्यामा सुरक्षाकर्मी तैनाथ थिए ।

सिद्धार्थनगर–१ को सीमावर्ती बेलहियाकी ३९ वर्षीया हिरा आले गुप्तामाथि सीमामा तैनाथ एसएसबीकी एक महिला सुरक्षाकर्मीले हातपात गरेको आरोप नेपाली पक्षको छ । गुप्ता आमासहित सामान किन्न सुनौली बजार जान लागेकी थिइन् । मूल नाकाबाट जान खोज्दा धेरै भीड देखेपछि अर्को बाटो जाँदा घटना भएको उनले बताइन् ।

‘सामान्य भनाभनमा उनले मलाई झापड हानेर कपाल लुछ्न थालिन्,’ गुप्ताले भनिन्, ‘मलाई पिटेपछि मैले पनि उनलाई पिट्दै कपाल लुछे ।’ उनीहरूलाई सुरक्षाकर्मीले छुट्याएका थिए । एसएसबीका सुरक्षाकर्मीले गुप्तालाई सिमानाबाट समातेर भारततर्फ लैजान लागेपछि नेपालतर्फका सशस्त्र प्रहरी बलका सुरक्षाकर्मीले तानेर फिर्ता ल्याएका थिए ।

साढे ७ बजेतिर दुवैतर्फका सुरक्षा अधिकारी र स्थानीयसहितको टोली छलफलमा बस्न लागेका बेला अज्ञात व्यक्तिले प्रहार गरेको ढुंगाले भारतीय नागरिकलाई लागेपछि बैठक स्थगित भएको थियो । जताबाट गल्ती भए पनि आ–आफ्नोतर्फबाट महसुस गरी कारबाही गर्ने सर्तमा सहमति भएपछि नाका सञ्चालनमा रहेको डीएसपी सत्यनारायण थापाले बताए ।

प्रकाशित : फाल्गुन २०, २०७७ ०७:५२
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×