उपचारमा सबथोक सकियो तर हिम्मत हारेका छैनन्- प्रदेश १ - कान्तिपुर समाचार
कान्तिपुर वेबसाईट
AdvertisementAdvertisement

उपचारमा सबथोक सकियो तर हिम्मत हारेका छैनन्

‘डक्टरले पूरा निको हुन डेढदेखि दुई वर्ष लाग्ने भनिरहेका छन्,’सन्देश भन्छन्,‘बाआमाले घरजग्गा धितोमा राखेका छन्, सारा परिवारको कमाइ मेरै उपचारमा खर्च भइरहेको छ ।’
जितेन्द्र साह

विराटनगर — चार छोराछोरीमध्ये सन्देश राय सबैभन्दा कान्छा हुन् । उनलाई धेरै पढ्ने मन थियो तर कमजोर आर्थिक अवस्थाका कारणले सकेनन् । कक्षा–७ पछि उनले पढाइ छाडेर परिवारजनसँगै निर्माण श्रमिकको काम गर्न थाले । परिवारलाई सघाउन पाएकोमा सन्देश सन्तुष्ट थिए ।

तर विराटनगर महानगरपालिका–८, बलुवाहीका यी १९ वर्षीय युवकको जीवनमा गत फागुन ८ मा आएको महासंकटले सबथोक तहसनहस पार्‍याृ । छतमा ग्रिल ठोकिरहेको बेला सन्देश विराटनगर बखरी चोकको एउटा बन्दै गरेको घरको तेस्रो तल्लाबाट सोझै भुइँमा खसे र अचेत भए ।

घर साहु एवं सहयोगी श्रमिकहरुले हरेक प्रयत्न गर्दा समेत एक घण्टासम्म उनको नाक मुखबाट रगत बग्न बन्द भएन । दुर्घटनाको सूचना पाएलगतै पुगेका निर्माण ठेकेदारले एम्बुलेन्स बोलाएर उनलाई नजिकैको एक निजी अस्पताल पुर्‍याए ।

झन्डै तीन महिनाको उपचारपछि जेठमा सन्देश अस्पतालबाट घर त फर्के तर वैशाखीको सहारामा । सन्देशको दाहिने खुट्टाको तिघ्रा र देब्रे हत्केलामा स्टिल लागेको छ । घातक चोट लागेर पुनर्जीवन पाएको हुनाले कति दिनमा निको हुन्छन् भन्न नसकिने अवस्था रहेको चिकित्सकले भने पनि सन्देश र उनको परिवारजनले हिम्मत हारेका छैनन् ।

‘टाउकोको पछाडिपट्टि चोट लागेर रगत जमेको हुनाले निको हुन समय लाग्ने डक्टरले भनेका छन्,’ पिता ५५ वर्षीय रामचन्द्र रायले भने, ‘तर दुर्घटनाको आठ महिनामै सन्देश मजाले हाँस्न, बोल्न र खान थालेको देखेर खुसी छौं ।’

सन्देशकी आमा ४५ वर्षीया मञ्जुदेवी ज्यालादारी मजदुरी गर्छिन् । बुबा रामचन्द्र र जेठो दाइ २९ वर्षीय रविन्द्रले घर ढलान सम्बन्धी काम गर्छन् भने माहिलो २२ वर्षीय भरतकुमार एक प्लास्टिक कारखानाका मजदुर हुन् । बाँच्ने सम्भावना नरहेको हुनाले चिकित्सकले समेत छोरालाई घर लग्न भनेको पिता रायले बिर्सेका छैनन् ।

‘सुरुमा बाँच्दैन भन्दै डक्टरले छोरालाई घर लैजान भनेका थिए, हात जोडेर निकै आग्रह गरेपछि उपचारका लागि तयार भए,’उनले भने, ‘छोरो बाँच्नु भनेकै तपाईंहरुका लागि सौभाग्य हो भन्दै चिकित्सकले बोलेको सम्झिरहेको छु ।’ यस्तो गम्भीर चोट लागेका बिरामीको मानसिक सन्तुलन बिग्रन सक्ने र निको हुनमा एक/दुई वर्ष लाग्ने चिकित्सकले भनेको रायले बताए ।

‘तर म र परिवारजन हरेस खाएका छैनौं,’उनले भने,‘खानै नपुग्ने अवस्था भए पनि सारा परिवारले पेट काटेर छोराको उपचार गराउँदैछौं, अनि सन्देशको आत्मबल देखेर हाम्रो हिम्मत बढेको छ ।’ पहिलेजस्तै सामान्य अवस्थामा छोरा फर्कनेमा विश्वस्त रहेको रायले बताए ।

परिवारजनका अनुसार अस्पताल र औषधिमा गरी उपचारमा करिब १३ लाख ५० हजार जति खर्च भइसकेको छ । साहु र ठेकेदारले सक्दो सहयोग गरेको परिवारजनले बताए । तर, थप उपचार, खुराक र नियमित मासिक ३ हजार ८ सय ५० रुपैयाँको औषधि खुवाउनु पर्ने हुनाले बैंक, वित्तिय संस्था, आफन्त तथा साथीभाइबाट करिब ६ लाख रुपैयाँ ऋण लिएको पिता रायले बताए ।

‘चिकित्सकले भने अनुसार सन्देशलाई साउनमा पुन: देखाउन लगेको थिएँ, ६/६ महिनामा ल्याउन भनेका छन्,’उनले भने । रायको अनुसार करिब डेढ वर्षपछि स्टिल निकाल्ने बेलामा थप डेढ/दुई लाख रुपैयाँ खर्च हुन्छ । ‘एक छाक भोकै बसेर पनि यति रकम त जसरी नि जम्मा गर्छौं,’उनले भने ।

प्रतिभाशाली भएपनि घरको बिग्रँदो आर्थिक अवस्थाले गर्दा सन्देशलाई पढाउन नसकेको उनले बताए । ‘पढाउने मन त थियो, बीचमा आफै निकै बिरामी परेर दुई पटक मुस्किलले बाँचेको हुँ,’पिता रायले भने,‘मेरो उपचार खर्च जुटाउन कान्छो सन्देश काम गर्न थाल्यो, आज छोरालाई बचाउन दिनरात काम गरिरहेको छु ।’ काम पाएमा राय मुलुकभर जहाँ पनि पुग्छन् ।

‘डक्टरले पूरा निको हुन डेढदेखि दुई वर्ष लाग्ने भनिरहेका छन्,’सन्देशले भने,‘बाआमाले घरजग्गा धित्तोमा राखेका छन्, सारा परिवारको कमाइ मेरै उपचारमा खर्च भइरहेको छ ।’ डक्टरले घरमा आराम गरेर बस्न भनेको हुनाले परिवारलाई सहयोग गर्न नपाउँदा पीडा महसुस हुने गरेको उनले बताए । सन्देशले भने,‘चाँडो निको हुन्छु भन्ने विश्वास छ, त्यसपछि घरपरिवारले लिएको सारा ऋण म चुक्ता गर्छु ।’

उपचार खर्च सकिएकाले राय परिवार सन्देशलाई लिएर चिन्तित छन् । ‘थप उपचारका लागि कहाँबाट रकम ल्याउने ? थाहा छैन,’आमा मञ्जुदेवी भन्छिन्,‘अब त ईश्वरकै भर छ ।’ सबैजना मिलेर भाइको औषधि र भोजनको बन्दोबस्ती गरिरहेको जेठा रविन्द्रले बताए । रविन्द्रमाथि दुई नाबालक छोराछोरीको पालनपोषणको समेत जिम्मेवारी छ ।

प्रकाशित : कार्तिक ८, २०७७ १८:३५
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्

अध्यक्षद्वयका निर्देशनभन्दा पनि संवैधानिक व्यवस्थाअनुसार काम गरेका छौं : मुख्यमन्त्री शाही (अन्तर्वार्ता)

'अहिले संसदीय दलले अविश्‍वास प्रस्तावलाई अस्वीकार गरेको छ । अहिलेको यो विवाद त सकियो तर अब के कसो गर्ने ? सरकारका कामलाई थप प्रभावकारी कसरी बनाएर लैजाने ? भन्नेबारे कुरा गर्न बाँकी छ ।'
जयसिंह महरा

काठमाडौँ — कर्णाली प्रदेशसभा सत्तारुढ नेकपाको संसदीय दलमा प्रधानमन्त्री तथा नेकपा अध्यक्ष केपी शर्मा ओली निकट यामलाल कँडेलको नेतृत्वमा मुख्यमन्त्री महेन्द्रबहादुर शाहीविरुद्ध अविश्वासको प्रस्ताव दर्ता भयो ।

तीन खेमामा विभाजित नेकपा कर्णालीमा अध्यक्ष पुष्पकमल दाहाल र माधवकुमार नेपाल समूह एकातिर लाग्दा उक्त अविश्वासको प्रस्तावले ल्याएको विवाद हालका लागि असफल भएको छ । तर, त्यसको झट्का नेकपाको केन्द्रसम्मै लागेको देखिन्छ ।

कर्णालीको विवाद समाधान गर्ने क्रममा नेकपाका अध्यक्षद्वयबीचको असहमति सहतमै देखिन थालेको छ । यसको उच्च रुप दसैं पछाडि देखापर्ने नेकपाकै शीर्ष नेताहरू बताइरहेका छन् ।

यसै सन्दर्भमा कर्णालीको विवाद साम्य भएको हो ? अध्यक्षद्वयका निर्देशनले अब कस्तो रुप लैजाला ? सत्ता जोगाउन भएको भनिएको सहमति कहिले कार्यान्वयन होला ? यी विषयमा कर्णाली प्रदेशका मुख्यमन्त्री महेन्द्रबहादुर शाहीसँग कान्तिपुरका लागि जयसिंह महराले गरेको कुराकानी :

नेकपा कर्णाली प्रदेश विवाद टुंगो लागेको हो कि अझै बाँकी छ ?

यो समस्या पार्टीभित्रको हो । दलभित्रको आन्तरिक कुरा हो । त्यसकारण दलभित्र छलफल गरेर नै समाधान गर्ने हो । १८ जना प्रदेशसभा सदस्यहरूले मविरुद्ध अविश्वासको प्रस्ताव ल्याउनुभयो । त्यतिबेला पनि दलमा सल्लाह गरेर अविश्वास प्रस्ताव ल्याइएको होइन । अविश्वासको प्रस्ताव एउटा प्रक्रियामा आइसकेपछि त्यसलाई प्रक्रियामा नै लगेर टुंग्याउनुपर्‍यो ।

अहिले संसदीय दलले त्यसलाई अस्वीकार गरेको छ । अहिलेको यो विवाद त सकियो तर अब के कसो गर्ने ? सरकारका कामलाई थप प्रभावकारी कसरी बनाएर लैजाने ? भन्नेबारे कुरा गर्न बाँकी छ । हामी यसबारे दलमा छलफल गर्छौं । त्यसपछि अगाडि बढ्छौं । अहिले देखिएका समस्याको समाधान गर्छौं ।

नेकपा कर्णालीका असन्तुष्ट नेताहरू बहुमतको निर्णय मान्दैनौं भनेर अभिव्यक्ति दिइरहनुभएको छ । यस्तो अवस्थामा विवाद समाधान भयो भनेर कसरी मान्ने ?

प्रक्रियाद्वारा विषय समाधान भइसकेपछि मान्दैनौं भनेर भन्ने कुरै भएन नि ! दलको नेता म हो । दलको नेताले बोलाइसकेपछि बैठकमा सबै सदस्यहरूले आउनुपर्छ । अनुशासनको कुरा पनि हो । नैतिक प्रश्न पनि हो । आउँदैनौं भनेर नआउन पनि सक्ने भए । ५ वा १० जना नआउँदैमा दलको बैठक त रोकिँदैन । बैठक सञ्चालनका लागि आवश्यक गणपूरक संख्या पुगेपछि त बैठक अगाडि बढ्छ । दलको बैठकमा शतप्रतिशत उपस्थित हुनैपर्छ भन्ने व्यवस्था त छैन । कोरम पुग्नेबित्तिकै दलको बैठक अगाडि बढ्छ । त्यहाँबाट निर्णय हुन्छ ।

नेकपाका अध्यक्षद्वयले कर्णालीको विवाद समाधानका लागि फरक-फरक निर्देशन दिनुभएछ । ती निर्देशनले झन् विवाद बढ्ला जस्तो देखियो नि ?

केन्द्रको निर्देशन, पार्टीको निर्देशन एउटा कुरा भयो । तर, कुनै पनि समस्या समाधान गर्न, सत्ता र संसद् सञ्चालन गर्नका लागि त संवैधानिक व्यवस्था छन् । हामीले त कानुन, संविधानलाई नै कार्यान्वयन गरेर जाने हो ।

आएका समस्या पार्टीले सुल्झाउने हो, अरु त प्रक्रियामै जाने हो । संसदीय वा सरकारका समस्याका समाधान त प्रक्रियामा नै गएर गर्ने हो । प्रक्रियामा जानुभन्दा अगाडि पार्टीभित्र छलफल गर्ने कुरा एउटा हो ।

अध्यक्ष तथा प्रधानमन्त्री र कार्यकारी अध्यक्षले दिएका निर्देशनको पनि त केही महत्त्व होला नि ?

उहाँहरूका निर्देशन पनि समस्या सुल्झाउनका लागि नै हुन् । संसद् र सरकारको कामकारबाहीलाई प्रभावकारी ढंगले अगाडि बढाउने हो । समस्या सुल्झाउने हो ।

कर्णालीको सन्दर्भमा अध्यक्षद्वयका निर्देशनले त समस्या बल्झाउने जस्तो देखियो हैन ?

उहाँहरूको निर्देशनभन्दा पनि हामीले संवैधानिक, कानुनी व्यवस्थाअनुसार काम गरेका छौं । संविधान र कानुनलाई एक कुनामा राखेर काम गर्न सकिने कुरा भएन । सबैले आ-आफ्नो अधिकारको प्रयोग गर्नुपर्‍यो । पार्टीले आवश्यक सल्लाह दिने/माग्ने हो, सूचना माग्ने हो र योजना बनाउने हो । कार्यान्वयन गर्ने काम त सरकारको सरकारले गर्छ र संसदको संसदले गर्छ ।

नेकपाका यी गतिविधिले संघीयतामाथि नै प्रश्न पनि उठ्ने बनायो भन्न थालिएको छ । प्रदेशहरूको आवश्यकता र औचित्यमाथि नै बहस गर्ने बेला आयो भन्न पनि लागिएको छ । यतापट्टि कत्तिको गम्भीर हुनुहुन्छ ?

अहिले हामीले चालेका कदम र निर्णयले संघीय व्यवस्थालाई थप प्रभावकारी बनाउन, यसका मूल्य मान्यतालाई स्थापित गर्नका लागि ठूलो मद्दत गर्छ । सरकार सञ्चालनका सन्दर्भमा संविधानले स्थानीय तह, प्रदेश र संघीय सरकारलाई अधिकार दिएको छ । सबैले संविधानले दिएका अधिकार प्रयोग गर्ने हो । कसैले कसैलाई दिने र लिने भन्ने होइन ।

पार्टीको जिम्मेवार नेताहरू भएकाले सल्लाह, सुझाव दिनसक्ने कुरा भयो तर तल ज-जसले जे-जे जिम्मेवारी पाएका छन् ती जिम्मेवार व्यक्तिहरूले व्यवस्थालाई प्रभावकारी ढंगले कार्यान्वयन गरेर जानुपर्‍यो ।

तपाईंविरुद्ध आएको अविश्वासको प्रस्ताव असफल पार्नका लागि उक्त प्रस्तावमा नाम भएका सांसदलाई फिर्ता गराउने क्रममा भएका सहमति कार्यान्वयन गर्नेबारे के तयारी भइरहेको छ ?

बाहिर सञ्चारमाध्यममा केही कुरा आएका छन् तर त्यस्तो सहमति नै भने भएको होइन । हामी एकतालाई झन् मजबुत बनाएर जाने, सरकार र संसद्का कामहरू थप प्रभावकारी ढंगबाट अगाडि बढाएर जाने र योजना कार्यान्वयन गर्ने गरी अगाडि बढ्छौं ।

कर्णाली प्रदेशको विवादका कारण नेकपाको केन्द्रमा र संघीय सरकारमा नै विवाद चर्किएला जस्तो संकेत देखिइरहेका छन् नि ?

समस्याको समाधान खोज्नुपर्छ । तर, समस्या, बहस र विवाद नै नभए त पार्टी नै रहन्न । पार्टीमा आफूलाई लागेका कुरा जोकोहीले पनि राख्न पायो तर निर्णय त संगठनले गर्नुपर्छ ।

अहिले पनि दुईवटा अध्यक्षले आफ्ना मनमा लागेका आधारमा आदेश गर्नुभन्दा पनि सल्लाह, छलफल गरेर संगठनबाट निर्णय गर्नु राम्रो हुन्छ । दुईवटा अध्यक्ष बसेर सल्लाह गर्दा नटुंगिएका विषयहरूमा सचिवालयको टिम छ त्यहाँ छलफल हुनुपर्‍यो । त्यहाँ नभएका विषयलाई स्थायी कमिटीमा ल्याएर छलफल गर्नुपर्छ, त्यहाँ पनि भएन भने केन्द्रीय समितिमा लैजानुपर्छ । पार्टीका राजनीतिक, सैद्धान्तिक र वैचारिक कुराहरू कतिपय महाधिवेशनमा लगेर टुंगो लगाउनुपर्ने हुन्छ । पार्टीको यो संगठनात्मक सिद्धानतलाई मानेर जानुपर्‍यो ।

नेकपामा संगठनात्मक सिद्धान्त पनि पालना हुने गरेको छ र ?

अहिले हामी पार्टी एकीकरणको चरणमा छौं, त्यसैले पनि केही समस्या आएका हुन् । अर्को भनेको संघीय व्यवस्था कार्यान्वयनको प्रारम्भिक चरणमा पनि छौं । तल्ला निकायमा विभिन्न समस्या पनि छन् । त्यसकै कारण पनि यी समस्या हुने गरेका छन् । यसलाई अश्वाभाविक भन्दा पनि स्वाभाविक ठान्दै अव्यवस्थितबाट व्यवस्थित तिर जाने हो । प्रक्रियामा अगाडि बढिरहेका छौं भन्ने बुझाइका साथ सकारात्मक भएर जानुपर्छ ।

पार्टीका कुरा गर्नुहुन्छ भने हामी विगतमा विपरीत ध्रुवमा रहेका पार्टीहरू थिए । एकता हुन पनि धेरै गाह्रो थियो । अहिले टक्क इँटा खप्टिएजसरी मल्ने कुरा पनि भएन । धेरै विमतिबीचबाट छलफल गर्दै सहमति खोजेर जाने हो ।

प्रकाशित : कार्तिक ८, २०७७ १८:१३
पूरा पढ्नुहोस्
प्रतिक्रिया
पठाउनुहोस्
×